Sibibiag a Pasintawi iti Henerasionko: Istoria iti Mala-piudal Mala-kolonial a Kagimongan

Sarita ni Errol B. Abrew

 (Maikapat a paset)

 

 

Kumusta Heneral Willy Ajarob? diman la naklaat a nangidiaya iti dakulapna sa kalpasanna immarakup kaniak iti nairut.

‘Niat kukuem ngay ditoy? naggiddankam’ a nagsaludsod apagtugawmi kalpasan ti panagrinnuk-at dagiti iliwmi.

Adda miting ti PEN, gunglo dagiti mannurat, madamdama ditanay maikatlo a kadsaaran.  Naggapukam’ iti amin a sulit’ lubong.  Agdaniwakto inton intermission number, dumanon lapayag ti isemna a nangipalgak.  Isu met la nga adda iggemna a kopon bond, nakunak iti unegko.  Kunam pay, imbasanan:

Maysaak kadagiti saan a pimmanaw iti daga (pinerrengnak iti mata ken mata)

a tinagibi dagiti kabusor

Dagiti pamulmulilikongda mangbibineg kaniak

dagiti kansionko saan a para iti panangdayawda

 

Ngem maassianak kadagiti pimmanaw (sinabatnak manen dagiti singkit a matana)

Kasla managdakdakes, kasla tao nga agngangabit

nasipnget dagiti pagnaan, sika nga agkatangkatang

adda igges iti gangannaet a tinapaymo

 

Ngem iti daytoy nga alisuaso iti gil-ayab

a manmano dagiti gagayyem a makaammo

dakami, a nabati, pulos di agkirem

manipud iti amin a banag, uray manipud iti makadayyeg  a danog

Sigurado, kalpasan ti panangtinong iti amin,

kalpasan a limmabas daytoy nangisit nga ulep

Dakami dagiti umili nga awanan lua,

nalinlinteg ngem sika, sipapannakkel uray la

 

Daniw ni Anna Akhmatova, maysa a Ruso, impalnaadna, ket sadiay a natinongko iti kinakawaw ti ammok panggep iti literatura.

Ket sika, Apo Heneral? inulitna.

Walo a tawenko laeng.  Immikkatakon idi nagkasarkam’ ken ni Oneida.  Siak iti country manager ti Ikea ditoy Amerika, kas man adda pannakkel ti ayugko a nagkuna ngem kasla di man la naklaat ti kasangsangok.

Sayang, Chief of Staffka koman ita, adda kasla panangilala iti ayugna.  A ngem imbag a no dika maitulad kadagitay mistahm met a timmulong a nagsaur itay kallabes nga eleksion, impaggaakna.

IDI NAKITAKA SADIAY BICUTAN NAKAGRADUARKA IDIN FEL? impigsak ti timekko ta malagipko manen ti lapayagna.

Saan a naguni ti klasmetko.  Ngem sakbay a nagsao, sipaparagsit a nangingato iti kannawan nga imana iti lapayagna ket impakitana ti hearing aidna.

Saan pay, insungbatna.  Adda pay makatawenko tapno maleppasko ti kursok.  Kalpasanna nagawidakon idi idiay Cabatiti.  Indawatko iti NISA a sadiay kampo iti probinsiatayo laengen ti binulan a pagreportak iti kasaadko a temporarily released political detainee, narigat ken natuok daytoy a kasasaad.  Tawen 1977 idi malpasko ti Political Science.  Didakon pinagsubsubli sadiay Trinity apaman a naiyawatda dagiti transcript ken diplomak.  Awan ti planok no ania ti kueekon iti masanguanan ket idi adda immay kimmontak kaniak nga umuliakon, nakaikeddengak metten.  Daksanggasat, dikam’ nagbinnigbig ken nagamak sa ti kinatulagko ket uray napidua ti ayabna, kaskasdi a dikam nagkinnita.  Idin a naiparipirip kaniak nga adda siguro sabali a mapasamak pay iti biagko.

No nagkitata koma idi, mabalin a naipamuspusak ti panangisurom sadiay PMA ta instructorak met idin, ti naarikapko a kinuna ngem amangan no ipagarupna a patiray-okko laeng ti naisawangko.  Pudno a narigat nga ikkan rangtay ti nalawa a nagbaetan dagiti panawen iti panaginnaddayo.

Nagpaprintaak iti maysa a ream a biodata, intuloy ni Fil.  No maibus ket awan lattat’ mastrekak, bagikton ti mangeddeng nga awan makatubtubeng nakunak.  Ngem idi kuan, maysa a kalgaw nga addaak sadiay Baguio, nakadap-awak iti UP ket inkeddengko ti mangala iti masterko.  Iti innem a pulo ket lima a kakapat iti regional directors, duduakam iti student assistant a nakaruar iti comprehensive exam.

Kunak man no nangalaka iti kinaabogado, kas ingkabilmo idiay year booktayo?

Kasano pay met ti agbalin nga abugado ket awanen gaway ti linteg idin ta martial law?  Sa maysa, ti ammok idi ket makipinnaut met daydi Apo Marcos.  Sa maysa, ammok a saanakton nga epektibo iti uneg ti korte, no bilang nagabogadoak ta kimmapsut metten ti panagdengngegko.

Isu a panagsurat ti sinerrekmo?

Nagobraak pay met iti gobierno.  Ta amangan kunak no sadiay nga ituloyko daydi di nagballigi a rebolusionko.

Kayatmo a sawen you infiltrated the government?  Like what Corpuz had done with our armory?  Liniputam ti gobierno?

Willy, brod, dimo latta maikkat ti kinamilitar ti utekmo, klasmet.  Saan a.  Kayatko a sawen, agbalin a pagwadan nga empleado.  Ammom metten, nagbalinen a kultura ken dana ti panagbiag ti korapsion itan ti pagiliantayo, ammom met,  ti kakorapanen iti intero nga Asia.  Ta no adda lifestyle check kadagiti mannibrong, bigla a bimmaknang, siak koma met ti mangidiaya iti poverty check, kitaenda met nga iti laksid ti kinakurapayko ket nagtalinaedak a napudno.  Aydealismo, kas iti sigud.

Ay wen, inayonko, kasano a nakastrekka sadiay UP?

Late bloomerak, klasmet.  Idi la addaak sadiay kolehion a nagminar ti kabaelak ken kabalinak.  Isu nga idi kitaenda daydiay gradok santo kalpasan ti interview, ammodan nga uray awan trabahok, kabalinak ti makipinnadas iti utek kadagiti lallakay kebn babbaket a kaklaseak a kaadduanna ket regional directors ken nangangato ti saadda iti gobierno.

(Adda tuloyna)