sinursuran-banner-sqSinursuranNi Jobert M. Pacnis

Sinursuran: Agragsakka!

Kolum ni Jobert M. Pacnis

 

ASINO ti di kanayon nga agkamkamakam ita a panawen? Asino dagiti saan nga apektado a kanayon kadagiti paspasamk iti aglawlaw?

Computer age itan, kas kunada. Adun nga aspeto ti biagtayo ti nagbalbaliw/binalbaliwan ti kompiuter. Nagangayanna, agsasaruno dagiti pakaistresan (stress) wenno pakaburiboran iti inaldaw. Awan payen ti maitedtayo a panagragsak iti bagitayo.

Ngem rumbeng kadi daytoy?

Kuna dagiti eksperto a saan! Rumbeng ketdi nga agragsaktayo. Iti panagragsak, matulongantay kan’ pay ti salun-attayo. Ti naragsak a tao, nasalsalun-at kano met laeng.

Ngarud, apay koma a saantayo nga agragsak? Saan a rason ti kinanumo nga agbibiag tapno saan a nanamen ti pagimbagan ti kinaragsak.

No malagip, bininsabinsatayo idin dagiti mabalin a banagentayo no paidugmamtayo kadagiti pakariribukantayo iti inaldaw. Too much stress can kill, kunada pay. A pinasingkedan dagiti eksperto.

Ket sigurado la ketdi a ditayo kayat ti matay gapu laeng iti stress. Masapul a parmeken daytoy. Kasano?

Simple laeng: agragsakka!

Adtoy nga ibinglayko kadakayo, ka-Sinursuran, dagiti simple laeng nga aramidentayo tapno naragsaktayo. Nasagangko dagitoy iti panagbasabasak kadagiti informative magazines.

Umuna: siempre, agbalinka a nakaragragsak. Kuna ngarud ni David Kasl nga awtor ti Finding Joy: Nayanaktayo amin nga adda kapasidadna nga agragsak.

Kayat a sawen ni Kasl, agpapada ti karbengantayo nga agragsak. Narigat wenno nanam-ay man ti panagbiagtayo. Tratuem kano amin nga adda iti aglawlawmo nga addaan iti ragsak. Negatibo man dagitoy, no kitaen ida iti sabali nga anggulo, sabali a panangsirig, makasiriptayo latta iti rumbeng a pagragsakan.

Sumaruno nga aramiden? Simple a panagbiag. No managbasaka iti Bannawag, nalabit nabasamon ti kolum ni Apong Abe Rotor a nangibinsabinsaanna kadagiti banag no kasano nga isimsimple ti panagbiag.

Makontentoka iti adda kenka. Saanka nga agsapul iti awan. Dagita ketdi koma nga “awan” ti pagalistuam nga aggaraw tapno magun-odmo met laeng a siraragsak.

Maysa a modelo kadaytoy nga annongen ni Albert Schweitzer a nakagun-od iti Nobel Peace Prize. Iti unos ti panagbiagna, nakasimsimple dagiti aruatenna nupay maysa isuna a medical missionary: puraw a helmet, puraw a t-shirt, puraw a pantalon ken nangisit a kurbata. Ken agasem dayta maymaysa laeng a kallugong nga insuotna iti unos ti 40 a tawen? Ken maymaysa a kurbata iti las-ud ti 20 a tawen?

Adda nangipadamag ken ni Schweitzer nga adda tao a dinosdosena a kurbata ti us-usarenna iti inaldaw-aldaw. A kabaelanna met nga aramiden. Kunana laeng: “Para iti maymaysa a tengnged?”

Malagipko la ket ngarud ti C1 a selponko a natratartayon itay napan a bulan. Nakontentoak kadayta a gadget-ko iti unos ti walo a tawen (agpapan ita)! Ken di pulos nagsuksukat iti numero!

“Suktam koman iti touch screen,” sangkakunada.

A pangsubatak: “Makaipalapal met pay laeng iti mensahe ken makatawag, apay koma a sukatak?”

Maysa pay a rumbeng nga aramiden tapno agbalin a naragsak ti panagbiag ti panagari koma ti kappia iti kaunggan, iti biag.

Kunada ngarud a napimpintas ti maturog iti kalapaw laeng nga awan kabutbutengna ngem ti aguldag iti de-erkon ken de-kutson a kuarto a mabambantayan pay a mabutbuteng met iti mabalin nga aramiden dagiti kabusor.

Kas koma ita dagita nagnumar iti negosio a droga. Aklonenda man wenno saan, adda ita dayta nagpaiduma a buteng iti barukongda. Saan laeng a dagiti pannakabagi ti linteg ita ti mangkamat kadakuada no di ket dagiti kaduada iti negosio. Bassit la a biddutda, mabalin a mairamanda metten kadagiti inaldaw a maipadamag a maiwalwalang gapu iti pannakainaigda iti maiparit nga agas.

Kasano pay ngata ita a mananamda ti ragsak nga ipaay dagiti ginabsuon a kuartada ket dayta met laengen aglemlemmeng ti ubrada?

(Adda tuloyna)