Latest News: Siguradoen ti benepisio dagiti umili manipud kadagiti hydropower plant— eksperto | Tawid News Magazine - Weekly Ilocos News 📰

Siguradoen ti benepisio dagiti umili manipud kadagiti hydropower plant— eksperto

VIGAN CITY — Pinalagipan ti maysa nga environmental conservationist dagiti munisipio ti Benguet a siguradoenda ti sustenable a pannakaaramat kadagiti natural a kinabaknang ken ti benepisio dagiti umili kadagiti katulagan a serkenda mainaig kadagiti maipaspasdek a hydropower plant iti masakupanda.

Ti ballaag ket naggapu iti retirado a history professor ti UP Baguio ken dati a kameng ti Conservation International a ni Dr. Rowena Buquiren. Impeksa ti propesor daytoy kalpasan ti panagpinirma ti Memorandum of Agreement ti munisipio ti La Trinidad ken ti subsidiary ti Abotiz Power a Hydroelectric Development Corporation (Hedcor) para iti panakaibangon ti 20 megawatts a La Trinidad Hydroelectric Power Plant (LTHEPP).

“Benguet towns, please ensure that the rivers and forests are intact, secured and sustainably managed (for future generations of people),” kuna ni Buquiren iti maysa a Facebook post.

Kinunana a rumbeng a bantayan dagiti opisial a strikto a suruten ti Aboitiz ti linteg, aglalo dagiti probision maipapan iti benepisio para kadagiti komunidad a pakasarakan ken maapektaran ti proyekto.

Segun kenkuana, rumbeng nga agridam dagiti umili gapu ta manmanno iti lokal a gobierno ken kompania a mangsursurot nga usto iti probision ti Reforestation Watershed Management Health and Environment Fund (RWMHEF).

“I can easily say P600,000/year as payment to the town is small!” innayonna.

Ikedkeddeng ti RA No. 7630 wenno Department of Energy Act of 1992 a dagiti kompania ti enerhia ket mangipaay ti pinansial ken dadduma pay a pangekonomia a benepisio kadagiti komunidad a pakasarakan ti plantada. Pinasingkedan daytoy ti Section 66 of RA 9136 wenno Electric Power Industry Reform Act of 2001 ken ti naamendaran nga Energy Regulation 1-94 dagiti rumbeng a maawat dagiti beneficiaries.

Segun iti paggalagadan, rumbeng nga ipaay ti kompania ti P0.01 iti tunggal kilowatt-hour a maparuar ti planta para iti lugar a nakaipasdekan ti planta. Mailatang ti makolekta a pondo manipud kadagiti korporasion para iti Electrification Fund (50%), Development and Livelihood Fund (25%) ken Reforestation, Watershed Management, Health and Environment Enhancement Fund (25%) para kadagiti saan nga urbanized a lugar.

Kabayatanna, mabingayan met ti 35% ti munisipio, 30% ti probinsia, 20% dagiti resettlement areas ken saglima porsiento ti barangay ken organisasion dagiti nainsigudan nga umili.

Dagitoy a benepisio ket sabali pay kadagiti buwis a rumbeng a bayadan ti kompania kas ti business tax ken real property tax.

Kas maysa a mangitantandudo ti Payment for Ecosystem/Environmental Services (PES), kinuna ni Buquiren a mayat nga adalen dagiti opisial, komunidad ken organisasion ti nasao a proseso tapno isu ti aramatenda kadagiti sumarsaruno pay a negosasion kadagiti
kompania ti enerhia.

“PES is better than that [of the] RA (7630), the communities can negotiate for a higher share, but we are still far from achieving PES negotiations,” palawanagna.

Ti PES ket maysa a policy tool para iti environmental conservation tapno maisigurado ti benepisio dagiti akinbagi ken kangrunaan a mangiwanwanwan kadagiti natural a kinabaknang nga ar-aramaten dagiti korporasion para iti ganansia. Bigbigbigen daytoy dagiti nadumaduma nga environmental institutions ken grupo kas maysa kadagiti epektibo a pamuspusan tapno nainkalintegan ti maipaay a banepisio kadagiti apektado a komunidad.

Ti Hedcor ket kangrunaan a kompania a mangipaspasdek ken mangpatpataray kadagiti run-of-river hydropower iti pagilian. Addaan daytoy ti lima a pasilidad iti La Trinidad a naitakder pay idi 1990s. Kasta met nga adda pay plantana idiay nagbeddengan ti Bakun, Benguet ken Alilem, Ilocos Sur, dua idiay Tuba, ken maysa iti Itogon. ●