sinursuran-banner-sqSinursuranNi Jobert M. Pacnis

SINURSURAN: Dagiti sensitibo nga ang-angaw

Simrekak iti siledna (katulong)… Inngatok ti ules… Kinarawak ti adda iti uneg ti…

Wen, hustoka, maysa manen dayta kadagiti makasugkar nga insawang ti agdama a kangatuan a lider ti pagilian. Makasugkar, ta madi man ti serrek iti lapayag ken kinatao dayta a sinaona.

A, siempre, inkalintegan a dagus dagiti taona!

Ania met ti riknam, nariknam, naisipmo idi inlastog dayta ti kangatuan a lider ti pagilian? Simmugkar met ti kaunggam?

Maysa a kita ti panagabuso, dayta ti nalawag, ti nasao a pasamak. Awan gaway ti katulong nga agreklamo ta nabileg (idi pay) ti nangaramid kenkuana ti panangmolestia. Bagina lattan, piman, ti nagkutkutim iti gasatna— iti nakaay-ay-ay a nakapay-anna.

A mabalin koma a maidarum ti nangmolestia kenkuana iti kaso a panangrames. Nalawag met ti sasawen ti linteg no kaano ken no ania dagiti sirkumstansia tapno masao a rape ti maysa a seksual a panangabuso.

No saantayo a paudi kadagiti damdamag iti pagilian, ammotayo la ketdi a saan a daytoy ti umuna a gundaway a nakaisawang ti pangulo kadagiti sensitibo a bambanag a mainaig iti seksual.

Iti kinaseksina, rumbeng laeng a ti mayor ti umuna (a mangraman)…

Maysa man dayta idin nga insawang ti pangulo.   

A timminggawan ti timek dagiti nadumaduma a grupo kangrunaan dagiti babbai. Panagriknada, kasla ang-angaw laeng kenkuana dagiti nakasensensitibo a banag.

Panagkitada, kasla paruaren ti pangulo a normal laeng iti maysa a lider nga abusuen dagiti makursonadaanna. Awan ti agreklamo ta adda ngarud iti trono.

Kaano pay ngamin a nagbalin nga ang-angaw ti isyu ti seksual a panagabuso?

Ti nasakit pay a panunoten, ken narigat man nga aklonen, nagtaud pay iti kangatuan a lider daytoy nga isyu. Ti maysa a lider, rebbengna koma laeng a modelo, saan laeng nga iti aramid no di pay ket pati iti sao.

Saan a dayta isu pay ti mangyuna a mangbukat iti saritaan a mangibaddebaddek iti dayaw ken/wenno kinatao dagiti babbai.

Rumrummuar a rason no apay kasta, gapu kano iti pannakaabusona idi iti ima dagiti padi. Ti lagip iti napait a napalabasna ti kasla mangidurduron kenkuana tapno makaisawang kadagiti nasao a nakain-
inaka a banag.

Kuna pay ti Malakanyang, a dayta kano ti pakabigbigan ti pangulo— kadagiti angawna. Adda pay ngarud dita a pagaangawanna pay ti kaadda kano ti nakana a sakitna.

Adda kano sakitko iti kidney, kuna ni Sison ta aglitlitem wenno ngumisngisit ti dadduma a paset ti rupak… Adda pay kano kanserko ta adda nagtubo iti likudko… Linoloko! Nagtubo iti likud? Awan met… iti sango, a!

Maysa pay dayta. Ammotayon no ania manen ti madakdakamat a ‘nagtubo iti sango.’

Dakkel ti epekto daytoy kadagiti menor de edad a nakangngeg ken nakabuya kadagiti “ang-angaw” ti pa-
ngulo. Maimarka iti isipda a normal laeng ti agangaw iti adda pakainaiganna iti seksual.

Maysa pay, mabalin a mausar daytoy dagiti agtutubo wenno ubbing a pang-bully kadagiti kataebda. Naruruar laeng ti panagisawangda kadagiti sensitibo a banag gapu iti nangngeg wenno nabuyada. Aglalo la ngaruden no nangato a tao wenno idoloda ti nagtaudanna.

Inayon payen no saan met a makaskasuan ti nagsao, ad-adda a mapatibker dagiti agtutubo a mangtulad kadagitoy.

Saandan nga ikankano dagiti mabaddekanda a kinatao!

Isu a kastan sa la unayen ti panagadu ti mairepreport a kaso ti bullying. Kalpasan dayta simmikat nga Ateneo bully, iti Mangaldan, Pangasinan, maysa nga agtutubo ti naireport a pimmusay gapu iti pannaka-bully-na.

Saantayo met ketdi a diretso a kunaen a gapu iti “angaw” ti pangulo ti rason ti panagadu dagiti bully.

Ngem iti ania man nga anggulo, saan a maitutop dagitoy kastoy nga angaw ti pangulo— uray pay kunaen a pangalana iti atension wenno mapagisem, mapakatawana dagiti dumdumngeg kenkuana.

Makapahayblad kadagiti dadduma aglalo kadagiti direkta a madalanan ti angawna wenno nairanta a pasagidna. Bagida ti ngiwat a ngiwat ngem saan met a maipangpangag ti reklamoda. Agpatingga laeng iti welga… iti ulimek nga ikkis iti barukongda…

Ngem no apay a dagiti dadduma, maalada pay laeng ti umisem wenno makipagpalpalakpak no kastan ti angaw ti pangulo kadagiti pakaawisanna a taripnong.

Wenno pammarang laeng daytoy tapno saanda nga agparparang a KJ wenno kill joy?

Makapahayblad, kunatayo itay. Nairantan sa ketdi a kastoy ti kinasensitibo dagiti angaw tapno adda usarna ti kapirpirma ti pangulo a linteg?

Ti linteg a dakdakamatentayo, daytoy pannakaikkat ti buis ti agas iti hayblad.

Lumaka ngarud ti agas para iti hayblad. Marikna la ketdi dagiti umili ti tulong ti nasao a linteg aglalo ita ta umad-adu latta dagiti mahayhayblad gapu kadagiti nadumaduma a rason.

Ngem saan koma nga iti kastoy a situasion a marikna ti kaadda ti tulong a maipaay ti maysa a linteg!

Kadagiti biktima ti pannakaabuso a seksual, dagitoy nga angaw ti pangulo, sigurado a manguk-ukrit manen iti sugat a pilpilitenda a lipaten. Sugat nga umapges, sumaem manen a mangriing iti napait a napalabasda.

Ket mariknada ti yuut-ot saan laeng a ti sugat ngem ti sibubukel a kinataoda. Apay nga adda kastoy a namnamaen a mangisekkad iti pagilian ngem dayta met manggubbuay iti bambanag a makasakit iti kaunggan ti maysa a pakaringgoranna?

Iparangarang pay dagitoy nga angaw a kasla maysa laeng a sex toys dagiti babbai. A kasla saanda a paset ti gimong, nga awananda iti dayaw wenno kinatao a maikari a respetuen.

Maipalagip ti maysa a poste iti Facebook. Maysa a lalaki ti adda iggemna a kasla plakard a pabpabasolenna dagiti babbai no apay nga adu ti lallaki ti agbasbasol ken nakaaramid iti krimen nga adda ita nga agsagsagaba iti pagbaludan.

Apay?

Iti kano panagsususot dagiti dadduma a babbai ita nga arigna nga ibilagdan ti kinataoda, bumangba-
ngon ti gartem iti kinatao ti maysa a lalaki. Mapempen daytoy iti isip ken riknana. No dina malabanan wenno maigawid ti bagina, ditan a makaaramid iti maikaniwas. Idinto a dagiti dadduma, agpatak a kasla maysa a ladawan ti seks laengen dagiti babbai. Ladawan nga agtultuloy nga agay-ayam iti alintataona.

No maminsan, adda dakkel a kinapudno ti nasao a post. Nupay kasta, no natibker ti pundasion ti kinatao ti tunggal maseknan, saan a rason dagitoy a mangipakita iti kinarakaranda tapno madalebda iti basol.

Saan koma nga umayon iti kasla kayat nga iparangarang dagiti angaw ti kanga-
tuan a lidertayo.

Lagipentayo a nalawag ti sasawen ti Nasantuan a Surat nga uray kitaem laeng nga addaan iti panagessem ti maysa a babai, nakabasolkan. Dakkel a basol!

Saantayo a kayat a kasta. Pakaisagmakan ti kararua!

Pudno a nakain-inaka a banag dagitoy nga ang-angaw no intayo arisiten a naimbag. No agtultuloy, saan nga adayo nga adu ti rumsua a parikut iti pagilian.

Kadagiti adda iti aglawlaw ti pangulo, gesdanda koman ti mangkankanunong kadaytoy. Palagipanda ketdi ti amoda.

Kadatayo met nga umili, kitaentayo ti bagbagitayo. Saantayo koman a makisawsaw kadagiti kakastoy a bambanag. Saantayon a makipalpalakpak, makipagkatkatawa kadagiti angaw.

Ta iti udina, imahentayo a padapada ti mapiltakan iti panagkita ti sangalubongan! ●