SARITA: Kas iti panawen (Maikalima a paset)

“Agey la tan, aro, isunsa met dagita nabanniitamon amay kunada nga ipon?” insutil ti inada. Ignorante a bakka, dandanim la naisawang ngem imbag la ketdin ta kimsen ‘ta dilam kalpasan a napanunotmo a di rumbeng a tutopam ti angaw. Immisemka lattan a nangkallabay iti nadungngo nga asawam. Pinaliiwmo ti barom a mayat itan ti panagareb-ebna iti pineapple juice nga imblender ni baketmo a pangiduronna iti kinabukabna a carrot cake…

Kastaka met idi kas kenkuana nga edad. Naganas ti agpadi kunam met. Nagiskuelaka iti imatonan ti padi ken dagiti madre. Kadagiti slum book, insuratmo ti ambisionmo a padi. Agabay ti Narvacan Catholic School (NCS) ken ti simbaan katoliko isu a kamengka idi iti choir ken masansan nga agsakristanka kadagiti misa. Lalo ket naisem a kanayon idi ti parish priest, ni Rev. Fr. Edmundo M. Abaya. Inaldaw a kabasketbolmo ti assistant priest, ni Fr. Victor Rabaca. Kanayon ti recruit dagiti padi a Jesuita, CICM, ken dadduma pay a congregation iti NCS…

Sakbay a nagraduarka iti haiskul idi 1976, naaddaanka iti tiansa a mangpadas iti kabibiag iti uneg ti seminario. Ta sakbay a maiyalis ni Fr. Santos Rabang a kura paroko ti Bangued, Abra sadiay Magsingal, Ilocos Sur, kanayon a bumisita iti NCS. Isu ti nangitugot kadakayo sadiay Immaculate Conception School of Theology, Regional Seminary iti Vigan. Sangapulo ket duakayo amin a nagessem nga agpadi. Awan ti ubraenyo iti agmalem no di aglualo ken adalen ken anagen dagiti naisurat iti Biblia. Apagisu a makabulan, napagawidkayo. Idi dinamag da Fr. Mundo ken Sister Maria Fierra Solis, OSS a prinsipal, no kayatyo pay ti agpadi, inkurosyon ti ngilangilyo. Timmapuak ti nabanniitan nga arapaap!

Kas iti napalusposam a batting nga ikan, batting met nga arapaap ti napalusposam. Nabanal ti ikan a napalusposan ti anakmo, nabanal met ti arapaapna nga agpadi. Bungan sa met daytoyen nga arapaapna ti napalpaliiwmo a kanayon a panagbasabasana iti kabibiag dagiti santo? Inayon pay ti dina panagliway a makimisa iti Domingo ta iti abut ti agongna met laeng ti kaadayo ti Pink Sisters Church wenno ti Baguio Cathedral.

Kasla dakdakkel ti arapaapna nga agpadi ngem sika. Ngem mapalusposanna kadi met daytoy? Awan ti makabasa ti masakbayan ta di pay naikur-it. Ngem adda kadagiti dakulap ti nabanniitan nga arapaap a nasken a saluadan, taripatuen ken annadan a tumapuak.

Second yearton ni Junjun iti umay a panagseserrek iti St. Louis of Pacdal (SLP), nga abay ti St. Joseph The Worker Parish Church. Ditoy a simbaan a nagkallaysakayo ken baketmo. Ditoy met laeng a simbaan a nagbuniag amin a saringityo. Kas iti Narvacan, agabay ti SLP ken ti simbaan.

Masirib toy anakyo, first honors idi first year. Valedictorian a nagturpos iti elementaria. Isu ti kalaingan idi iti Kinder I ken II.

Nabanniitanen ‘toy anakmo ti arapaapna nga agpadi. Addan dayta kadagiti dakulapna. Maragpatna ngata daytoy? Wenno isuotna met laeng ti butbot a sapatosmo?

PEBRERO 1992. “Mabalin met ngata nga aggobernador ti padi, papang, ania?” impasabat ti inunaam iti maysa a malem ti Sabado a kasangsangpetmo a nagideliber kadagiti order a nateng ken prutas kadagiti restaurant ken hotel a regular a kustomermo.

Kinudkodmo ti di met nagatel a tuktokmo. Ket no dimo pay napanunot daytoy, simrek ketdin iti mugingna? Talaga nga adalem ti pagbanbaniitan ti utekna. Napanunotmo a nasken a sungbatam iti positibo ti anakmo tapno agtuloy nga agsariwawek ti utekna. Daytoy a kinasariwawek ti mangipaay kenkuana iti nalawlawa a panagamiris, pannakaawat ken panagikeddeng. No beggang koma, daytoy ti paid nga usarenna a mangpaypay tapno umapuy ken rumangrang ti arapaapna. Daytoy ti mangiturong kenkuana a mangtakuat iti kinaadda ti kaipapanan ti kayatna a gun-oden iti biag.

“Mabalin met ngata a. Ngem, mangala a, iti leave of absence. Kayatmo latta ti agpadi?”

“Wen, a!”

“Kayatmo ti agbalin a gobernador no padikanton?”

Nagkatawa.

“Ayye, dika koma pay nangabak iti supreme council idi grade sixka no dimo tinerorays dagiti prep, kinder, grade one, grade two ken grade three, kuna idi ni titsermo!”

“Saan met a! Situtulokda a nangibutos kaniak…”

Idi grade five, timmapog iti politika iti eskuelada, ket naabak iti maysa a butos iti kina-bise presidente. Ti school directress ti nagistoria idi kadakayo ken baketmo nga impapilitna kano a maulit ti panagbilang ta kalinteganna kano dayta a kas kandidato. Ngem di nagbaliw ti numero. Ngem iti grade six, nabutosanen a presidente. Idi first year, classroom presidente ken first year representative iti student body. Agtartaray kadagiti uratna ti dara ti maysa a lider. Natakneng a lider ti padi, di kadi?

“Padi, politiko? Badarong a, a kombinasion!” Sikan ti maul-ulaw. Dua nga ima ti pinangikuraykaymo iti di met nagatel a pangulotem. Talaga a dimo mabatok ti kinaadalem ti pagbambanniitan ti utek ‘toy anakmo. Ngem urayka la napanganga ken natinnag pay ti kabkabukabem nga awanen ti sam-itna a bubble gum iti insungbatna.

“It’s a perfect combination, papang! To serve God and my country. Soy una Filipino, y viviré para el Señor Dios, Patria y Filipinas.”

“Ania ti kayatmo a sawen?”

“Maysaak a Filipino ket agbiagak iti inaldaw-aldaw para iti maymaysa a Dios, iti ilik ken iti ingungotek a Filipinas!”

Nataldiapam iti nganga ti tawa ti nanglangeb nga aglawlaw a kinumotan ti nakapuspuskol nga angep. Nalamiis ti aplaw ti pasado alas singko nga angin. Naisipmo a nagdaras a nagbaliw ti panawen, ta itay laeng ket nawaya ti langit ken nakamulagat ti init. Kasla adda agparparikna kenka, isuna laeng ta saanmo a mabasa, isu a dimo masinuo no ania daytoy…

(Adda tuloyna)