Sinursuran: SINURSURAN: Ania ti agur-uray kadatayo ita a tawen? | Tawid News Magazine - Weekly Ilocos News 📰
sinursuran-banner-sqSinursuranNi Jobert M. Pacnis

SINURSURAN: Ania ti agur-uray kadatayo ita a tawen?

THREE… TWO… ONE… Happy New Year!

Countdown kadagiti nadumaduma nga estasion ti telebision ken radio. Uray pay iti mismo a lugartayo, mabalin nga adda met nagarbo a countdown a napasamak. Kadua ti pamilia, mabalin a sinaksiantayo pay tapno naragragsak met laeng ti panangpasangbay iti Tawen 2019.

Ket ita, adtoyen a dimteng!

Ti saludsod ita, ania ti agur-uray kadatayo kadaytoy a tawen? Dumteng wenno mapasamak ngatan ti nabayagen nga ar-arapaapen a nam-ay iti biag?

Gapu iti impluwensia dagiti nangsakup kadatayo, nagbalin metten a paset ti kulturatayo ti panamati iti gasat a yeg dagiti nadumaduma nga aramid, gunggunay, panagsagana, ken no ania la ditan. Isu a kasta la unayen ti ayattayo a mangammo no ania met ti gasat nga agur-uray kadatayo iti masungad a panawen no datayo ket nayanak iti Tawen ti Baboy, Tawen Kabalio, Tawen ti…

A kasla agpannuray ketdin ti gasat wenno suerte iti biagtayo iti panawen ti pannakaitao. A kasla nakaparsuaan ti kinasuerte wenno ‘tay kunkunada nga adda suerte a naitao, adda met malas.

Namak payen no malaska a naitao? Di pay awanen ti gundawaymo met a makananam iti nam-ay ti biag? Wenno ragsak iti biag?

Iti kulturatayo, addada dagiti banag a mangyeg kano iti gasat wenno suerte iti biag.

Kas koma laengen kadayta panagsuot iti napnapno ti nagtimbukelna iti panangsarabo iti Baro a Tawen. Kuarta kano ti kayatna a sawen. Sumrek iti bulsa ti adu a pirak. Isu a di nakakaskasdaaw no adu ti nakapolka dots itay sakbay ti panagsukat ti tawen. Baka no pumayso kadakuada dayta a pammati!

Tapno nasuerte met iti sibubukel a tawen, sabali laeng dagiti nagsagana iti sangapulo ket dua a klase ti prutas iti lamisaan wenno altarda itay pasangbayenda ti Baro a Tawen. Ibagian ti tunggal prutas ti kada bulan a suerte. Adda pay ngarud nasursurok a dose ti insaganada tapno nasursurok kano met la ti suerte a dumteng kadakuada.

Ngem no arisiten a naimbag daytoy, kasla ipakitana nga uray iti suerte, kasla kayattayo ti agimbubukod. Dose la a bulan ti makatawen ngem kayattayo pay a sobraan para iti sobsobra a suerte? Di agsaganakanto manen iti sumuno a tawen no kayatmo ti awan ressatna a gasat!

Sabali laeng met dagiti agipan iti pampasuerte iti ridaw ti pagtaenganda. Wenno iti mismo nga uneg ti kuartoda. No saan, adda dagiti isuotda a lucky charm.

Uray pay ngamin kadagiti aglaklako ket adda latta dagiti ritualda a pangawis kano iti suerte. Kas koma kadayta panagpurdot ni Manang Amparing iti bulbulong a malabsanna no mapan aglako. Ipanna iti naggianan dagiti lakona kas gasgasatna kano.

Dagiti met dadduma, adda ‘tay liklikanda a mangbusat iti tagilakoda. Adda kano ngamin ‘tay tao a nakudag ti pannakaibus ti lako no isuda ti mangbusat. No kasano a nangrugi daytoy a pammati, diak masinunuo.

Ken adu pay a pammati a mangyeg iti suerte!

Ngem ti gasat, kinagasat iti biag, adda dayta iti tao. No ammona nga usaren ti orasna, saan nga adayo a dakkel ti suerte a dumteng kenkuana.

Pagarigan, no nagaget, papananna no di agsagrap iti nam-ay? Saan a suerte…

Ngem no dayta laeng agdaldalikepkep ken makikakaarruba a tsismis met laeng ti sapsaparenna, kasano ngarud a sumangbay ti rang-ay no kasta?

Adda ngarud agkuna nga awan ti gasat wenno suerte a makuna. Positibo wenno negatibo a mapasamak iti biag, bunga ti aramid iti inaldaw. Kayatna a sawen, no naimbag ti aramid, naimbag met ngarud ti supapakna.

No ania ti immula, isu ti apiten.

Tapno ngarud awan ti pagam-amkan a dakes nga aramiden ti padatayo a tao kadatayo, itultuloy latta ti panangbiag iti kaipapanan ti panagkakabsat. Iti panagkakabsat, maliklikan dayta riri wenno di panagkikinnaawatan nga agtunged laeng iti disgrasia wenno pakaabakan ti tunggal maysa.

Agkakabsattayo latta koma a mangsango kadagiti karit a yeg ti Baro a Tawen.

Saantayo ngamin latta a maliklikan dagiti pagteng a mabalin a mangdalupo kadatayo itoy a tawen. Kas koma kadayta didigra a yeg ti bagyo, ginggined wenno ania man a kita ti didigra. Gapu iti panagbalbaliw ti panawen, inanamaentayo ti ulpit dagitoy. Isu a nasken la unay ti kanayon a sisasagana.

Patibkeren ti langenlangen kadagiti makapulpulapol. Ania man ti imettayo a kinabaknang, masapul ket masapultayo ti kabadang, ti kadkadua tapno agbalin a naan-anay ti kinatao. Nalaklaka ti ibabangon iti pannakaidaleb iti kaadda ti kabsat/kakabsat a mangipatpateg.

Itoy pay a tawen, ipanunotantayo koma ti para iti pamiliatayo. Agsalukag para iti masakbayanna. Saan a gastuen amin a masapulan. Agbalin a nasaririt nga agbadyet.

Kas makitkita, saan nga agsarday ti panagpangato dagiti magatgatang. Gunay a gunay ti presio ti gasolina a maysa a makaigapu iti di maliklikan nga itatayok dagitoy.

Agbalintay a naridam kadagiti mapaspasamak iti gobierno. Saantayo nga agimbubulsek ta datayo met laeng ti agrigat kadagiti panagraira latta dagiti lider nga agsikbab kadagiti “lamutenda” a para koma kadatayo. Kitaen laengen dayta pork barrel dagiti lidertayo. Ti ammotayo, awanen dayta. Ngem kasla met kimmaro ti aramidda tapno laeng adda maibolsada.

Saantayo a gasat ti mairurumen latta, a dagiti pay lidertayo ti mangirurumen kadatayo.

Laglagipen a datayo ti nangipabulod kadakuada iti bileg/turay. Saan ngarud a maitutop ti pananggundawayda kadatayo.

Agtimek, dayta ti rumbeng. Aglalo ket panagpipili man gayamen kadagiti agturay kadatayo.

Pilien dagiti adda ti pusona kadagiti umili.

Maysa pay a maipamaysa koma ita a tawen, isu ti panangmantinertayo iti kinadalus ti aglawlaw. Saan nga asiasi ti sakit a dengue a nagadu itan ti biktima. Agtultuloy daytoy a dangadangtayo kontra kadagiti lamok nga agiwarwaras iti sakit.

Akem ti tunggal maysa ti pannakapaksiat daytoy a sakit. Saan nga ipabaklay laeng kadagiti lidertayo. Datayo nga umili ti ad-adda nga agkuti.

Saantayo a gasat ti ma-dengue. Pinilitayo no ditayo ammo ti makikayammet iti gimong.

Iti met nasaysayud a pannakaiturong ti pagtaengan, masapul ti panagtitinnulong ti amin a kameng— kangrunaan dagiti makuna a silnag ken adigi daytoy. Pagsaritaan dagiti banag a makatulong iti panamagbalin daytoy a pagulidanan wenno modelo.

Pagsaritaan koma nga agpadpada da ama ken ina dagiti rumsua a parikut no kasano a risutenda daytoy. Saan a rumbeng ti panagpinnabasol no apay a simngay ti parikut.

Ta saantayo a suerte ti maaddaan iti nakiro a pagtaengan!

Di met a liplipatan a kitaen ti nakaparsuaan. Ammotayo no kasano ti panagkasapulanna iti tulongtayo. Saantayo koman nga agbalin pay a dadagsenna. Annongen dagiti obligasion iti pannakasalbarna.

Ta, wen, saantayo a suerte ti agsagrap iti didigra iti aramiden ti nakaparsuaan a panaglabatibana wenno panangdalusna iti bukodna a bagi.

Ket kas iti nakaparsuaan, masapul met nga ipaayantayo iti pannaripato ti bukodtayo a bagi. liklikan koman dagiti banag a makadadael iti salun-at kas kadagiti arak ken sigarilio a bisio. Ti panaginum kadagiti soda, panagipauneg iti sobra nga apgad, sam-it ken taba.

Pagaammotayo met nga ania man a sagubanit a kumpet kadatayo, saantayo a gasat no di ket bunga dagiti madi nga inaramidtayo iti bagbagitayo. Sakbay a maladaw, ta agsingiren ti bagi, ikagumaantayo koma ita a tawen a balbaliwan ti dakes a lifestyle-tayo.

Asino ngamin, aya, ti mayat a maawagan a nagasat ta adu ti an-annayenna?

Wen, adu ken adda dagiti maaramidantayo tapno agbalin a naragsak ken nanam-ay (uray di met a nabarayuboy ti panagbiag) ti sagrapen itoy a tawen. Saan latta koman nga italek iti makunkuna a suerte wenno gasat. Wenno kadagiti pammati nga awan met ti makapnek a pannakailawlawag dagitoy no pudno met laeng.

Agplano a buyogan iti aramid. Dayta ti nasken. No maaramid dagitoy simple a banag, ammotayon no ania ti agur-uray kadatayo kadagiti sumangbay pay a tawen iti biagtayo.

Awan iti suertesuerte! #