Sibibiag a ladawan (Maikadua a paset)

ITI BIAG tumpuar ti panawen a nasken ti madagdagus a pangngeddeng–daydiay kapkapnekan ken itakderan, irupir no isu ta dayta ti salbar ti maysa a napateg wenno nasken a saan a maiyaleng-aleng, a saan a kunaen nga inton madamdama ta magabayton. Dayta a pangngeddeng ket nasken a nagubbog manipud iti katukottukotan a siled ti puso.

Nupay iti muging apunan met ti panaggudeng ta gagangay a marikna dayta ngem ti pangngeddeng ket nasisita ken madagdagus nga aramiden.

“Maysa a tawen laengen dandani payen malpas ti umuna a semester, ituloymo laengen.”

“Diak makapagtuloy, adun ti utangko iti eskuelaan, tallon a notice ti naawatko tapno agbayadak, tallo metten a bulan a diak nakabayad iti boarding house, pagpletek laengen nga agawid ti kuarta ti impaw-it dagiti dadakkelko ket nangeddengdan nga agawidak laengen.”

Timmallikod idi agarubos ti luana, nayugyog dagiti abagana ket nakabulos ti malaplappedan a saibbek; nagsaibbek met ti ginuyodna a monoblock sana tinugawan, berde met laeng a monoblock a lamisaan ti dinumoganna sa nagpungan kadagiti nakaunnat a takiagna.

Nakariknaak iti sanaang maigapu ngata iti asi? Maasianak kenni Rowena! Diak ammo, diak a maawatan ngem nasken nga ita met laeng agtignayak tapno diak magabay.

Inasitgak ta arakopek ti kunak ngem saan a nagtuloy dagiti rapasko, a kasla adda ti mangigawgawid a nasken nga agparbengak met a, a di ket agaramid iti dinudursok; nagangayanna tinililiwko laengen dagiti dakulapna ket nagsinsinan dagiti dakulapko.

Nagbanugbog ti barukongko, napartak ti panagpitik ‘toy pusok, agsaoak koma ngem sadut dagiti balikas a rumuar ket ti laengen nabara a sennaay ti nakabulos. Nupay kasta nasidap latta ti mugingko ket ti petpetko a komposiur ket diak a palubosan a mapigis wenno iyanud iti pegges ti pasamak tapno makaikeddengak iti kapkapnekan. Nasken a diak mairayo ken agpisawpisaw iti lubong ti sainnek ta nalabit no mairayoak iti pegges ti agus ket diak la ket ngarud makapanunot iti maitutop ken rumbeng!

Inyangadna ti rupana ket nabuslon ti agarubos a luana nga agayus kadagiti pingpingna, dagiti mata a naibalud iti nakadagdagasen a parikut ken nagrehas iti landok a kaipapanan ti pannakatippay ti arapaap, maaninaw ti sagsagabaenna a duyok dagiti riniwriw a pana ti pannakapaay a nasaem a lak-amen ni agtutubo.

Isu met laengen nga iti maudi a semester idi 3rd yearkami ket dandani nagpukaw ti naganna iti dean’s list a nangibunga iti agraraay a ngatangata.

Kas napudno nga agayat diak itulok nga awan iti maaramidak, a bay-ak lattan a maburak dayta a nangayed nga arapaap ti maseknan no dipay ket ti sibubukel a kameng ti pamiliana a mangnamnama a matungpal; a dayta nga arapaap a makaturpos iti adal, ti mangiyaon kadakuada iti napegges ken naadalem a karayan ti kinakurapay.

“Tulonganka ta mamatiak nga adda dakkel a responsibilidad a naipalay kadayta nga arapaapmo a makaturpos. Ay-ayatenka unay-unay, Rowena, ket itoy a gundaway a kaaddam iti nadagsen unay a parikut diak met ipalubos nga awan a pulos ti maaramidak!”

Agtultuloy latta iti inna panaganug-og.

Inibbatak dagiti dakulapna. Kinautko ti selpon iti bulsak, kinontakko a dagus ni mamang iti video call. Awan sabali a makatulong itoy a gundaway no di da mamang ken kakabsatko. Ken maysa kapkapnekakon ti riknak ken ni Rowena, nga isu ti innak katakunaynay iti agnanayon nga ina dagiti agbalin nga annakko. Ket diak palubosan nga awan a pulos iti maaramidak iti parikutna.

“’Musta ngay, anakko? Apay nga immawagka?”

“Adda nadagsen a pakarikutak unay, mamang, ket ammok a sika ken da manong ken manang iti makatulong.” Agbeddalak pay ti panagsaok. Ngem nasken nga ikkak pay iti makapikapik nga emosion tapno patiennak. Nupay saanen a bunga ti panagarte daytoy a gundaway no di ket kinapudno ngem nasken latta met a laokan no diman idagdagsen dagiti balikas tapno maawid ti rikna ni mamang ket itedna met a sipupuso ti pannakaawat.

Apagapaman a tinaliawko ni Rowena a naulimek a mangmatmatmat kaniak, a batbatokenna ngata no apay nga immawagak ken ni mamang. Ken ania ti koneksionna iti nadagsen unay a parikutna?

“Ania ti pakarikutam? Kuarta? Mano? Ngem nasken nga agreduarka, anakko, tapno naranraniag ti masakbayam. Kitaem da manong ken manangmo, dakkel ti sapuldan ket agpadpadada nga agpampanunot nga agsimpadan iti naestaduan.”

“Mamang, agsardengen nga agiskuela ti gelprenko, mariribukanak diak ammo ti aramidek. Agpakpakaasiak, mamang, tulongannak koma…” tinaliawko ni Rowena a nakanganga ken nakamulagat a nakaperreng. Kasla saan a mamati iti mangmangngegna.

“Apay, aya, nga agsardeng?”

“Daydiay mangpapaadal kenkuana ket nadisgrasia sadiay Saudi Arabia ket natay. Di kabaelan a pagadalen dagiti dadakkelna ken kakabsatna. Sayang, mamang, no di makapagtuloy, sapay no di kanayon nga adda iti dean’s list. Isu ti mangtultulong kaniak.”

Di makatimek ni mamang. Kasla agpampanunot.

Tinaliawko manen ni Rowena a kasla alusiisen ta ibagbagakon a gelprenko idinto ta dinak pay sinungbatan. Anansata madlawko met ketdi ti kinaadda ti riknana ngem mapengdan laeng gapu iti arapaapna a makaadal.

“Kapkapnekam kadi dayta riknam kenkuana?”

“Wen, mamang, isu ti nangpabalbaliw kaniak. Isu nga agpakaasiak a tulonganyo koma. Agpaay met la kadakami iti masakbayan. Please, mamang…!”

Nakadumogen ni Rowena idi taliawek a kasla agpampanunot iti nauneg.

“Okey, tulongan ngem siguradoem nga agturposkayo! Nasaysayaat koma no makasaok.”

“Addaak ditoy dagusna, mamang, ket agrubrubuaten nga agawid. Kitaenyoman ne, dagita ti bag ken kartonna,” impakitak ti bag, backpack ken dua a karton. “Tallon a notice iti eskuelaan a nasken nga agbayad kadagiti utangna.”

“Ayanna ta kasaok…!”

Sinenniasak ni Rowena. Minulagatak ken minesmesan, a nasken a di agbain. Inyawatko ti selpon. Mababain ni Rowena a nangmatmat ken ni mamang.

“Ay, nalaingka met nga agpili, anakko!” Nagkatawa. “Ania ti naganmo, iha?”

“R-Rowena, nana…”

“Sadino ti lugaryo?”

“Mayoyao, Ifugao, nana…”

“Aba! Taga-Ifugao met dagiti dua sa katrahoak iti ospital! Taga-Lamut isuda. Kanayonkami nga agpasiar no day-off, hi-hi! Asideg ti iliyo iti ilida?”

“Adayo, nana… ti Lamut ket umuna nga ili kalpasan ti Nueva Vizcaya. Addakam iti dulona iti amianan…”

“A, okey, no agbakasionkami agpasiarkaminto iti iliyo, wen? Dayta ket ti panggepmi.”

“Wen, nana…”

Naaddaanakon iti rikna nga agtakder iti likudan ti Rowena tapno makitanak met ni mamang. Napaliiwko a bimmaaw ti bain ni Rowena.

“Bueno, ti makunak ay-ayatennaka unay ti anakko ket diak ipalubos a dayta pay rason a di makaadal. Ituloymo panagiskuelam Rowena, anak, dakami ti makaammo ti gastosem. Ipakpakaasik a tarabayem koma ni Alex, wen?”

“Wen, nana…”

“Awagannak a dagus no aglokoloko, wen? Pang-orem no agbangadbangad!”

Nagkinnatawada a dua.

Kinasaonak ni mamang: “Kitaem ‘diay debit card-mo ta mangipaw-itak ita met laeng. Saysayaatenyo ti agadal, wen?” Nagpakadan.

Nagsabat dagiti matami ken Rowena, naraniagen dagiti matana. Diakon nateppelan ‘toy bagik ket pinanggepko nga arakopen. Ngem nanabtuog ti danog iti buksitko sa sinaruno dagiti keddel iti bakrangko.

“Apay a dumanog ken kumeddelka?”

Ngem diakon nagawidan iti yaarakopna indumudomna ti rupana ket nagsaibbek. Inaprosak metten ti ulona, in-inut a nagpababa agingga iti bukot.

“Ay-ayatenka met, Alex, nabayagen a daytoy ti marikriknak. Sapay koma ta napudnoka kaniak ken iti inam.” Lalo pay a naganug-og ken immirut ti arakopna.

Ania pay nakariknaak iti makapasalibukag a salemsem. Inayangadko ti rupana ket immalditkon ti napaut nga agek, a kas iti agdakiwas nga adbenturero iti dipay nadesdesan a bakras ti bantay, ket matimud ti samiweng ti nakaparsuaan, ti agragot nga agus karayan a mangisawang iti aniaman a lapped tapno agturongen iti kinaragsak a lubong. Maiyan-anudakon isu a diak napakadaan iti panagdisso ti gemgemna iti bukotko.

Kinudkodko ti ulok a nangperreng.

“Laglagipem ti bilin ni madermo! Agiskuelata a nalaing ken nasken nga agturposta a dua!” Naggarikgik.

“Wen! Basta taga-Ifugao fighter!” Nagtanabutobak iti suronko.

Agsaoak koma pay ngem immarakopen ken immagek. Napunas a naminpinsan ti suronko!

(ADDA TULOYNA)