SARITA: Kas iti panawen (Maikanem a paset)

Malem a madama ti panangpanerpermo iti kape-Benguet.

“Pay nga agsangsangit ‘diay maysa?” inusisam. Pito a naglalapsat a tinedier ti nasangaili ti inunaam itay. Klasmeytna. “Aw-awisendakan sa iti christmas party?”

Ngem naglibbi laeng ti inaunaam. “Kayatko koma ti mapan, papang, ngem adda nakaiskediul a papanak.”

“Intantanmo koma a dayta papanam. Dika la nagbainen a mangpaay iti awis ti maysa a balasang, lukdit!” nakunam ket uray la nagpanerper ti panagigupmo manen ti kape.

“Papang, dar-ayak ti tallo nga aldaw a youth leader forum sadiay Recolletos Seminary.”

“Ket no agayat sa kenka daydiay nagsangit? Pinagbigyam koman a, samo armen tapno makanobiaka iti kasla artista ti kapintasna,” inkatawam idi dimmikar manen ti kinaduldogmo.

“Papang, ti makirelasion ket saanko a prioridad. Kuna ni Father Sonny a saan a kas iti panagbanniit ti ayat. It’s good for me a kas agam-ambision nga agpadi.”

Dandanim la naibbatan ti coffee mug. Dimo natilmon ti inigupmo a kape ta kasla nagserra ti dawatdawatmo iti nangngegmo. Padi a talagan ‘toy anakko, kinunam iti bagim. Ngem adda kidag iti kaunggam a dimo maawatan…saanmo nga ammo no ania daytoy…Ania a talaga daytoy nga agparparikna kenka? Burburtia iti biag?

PEBRERO 11, 1994. Barangay Burnham-Legarda, Baguio City.

Nabasam iti libro ti historia. Iti kamarapaitan a Quezon compound idi tartaraudi ti 1930s, nagpaaramid daydi Doña Aurora Aragon Quezon iti Lourdes Grotto iti bakras ti bantay iti makannigid a likudan ti balayda. Nalpas ti grotto idi Disiembre 8, 1939. Daydin ti nanipudan dagiti umili iti Baguio iti tinawen nga inda panagnobena iti Nasantuan nga Ina ken panangselebrar ti Fiesta ti Our Lady of Lourdes iti Pebrero 11. No labsen ti sumao, uray la napatad ti siudad iti carpet bombing idi Marso 15, 1945 a kapades ti World War II, ngem saan man laeng a nagurlisan ti grotto idinto ta adda laeng daytoy iti tikap ti bantay iti abagatanen ti Burnham Park ken iti igid ti maysa kadagiti kangrunaan a kalsada iti puseg ti siudad, ti Kisad Road. 1966 idi pormal nga inorganisa ni Fr. Jean-Marie Tchang, CICM, dagiti deboto a kas maysa a komunidad. Inaramatda a kapilia ti sirok ti tarikayo a balay dagiti ag-Quezon. Nangituding ti padi iti maysa nga aldaw para iti maysa a parish church ken dagiti komunidad a sakupen daytoy a mangidaulo iti nobena ken misa. Iti piesta, a piesta met ti barangay, ti obisbo ti diocese ti Baguio-Benguet ti mangannong iti misa.

Nagparang ni Our Lady of Lourdes idi Pebrero 11, 1858 iti bassit a gukayab iti Massabeille iti asideg ti Karayan Gave sadiay abagatan a paset ti France. Nagpakita ni Birhen Maria ken ni ubing a Bernadette Soubirous a nangiwaragawaganna nga isu ti Inmaculada Concepcion. Naulit-ulit daytoy nga apparition. Manipud idi, agingga ita, ar-aramiden dagiti deboto ti nobena ken selebrasion ti piesta.

Karamanka kadaytoy a debosion ken selebrasion ta dimo pay naiyuttot ti kinapatnengmo a Katoliko. Sipud idi naiyanak ni Junjun, dimo metten naliwayan ti makipartisipar iti nobena ken piesta tunggal dumteng daytoy a panawen.

Nagdalapdapen ti sipnget. Nariknam ti kumutukot a lam-ek iti isisippayot ti angin manipud iti grotto uray nakadiaketka iti napuskol ken nakabonete, simkil dagiti ramramay dagiti imam ken timmangken ti agongmo ket dika unay agkutkuti a tumangtangad. Iti pannakasay-opmo iti aroma ti mapupuoran nga insenso, nakariknaka iti bara ken kasla kimmaradkad ti panagriknam. Nagkayab manen ti parachute a linong a nangilanlan iti lam-ek. Nawagwag dagiti bulong dagiti mangga, naregreg dagiti nagangon a bulong ti sayote a nagkalatkat. Iti aglawlaw, nakidanggayka a nagkanta iti Salve Regina. Tumangtangad amin iti grotto kabayatan nga ipaypayabyab ni apo padi ti asuk ti mapupuoran nga insenso.

Nakaluaka pay a nangitanamitim ti maudi a kararagmo: “Uray kakaisuna a lalaki nga anakmi ni Junjun, situtulokkami nga agassawa no arapaapna ti agserbi. Pakaidayawanmi ti pannakaadda iti anak a padi. No daytoy ti pagayatam, Apo, situtudiokami. Tarabayem koma, Ina, toy anakmi. Maysa laeng ti dakkel a kiddawek, inton maordenan, dakami koma a nagannak kenkuana ti kaunaan a kasarenna, ta pabaruen ken pairutenmi pay nga agassawa ti karinkarimi iti tunggal maysa kadakami…”

Ania ngata ti rikna ti ama (ken uray metten ti ina) a kasaren ti anakda a padi? sinaludsodmo iti bagim. Nagraraay ti isemmo idi dimo mabatok ti kaadalem daytoy binanniitam a saludsod. Ngem ammom, maidayaw la unay dagiti nagannak nga addaan iti anak a padi no di man obispo. Bishop Silverio Gualberto III, kakaisuna a lalaki nga anak ni Silverio Gualberto, Jr., agasem, diuli!

Napamalangaka idi nangngegmo ti tarakitik ti arbis iti linong a parachute. Itay sakbay ti alas kuatro media a simrekka ditoy inaladan ti simbaan, nakawaywaya ti asul a langit. Ngem ita nga agalas sieten, adtoyen ti arbis! Inarikapmo ti naikupin a payong iti makinlikud a bulsa ti pantalonmo. Napangilangilka idi simken manen ti rikna a dimo pulos maawatan. Ania a talaga daytoy?   Burburtia iti biag?

(Adda tuloyna)