SARITA: Nadaraan a linnaaw (Maikawalo a paset)

“Mammigatta pay, Tata, sata agrubbuat,” kinuna ni Padre Cristobal.

Nagpelles ti padi kalpasan ti pammigat. Binilinna ni Mang Tomas a kitaenna ti kapilia. Mabalin a mabayag iti kabesera, depende iti pagpatanganda ken ni Arsobispo Santos. Iti las-ud ti liman a tawen a panaggianna ditoy Legleg, kapamindua pay la a pinaayaban ni Arsobispo Santos. Immuna daydi adda dimmanon iti arsobispo a report nga adda dagiti agal-aliwaksay a kabusor ti turay iti parokia a masakupanna.

Uray ita, adda pay la dagiti sagpaminsan a maidanon kenkuana a makitkitada nga armado a lallaki nga agas-assisaw iti nagbeddengan ti Bugnay ken Begnas. Dita ngamin ti panglintegan a dumanon iti Abra ken iti kangatona, saan unay a pagpatroliaan dagiti soldado a nakabase iti sitio Ambokan a sungadan iti Begnas.

Nupay kasta, awan pay damag ni Padre Cristobal a nangdangran dagiti kabusor ti turay. Nadakamat pay iti naminsan ni Mang Tomas nga uray rabrabii, adda dagiti dumagas iti konbento a dumawat iti danum wenno kape wenno sangkabassit a kilabban. Kalpasan ti yiinom wenno pannanganda, pumanawda met laeng.

Adda daydi dua a polis ti Legleg nga intalaw dagiti kabusor ti turay kalpasan a rinautda ti police station. Nasarakanda laengen ti bangkay dagiti dua iti asideg ti karayan. Napaltogan ti likudda.

Ngem sakbay ti pannakaraut ti police station, nakaawat dagiti dua iti ballaag a didan sunotan pay dagiti dakes nga aramidda. Mapapati ngamin a dagitoy ti agpaspasugal iti poblasion.

Kalpasan ti pannakapapatay dagiti dua, nagpukaw ti sugal iti Legleg. Ngem iti panagtakem ni Mayor Aguimbag, in-inut a nagungar ti sugal. Ita, adda payen beerhouse!

Dagitoy ti nagdaliasat iti muging ni Padre Cristobal bayat ti panagdaliasatda. Immapay iti panunotna: ania ti pagtungtonganda ken ni Arsobispo Santos? Maipapan kadi iti pannakapenned ti Karayan Ambatan?

Nagtarusda iti pagtaengan ti arsobispo a nayapiring iti simbaan. Simrek ni Lakay Selmo iti siled ti arsobispo ket impakaammona ti isasangpetda.

“Sumrekka, Padre,” kinuna ti lakay idi rummuar. “Ur-urayennaka ti arsobispo.”

Inlukat ni Padre Cristobal ti ruangan. Agsursurat ti arsobispo iti lamisaanna.

“Pinaayabannak, Monsinior,” kinunana.

“Wen, Padre Cristobal,” insungbat ti arsobispo. “Agtugawka.”

Nagtugaw ni Padre Cristobal. Inurayna ti sumaruno a baliksen ti arsobispo.

“Naipalapayag kaniak ti panagus-usisa ni Kapitan Alviar maipapan kenka,” kinuna ti arsobispo. “Suksukimatenna kano pay dagiti aktibidad ken gunglo a nakaikappengam iti napalabas.”

“Apay, Monsinior?”

“Adda kano pulong kadakuada nga agir-irayka kadagiti kabusor ti turay.”

Nagtupa dagiti sangi ni Padre Cristobal. Dagiti rinuker! naingarietna.

“Masdaawak ta napudotka kadagiti agtuturay, Padre Cristobal. Ania ti gapuna?”

“Monsinior, kayatdak a paksiaten tapno mapukawak a pannakangiwat dagiti taga-Begnas!” kinuna ni Padre Cristobal.

Naapiras ti arsobispo ti timidna. “Narikut ti nakaipasungalngalam, Padre Cristobal,” kinunana.

“Agburburek ti darak no umapay kaniak ti sasaaden dagiti ti taga-Begnas, Monsinior. Saan kadi a dagiti nagkauna a kaputotan ti naguma iti nalawa a daga ti Kalingay? Ngem ania ti napasamak? Dimteng dagiti tagapatad a nagtagiigam iti sangapirgis a dukomento a pinirmaan dagiti buklis a turayen ket sinamsamda dagiti suksukayenda. Saan kadi a nagkammatalekda iti pannalaknib ti turay iti narames a kalinteganda? Yanna dagidi a kari? Kari nga intayab ti angin!”

“Makaipas dagiti balikasmo, Padre Cristobal. Saanka a mababalaw ta agtutuboka pay ket nabara ti dara nga agtartaray iti uratmo. Dayta ti pagdanagak. Amangan no maisagmakka.”

“Kidemak kadi lattan ti pannakailupitlupit dagiti taga-Begnas?”

“Nabilegda, Padre Cristobal.”

“Ammok, Monsinior. Ngem no diak agkuti, mabusalanton ti ngiwat dagiti taga-Begnas iti agnanayon!”

Timmakder ti arsobispo, impalikudna dagiti imana ket nagpagpagna itri sanguanan ni Padre Cristobal.

“Ania dagiti panggepmo tapno marisut ti parikut dagiti taga-Begnas, Padre Cristobal?” sinaludsodna idi agangay.

“Agsuratak iti Presidente ken nangangato a turayen ti pagilian, Monsinior. Agsuratak pay kadagiti nadumaduma a pagiwarnak. Tukayek ti imatangda ti pannakarabngis ti kalintegan dagiti taga-Begnas!”

“Aramidem ti namnamaem a rumbeng, Padre Cristobal,” kinuna ti arsobispo. “Adda ti Simbaan iti likudam.”

“Agyamanak, Monsinior,” nayesngaw ni Padre Cristobal.

Nagmano ni Padre Cristobal iti arsobispo. Kasla adda naikkat a puris iti barukongna idi agpakada.

(Adda tuloyna)