Sibibiag a Pasintawi iti Henerasionko: Istoria iti Mala-piudal Mala-kolonial a Kagimongan

Sarita ni Errol B. Abrew

 (Maikalima a paset)

 

Mano met ti asawamon?  Ne, apay a kasdiay met ti nasaludsodkon?  Nakakaskasdaaw ti nagbalinan nagadu a kaklaseantayo ditoy Amerika, Fil.  Sagdudua, saggatlo assawada, lallaki babbai man.  Mabalin a datay kunamon, the late stage capitalism a super structure ti makagapu, wenno imperialism, ti lengguaheyo a maikanatad, naladamandan iti impluensia ti agdama a kasasaad ti kagimongan ditoy. Saan met a paglastog, ni la Oneida kaniak, tallo a pasig a babbai ti naputotko.  Duktoran ti inauna, nursing met ti innala dagiti addienna.

Diak mabilangen dagiti girlfriendko, Willy.  Awan met maputotak, ta no adda koma, isun a ti ikasarko. Diak pay met nagpakpakita iti duktor ngem ti atapko, naapektaranak sa iti nakaro a pannakaparigatko. Adda idi penpalko a taga-Mindoro.  Adda kasinsinko a mannurat ti maysa nga aginaldaw a pagiwarnak.  Ammona ti napasamak kaniak.  Intedna iti maysa a magasin ti naganko.  Adda iti nagbabaetan dagiti tripulante iti maysa  barko nga Amerkano.  Ti ammoda sadiay boarding house daydiay a taga-Mindoro Amerkanoak kano met.  Nagdadaraddan dagiti nagsurat a kayatna ti makigayyem.

Ngem sabali daytoy a penpalko.  Addan iti maikapat iti AB Economics sadiay PSBA.  Isu laeng ti perpekto iti Englishna.  Ammok lattan a masirib.  Sinuratak.  Nagsubalit met.  Naggayyemkami kalpasan ti sumagmamano a bulan.

Inawisnak nga agkitakam’ iti personal.  Diak kabisado ti ayanda ngem iti sumaruno a suratna, adda in-drowingna a mapa.  Ballasiw ti kalsada iti pagbuyaan iti burles sadiay Santa Mesa ti kaserana.

Nagbuyakam’ iti sine. Sakam’ nangan sadiay Ali Mall.  Sumipngeten idi itulodnak iti kalsada, asideg ti panaderia.  Naginnagekkami.  Nakapamimpatak pay a nagpa-Manila.

Isu ngarud ti nakatuloyam?  ‘Niat nagannan, Fil?

Dikam a nagkatuluyan, inagaw ti nakatulong kaniana a makastrek iti trabaho.  Pinilitna ni Mary.  Ingkasarna ngem saan a nagbayag, naammuan met la ni Mary nga sakbay isu adda pay tallo nga ingkasar ti lalaki.  Ket sika, Willy?

Appigud iti pannakilangenko kadagiti babbai, Fil.  Tallokam’ a lallaki, siak ti inaudian.  Addan assawa dagiti manongek, umuna pay la a girlfriendda asawa a siguden.   Iti henerasiontayo ken kadagiti nagkauna, paset ti kulturatayo ti kinadonselia.  Tedtedda dagiti Kastila iti piudal a kagimongan.  Masapul a birhen ti idatagmo.  Iti daydi a tawenko a duapulo ket pito sakbay nga agsimpaak, arikap ken agek laeng ti nadanonko.

Nakakatkatawa man daydi a panawentayo nga agpayso, klasmet, napawingiwing ni Fil.  Aglalo no ibatay kadagitoyen a panawen, kannigid-kannawan dagiti nagadu nga scandal.  Aringay scandal.  PWU scandal, DMMMSU scandal, San Fernando scandal, Batangas scandal ken nakaad-adu pay. Kayyanak sa laengen ti masierto a birhen. Nagbalin ti pornograpia a kadawyan, dagiti sigud a lemmeng agkaraiwalang itan, bingbingrawenen, kaumaandan.

Nga isu daytoy met ti adda iti nagbaetanmi ken ni Oneida.  Kasla adda di maburak a tulagmi idi a nagbalinen a ritual kadagiti kanito a duduakami iti pribado a kuarto iti kaserana, no kasdiay a mapanko pasiaren.   Basta aramidenmi nga awan ti aglabus wenno maibaba, malettat wenno maikkat nga aruaten.  Iti aglawlawmi, uso idin ti pre-martial sex, kadawyan ti agkaiwara a condom ken panty, brief kadagiti nasulinek ken narukbos ti kaykayona a campus iti UCLA. No kastan a dimi mapengdan ket aginnagekkami, umanayen ti rinnamas, pinnekkel, apros ken pisel ken no ania la ditan puera la ti kababaan a dusa.

Agpadata ngarud klasmet.  Talaga met la kadi nga ay-ayatennak? sinaludsodko iti daydi naudi a panagkitami ken ni Mary.

Ammok ti kayatmo a sawen ngem maawatannak koma, kinuna ni Mary.

Ikarik nga ikasarkanto, nakunak.  Aggianta ditoy siudad.  Agtrabahota a dua agingga a makaurnongta.   Iti daytoy nga utekta, nalakata laeng a makastrek iti panggedan.

Dakkelen ti nagastok.  Sa ket tunggal ag-date kami, kanayon a kalsa madanagan wenno maar-arakattot ti diarna.  Mabutbuteng nga ania.  Isu latta a di nagbaliw ti gimikmi.  Agek, rinnamas, pinnesel, pinnekkel, innammol, dinnilpat.  Puera gusod wenno kinod.

Ay-ayatenka met, Fil, ngem maawatannak koma.  Ay-ayatenka, kasta lattan ti arkos dagiti dilana.   Pinerrengnak ti klasmetko, kas man siak ti pagsalsaludsodanna.

Kurang asukar ti relasionmi, imballaetna.  Admiterek, kaawan ti aktual a seks ti gapuna.  A din’ mabilang a gundaway nga agpinnasugnodkami aglalo no kasta unayen ti labbagak iti derrepko. Ket iti naminsan manen a panagsaomi iti nalapat, adda sinaona nga uray la naplengak.  Ti ammok, daydiayen ti kasla makuna nga istandardna iti panagbiag.

Ti ania, Fil?

Uray no kas pangarigan ta ditanto agkatuloyan, nakunana, uray addanton asawak, agkitatanto latta ket siakton ti mangibaga.

Apay, kasla naipaltiing kadi kaniana daydiay? sinaludsodko.

‘Mo a, klasmet.  Ta kasla di nasasaan, ta maysa nga aldaw panagtutudo idin, adda simmangpet a suratna.  Ayugna ti agpakpakawan.  Ta adda kano napasamakda iti maysa a nakatulong iti isiserrekna iti kumpania a pagob-obraanna. Kawaw ti ulok a napan iti naituding a pagsarakanmi, balay ti manangenna sadiay Parañaque.  Kaarruba da manangna ti nangsukon kenkuana.  Naginnarakupkami ket dinan masbaalaan ti sangitna.  Pinilitko a sumurot kaniak idiay La Union.

Saanen, Fil.  Awanen ti dayawko, narugitanen ti kinababaik, nakunana.

(Adda tuloyna)