Footer

SARITA: Ti raket ni Lakay Celso

“APAY a dinak immay innala?” imbullad ni nanang ken ni tatang kadayta a pangngaldaw ti Biernes. “Pumuraw payen dagiti matak iti kauuray kenka!” imbattalna lattan ti bay-on ken basket iti suli ti kosina.

“Nadadael ‘diay lugan, Baket,” kinuna ni tatang. “Imbatik ngarud dita talier ni Pari Celso,” ti mekaniko iti Celso’s Motorcycle Shop nga adda iti laudenmi a barangay ti kayat a sawen ni tatang.

Inanak iti buniag ni tatang ti kaanakan ni Lakay Celso. Daytoy ti nangawis kenkuana ta nagklasmeytda kan ’ idi iti Northern Cagayan Academy .

“’Nia?” uray la nagkuretret ti muging ni nanang. “Kuarta man ngaruden, a?” Nagsanamtek pay.

“Kasta a talaga ti lugan, Baket. Uray kasano ti panangasikasom, dumteng ta dumteng latta met ti panagdadaelna. Makitam met ngata no kasano ti panangipategko iti motortayo…”

“An’a kan’ ti dadaelna?” nangtako lattan ni nanang iti inumenna iti sareb. Namintallon sa la a linidokna ti gudua ti kalteks.

“Na-primary coil kano, Baket,” inkudkod ni tatang. “Isu met la  a saanen a nagandar itay agiddep kalpasan a naitulodka.”

Inaldaw ni nanang iti tiendaan. Itulod-sukonen ni tatang babaen ti motorsiklo. Bay-on ken basket la ti kargana a paggianan dagiti tagilakona a nateng a kaaduan a bunga dagiti mulami iti bangkag ken iti tambak dagiti piskaria no kasta a tikag. Naglalangto dagiti uggot ti kamotit ken utong a maimula iti tambak. Saan a problema ti pagsibog ta nadam-eg ti daga. Saankami ngaminen a makamula iti bangkag no kastoy a kalgaw ta narigat ti danum. Nalaka a manglaylay dagiti mula ta panaraten ti daga iti asideg ti baybay ditoy ilimi a Ballesteros.

No kasta nga aldaw ti dapon, Huebes ken Domingo, masapa nga agpaili ni nanang. Agangkat ngamin iti tagilakona kadagiti biahero nga agsangpet iti parbangon manipud iti Ilokos.

“Mano nga’d ti magastos?” inamad ni Nanang sa nagturong iti kuartoda ken ni tatang. Nakasukaten idi rummuar.

Naidasarko metten ti pangngaldawmi. Kasangsangpetko a naggapu iti pagadalan. Addaakon iti maudi  a tukad ti haiskul iti Ballesteros National High School. Inyayabko ti pannanganmi. Sumrekak pay ngamin iti eskuela. Gudua oras pay sakbay nga agalauna.

“Sumangoka lattan,” kinuna ni nanang. “Isaganak pay ti pakpako a sidaek.” Kinautna ti bay-on ket nangiruar iti sangareppet a pakpako. Ninatengna.

Nagsangokami ken ni tatang.

“Dimo pay sinungbatan ti saludsodko, sika a laklakayan!” pagammuan ta inkiraud ni nanang. “Mano ti magastos?”

“Aganay kano a sangaribu, Baket,” inkabukab ni tatang. Kasta unay a sul-oyna ta naikaaduna ti impis-itna a sili iti dinanumanna a naituno nga ar-aro.

“Pordios!” insanamtek ni nanang. “Nagdakkelen!” Innalana ti termos ket insuyatna lattan ti linaonna iti sidaenna a pakpako. Pinekkelna sana pinettakan iti tallo bukel a kamatis kalpasan a napattoganna iti kallamo a bugguong. Simmango iti lamisaan.

“Ania ngarud ngay, Baket,” inyalumamay ni tatang.

“Awan man ngaruden, a, ti kankanserak a puonan!”

“Masukatanto, Baket.”

Ti misuot ni nanang!

Nagpakadaak metten apaman a nalpasak. Adda pay exammi iti Physics. Diak kayat ti maladaw ta saanko no kuan a mayulo ti ag-solve no kasta nga under pressureak. Naimbag ta naanus ni Sir Matias. Saan a kas kadagiti dadduma a dida idaddadaneng dagiti estudianteda. Nakaan-anus a  mangilawlawag kadagiti banag a dimi maawatan aglalo no mapan ti topicmi iti problem solving.

Alas singkon iti malem idi makasangpetak iti balay. Naperfectko koma ti exam no diak nalipatan a naikkan iti unit ti maysa kadagiti sungbatko. Naminusannak la ket ngarud iti dua a puntos. Agpayso met ketdi ti kuna ni sir. Ania ‘diay 25 a sungbatko? 25 nga aso? 25 a kalding wenno 25 a doliar? Diak met la ketdin impan ti cm a unit ti height of the image. Basolko met ketdi, a. Sangkaunay-unay ni sir a dimi liplipatan ti unit kadagiti amin a sungbatmi. Ngem no apay a nalipatak itay.

Maragsakanak iti inkissiim itay ti maestromi. No diak kano agbaliw, mabalin a siak ti pakaitedan ti proficiency in Physics. Atiwek pay ngamin dagiti adda iti top five no panagsolve ti pagsasaritaan. Ngem no mapanen iti sabali a subject, dita metten a panabtuogendak.

Nasangpetak da tatang ken nanang nga agdindinniskutir.

“Pangalaam ngarud ita iti kasta a gatad?” immisugsog ni nanang. Daldalusanna ti dalag a naliwliwan ni tatang idi rabii.

“’Pay kadi nanang?” inamadko. Insab-itko ti bagko iti diding.

“’Diay lugan, a!” insanamtekna. “Di met la a napraymari koyl. Nasidi-ay kano pay. No ania ket dayta, a!”

“Ti CDI, ‘Nang, ti mangallawat iti koriente a maparnuay iti primary coil tapno di napigsa ti koriente nga agturong iti spark plug. Daytoy ti mangsagat tapno di nalaka a maperdi ti spark plug,” intirak ti insuro kadakami ni Sir Johmar a TLE titsermi. Sakbay a nagmaestro ni sir, inleppasna ti kinamekaniko iti babaen ti TESDA. “Dakkel a talaga ti mabusbos, ‘Nang, no na-CDI.”

“Dayta nga’d ita ti parikut. Pangalaan iti gastuen?”

Iti iduldulinyo, a, ‘Nang, kunak koma ngem napengdak ti bagik. Ibagananto manen a pagbalbalinek nga alkansia nga adda madadaan a makaut no kasapulan. Ngem ammok met ketdi nga adda iduldulinna ta nagkirmet a gumatang iti sidaen.

Dayawek met ketdi dayta nga ugali ni nanang. Para iti masakbayam, Anak, sangkakunana kaniak.

(Adda tuloyna)