Sibibiag a Pasintawi iti Henerasionko: Istoria iti Mala-piudal Mala-kolonial a Kagimongan

Sarita ni Errol B. Abrew

(Maikatlo a paset)

 

Diak man ammo no gapu met iti iliwko wenno asik wenno gapu ta isu pay met la ti adda a nasarakak iti nasurok a pito gasut a kameng ti Class 1972 kalpasan ti iruruarmi iti inaladan ti La Union High School, ingkarik nga agkitakaminto manen ken tulongakto.  A nagpatingga a to idin  agsapataakon a kas segunda teniente ken imbilangko metten nga adda iti bangir nga alad a diar, rumbeng a sanguen, dusaen no bilang ta ipakat ti linteg iti pannakamantiner iti urnos ken kappia, a maysaakon a mangipatungpal.

Inawisnak ti nageskuelaak apagturposko a mangisuro sadiay Baguio iti Infantry Course.  Kalpasan iti makatawen, imbaondak sadiay Fort Benning, Georgia tapno adalek ti Advance Infantry Course, primera tenienteak idin.

Idin a naammuak kadagiti adda metten iti Estados Unidos a kinaadalak a kaadduanna ti nagturpos a nars iti kaaadda ni Oneida.  Isuda metten ti nangted iti numerona.  Ingkeddengko a tawagak.

Who’s on the line please? diak nagkibaltang iti nalamuyot a bosesna.  Iti kapeteria iti eskuelaanda ti ingkeddengna a pagkitaanmi.

Addakamin iti maikatlo a tukad iti haiskul idi naggayyemkami ken ni Oneida.  Ngem iti kanikatlo a bulan idi addakamin iti maudi a tawen kellaat lattan a nag-breakkami.  Awan met ammok a nakabasolak.  Ngem ti nadlawko iti umuna a first grading periodmi, siakon ti adda iti umuna iti ayan ti listaan ti honors’ list.  No adda man naganabko iti panagitultulodko idi wenno iti ingkam’ panagmaymaysa no kasdiay a pasiarek idiay Bato nga ayanda, isu laeng ti nalamuyot nga imana a naiggamak idi insalak iti Junior-Seniors’ Prommi.  Uray dinan ipalawag, ammok lattan a dagiti nagannak kaniana ti nangeddeng.  Ket gapu ta medio nagsakit met ti nakemko, lalon idi nalamiisen ken kumayakayen kaniak, nagpababaak agingga a salutarioan laengen ti napagtalinaedko.  Bimmigay kunada man ngem saan met a siak ti naggrado, dagiti mamaestrami met ikalintegak kadagiti nagannak kaniak no sitarendak idi.

Nasinga ti panagpampanunotko idi kellaat nga adda limmabas iti sangok a mangbuybuya iti television iti uneg ti panakkelen a kapeteria ti Unibersidad ti California Hayward campus.  Napatakderak ket kasla automatiko ti panaginnarakupmi.  Idi namurmurayan dagiti iliwmi, rinugian ni Oneida ti nagestoria.

Adda sadiay Virginia dagiti dadakkel ni Oneida.  Agtrabtrabaho ti amana kas intelligence analyst iti Pentagon sipud pay naggraduar iti West Point, maysa met kadagiti mabilbilang a kadaraan a nakaaramid iti kasdiay.  Maysa met a nars ti inana iti uneg ti base nga ayanda.  Adda kabsat a lalaki ni Oneida ngem natay iti kamuras idi agdua a bulanna pay laeng.

Apagleppasna iti pannakairuarna iti eksamin iti kinadoktor ingkasarkon.  Diak metten nagaw-awid iti pagiliantayo.  Nagangayanna, tapno makaduak a naynay ni Oneida iti ingkam’ panagpamilia, naglusulosak iti PMA.  Banag a ni kaano man ammok a dinakto mapakawan ti amak nga immunan a nagkadete sadiay ken daydi lelongko pay ketdi a.

Sa maysa, kinaagpaysona, madlawko a ti personalidadko ket di maibagay iti unipormado a panagbiag.  A gayam, idinto a tinungpalko ti kayat dagiti nagannak kaniak, mas a naragragsakak ken kuntentoak iti panagbalinko a komersiante, kas manager ti maysa a pagaramidan iti muebles a nakabase sadiay Sweden nga Ikea ti nagan ti kompania.   Siak ti napusgan a manarawidwid iti sangana iti Estados Unidos, manipud iti opisinami sadiay Los Angeles.

Iti nasurok nga uppat a dekada a kaaddami ken ni baket  iti Amerika, nakasangapulo kam’ metten a daras a nagawid iti Filipinas, gapu iti karama dagiti kakaeskuelaanmi iti haiskul.  Nungka man, uray la koma naminsan, pulos a di man la naki-reunion ni Fil.  Awan met damagmin no ania ti napasamakna kalpasan ti pannakakitak kenkuana sadiay pagbaludan.  Adda nagkuna nga immulin kano iti bantay ket natay iti maysa nga encounter iti puseg ti Cordillera iti nom de guerre a Kumander Berting.  Adda panamatik iti daytoy ta nagangayanna ket nagbalinen ni Fil a sibibiag a pasintawi iti Class 1972 no malagipmi tunggal reunion ket pagsasaritaanmi no ti sumaruno a tsapter ti biagna ket kalpasan daydi a pannakaibaludna.

Madamaak nga agkapkape iti dayta nga agsapa iti maysa a panakkelen nga otel iti puseg ti siudad ti San Diego iti dayta nga agsapa.  Nalpasen ti kumperensiami ket agsubliakon iti Los Angeles ngem adayo pay ti oras ti biahe.

Madamdama adda nagtugaw a lalaki a nakalikud kaniak.  Pangatiddogen ti buok daytoy.  Pinayapayanna ti waiter.  Iti umuna pay la nga ibbetna iti napigsa a panagsaona, kasla naitimkakon ti bosesna isuna laeng ta adda panagduaduak gapuna ta no ibagayko iti kasasaadko iti aglimapulo ket liman a tawenko nga awanen ti mapungot ni baket a buokko, a nangbuniagan dagiti kaklaseak iti imbes a Top Gun (manipud iti sine a nagbidaan ni Tom Cruise a piloto)  ket Top Gone, nakaskasdaaw a naraber ti buok daytoy sa ket nangisit pay numan iti tantiak ket agkataebkami.  Maysa pay, di man la simmiplot iti panunotko nga agkitakam’ pay, ken iti daytoy pay met a disso, kasla imposible met unayen, nakunak iti unegko.

Diak koman nga ikaso ngem madamdama bassit kasla kaapana metten ti serbidor.

Why mocha? imbugtakna idi iparabaw ti serbidor ti kape.

Sir I said mocha when you ordered coffee and you said yah, imbales met ti serbidor.

You Mexican? imbanang-es ti nag-order.

No sir, me Fil-Am.

Ilokanoka? Yo’ninam, lakay, nagadu ket a takki’t lapayagmon.  No kunak a kape, Mocha kunam met. Ti nagdenggak a ket makaammoka, kinunana a makarurod ngem kellaat a nagiddanda a nagpaggaak.

Fil! inriawko.  Dinak nga ingkaskaso.  Medio nabainanak.  Impaunegna ketdi ti maysa nga imana iti bolsat’ pantalonna sana inyawat iti serbidor ti nabukel a sangapulo a doliar.

Kabagis, pasensiakan, nakunana iti kasangsangona ket apagtallikud ti serbidor, pinidut ni Fil ti tasana ket immallatiw iti tugawko.

(Adda tuloyna)