sinursuran-banner-sqSinursuranNi Jobert M. Pacnis

Sina, baket, awan dakdakes?

ASINO ti makalipat iti naadal idi elementaria pay laeng a ti pamilia ti kabassitan a yunit it gimong? Namin-ano a nadagdagullit daytoy a kinapudno.

Ammotayo metten nga iti pamilia ti umuna a pakamulian ti ubing bayat ti panagdakkelna. Dagiti nagannak kenkuana dagiti umuna a mannursurona.

Ket tapno agbalin a produktibo ti ubing iti masanguanan, masapul a mangrugi iti pagtaengan ti amin. Iti pagtaengan a pudpudno a taeng ti ayat ken kappia.

Saan ngarud a nakakaskasdaaw a kangrunaan nga arapaap ti asino man a mangbangon iti pamiliana ti kinaadda ti ayat ken kappia iti uneg daytoy.

Dayta ti bugas ti di magatadan a ragsak a sapsapulen ti tunggal maysa a kameng ti pamilia. Isu a kasta la unayen ti panangbalabala iti pamilia a kayat a buklen.

Kayatna asawen, adu a panagplano, panagadal, ken panagsagana ti isayangkat sakbay a serken ti biag ti naestaduan. Dayta, a, no kayat a pudpudno a ragsak ken kappia ti sapsapulen iti maysa a pagtaengan.

Nga amin dagitoy, magun-odan iti panagtinnulong dagiti kangrunaan a mangbukel iti pamilia— dagiti agassawa (sakbay pay a maaddaanda iti bunga).

Nupay kasta, agdadata met ti kinapudno nga adu a pamilia ti marakrakrak, saan nga agbayag ken agbanag a nakakaasi dagiti annak. Italiaw laeng ti panagkita, kanigid-kanawan dagiti adda a nariribuk a pamilia.

Adu ti rason no apay a kasta. Malaksid iti panagbisio ken pannakikamalala, addada pay naun-uneg a makagapu. A manggubuay iti sugat ken mamagtangken iti puso. Ken giwang iti agassawa a no di maaluadan, mangibunga iti nakaay-ay-ay a pagbanagan ti tunggal kameng ti pamilia.

Ngem saan koma nga itulok a marippuog lattan ti nagrigrigatan a binukel a pamilia.

Kas kuna ti Santo Papa iti mensahena iti sangalubongan itay umuna a lawas ti Pebrero, ti koma pamilia ti agbalin a lugar ti panagpipinnakawan ken panagkikinnaawatan.

Wen, adda koma kano panagpipinnakawan iti uneg ti pagtaengan. Ta iti kaano man, awan ti perpekto a pamilia. Adda nagbiddutan ti tunggal mangbukbukel iti pamilia gapu ta awan ti perpekto a nagannak ken annak. Wenno awan ti asino man a nakaasawa iti perpekto a kabaddungalan iti biag.

Iti bukodtayo a pamilia, adu ti reklamotayo. Kastoy koma… maymayat koma no… anian a rigat ti panagbiag… saan la koman a sika ti pinilik kadagiti agar-arem kaniak… ken adu pay. Ditay’ mapmapnek iti adda a kasasaad.

Isu a pudno la unay nga awan ti nasalun-at a pamilia no saantayo nga ammo ti mamakawan, mapnek ken agyaman iti adda kadatayo.

Imbes koma nga agbinnansag dagiti agassawa iti pamilawan wenno agpinnabasol pay ketdi, pagarienda koma ti pannakaawat ken panagpipinnakawan.

Kuna ti Santo Papa, no awan ti panagpipinnakawan iti uneg ti pagtaengan, agbalin a lubong ti riribuk daytoy. Agbalin a masaksakit ti pamilia.

Ken no adda sagubanit ti pamilia a di maag-agasan (ta awan ti panagpipinnakawan), saan nga adayo a ramaramenna ti uneg agingga a dumapo daytoy.

Am-ammok unay ni Manang Gina (saanna a pudno a nagan). Nasapa a nakiasawa ta saannan a napalpas ti panagbasana. Agkaraapa ngamin dagiti nagannak kadakuada nga agkakabsat. Managimon ti inana a ramut ti di agngudngudo a sinnungbat iti uneg ti pagtaenganda.

Kas iti kaaduan, tapno maadaywan ni Manang Gina daytoy a pasamak iti uneg ti pamiliada, nakitarayen iti nobiona. Pagpiaanna ketdi ta inkasar daytoy.

Iti naubing pay nga edadna, nagsasaganaden dagiti annakda ken ni Manong Doming (saanna met a pudno a nagan). Pagpiaanna ta nagaget ti naasawana. Saan nga agsarsarday daytoy nga agbangkag ken agtalon.

Dayta la unay ti pagyamyamanan ni Manang Gina. Ken pakaragsakan la unay. Adayo nga adda rason nga agapada nga agassawa.

Agingga a rimmuar ti limed nga ugali ni Manong Doming. Naayat gayam a sumay-op kadagiti nadumaduma a sabong. Dita metten ti nangrugian ti kalbario ni Manang Gina. Aguanta a sumangpet iti lugarmi ket agsangsangit nga agipulpulong iti amana (saan iti inana ta masuron la unay iti kinamanagimon daytoy).

Anakko, kuna laeng ti ama ni Manang Gina, pinilim ti asawam. Masapul ngarud nga ayatem, awatem ken pakawanem kadagiti pagbiddutanna.

Kasta ngarud ti inaramid ni Manang Gina. Nupay nasakit ti nakemna, inaw-awatna lattan ti aramid ti asawana. Nangnamnama nga agbalbaliwto daytoy. Ngem ad-adda a kimmaro ti aramid ni Manong Doming. Saan laengen nga iti pagpalpaliwaan ti sumaysay-opanna iti sabong. Uray payen kadagiti addan agtagikua kadagiti sabong ken dagiti karissabong.

Ngem saan a nagliway ni Manang Gina. Binagbagaanna latta ti asawana nga isardeng koman daytoy ti aramidna.

Ngem impapaaweng laeng ni Manong Doming. Agingga a nagdinamag a nasikoganna ti maysa a balasang iti maysa nga ili iti kabangibangda a probinsia.

Gapu itoy, kayat nga idarum dagiti nagannak ti balasang ni Manong Doming. Saan met a mabalin nga ibagana nga allawaten ti dayaw ti balasang ta siaasawa la ket ngarud.

Nagproblema la unay ni Manang Gina. No mabalud ti asawana, kasanon dagiti annakda?

Naimbag la ketdi ta immannugot met laeng iti areglo ti naagrabiado a pamilia. Ngem dakkel ti dinawatda a kantidad.

Ngem kinagat lattan da Manang Gina ken Manong Doming. Dita metten ti nangrugian ti kinarigat ti biagda nga agassawa. Gapu ta awan ti dakkel nga urnongda, nakautangda iti dakkel a binaybayadanda tunggal panagaapit. Napadasan pay ngarud dagiti annakda ti maminsan laeng a mangan iti agmalem.

Sinangsangitan ni Manang Gina ti gasatna. Ginandatna pay a kettelen idi ti biagna babaen ti pananginumna iti sabidong a sobra ti lakayna iti talon ken bangkag. Naimbag ta adda nakasiput kenkuana ket naagaw daytoy ti kemikal. Bassit laeng ti nainumna ket naitaray a dagus iti ospital.

Agingga a nakuna laengen ni Manang Gina nga adda ditan ti parikut. Masapul nga aklonen ken pakawanenna ti asawana. Bareng daytan ti pamkuatan daytoy nga agbaliw a maminpinsan. Kakaasi laeng dagiti annakda no mapukaw.

Ket pudno, nautob ni Manong Doming dagiti nagkuranganna. Inkagumaanna a linitupan dagitoy babaen ti panaggaggagetna.

Ita, maysan a mannursuro ti inauna da Manang Gina. Addada met amin iti abroad dagiti simmaruno nga uppat. Ti kakaisuna a lalaki nga isu ti buridek, isu ita ti mangtultulong ken ni Manong Doming iti bangkag ken talon.

Naisem itan ni Manang Gina. Kasla awan ti nakaro a nagdalanan ti relasionda nga agassawa.

Ti pammakawan, panangpakawan iti nakabasol, kas kuna ti Santo Papa, wayawayaanna ti kararua, dalusanna ti kinatao ken palag-anenna dagiti dagensen iti barukong.

Ti asino man kano a dina ammo ti mamakawan, awan ti kappia iti kararuana ken pannakimaymaysana iti Dios. Adayo iti Dios kenkuana no pungtot ti agar-ari iti barukongna.

Malaksid iti dayta, no di ammo ti mamakawan, daddadaelen laeng ti bukod a bagi— bagi a templo ken sagut ti Dios!

Gapu kadagitoy a rason, pagtalinaeden koma ngarud ti pagtaengan nga umok ti biag, saan a patay; lugar a paraiso, saan nga impierno; disso a pakaagasan, saan a pakaalaan iti sakit…

Laglagipen a mangipaay iti awan kaaspingna a ragsak ti panangpakawan ti asino man a nakaaramid iti babak kadatayo.

Saan ngarud a rumbeng a pagtalinaedentayo ti gura wenno pungtot iti barukong iti asino man a nakabasol kadatayo. Maymayat nga adayo ti mamakawan. Saan a panunoten a maysa a klase ti pannakaabak wenno pannakairurumen ti panangpakawan.

Ketdi, ti panangpakawan iti nakabasol, maysa a balligi iti bukodtayo a bagi… ken kararua!

Sakbay ngarud a panunoten ti sina, baket, awan dakdakes, apay a di mamakawan nga umuna? ●