Sinursuran: SINURSURAN: Maminsan pay, ti kinamannursuro | Tawid News Magazine - Weekly Ilocos News 📰
sinursuran-banner-sqSinursuranNi Jobert M. Pacnis

SINURSURAN: Maminsan pay, ti kinamannursuro

MADAGDAGULLIT a ti kinamannursuro ti katan-okan a propesion ditoy lubong.

Awan kano dagiti inhiniero, doktor, polis, soldado ken aminen a nangangato a propesion no di gapu iti mannursuro. Amin, nagdalanda iti mannursuro.

Kas maysa a mannursuro, dumakdakkel dagiti lapayagna iti dayta a kinapudno.  Isu a kasta la unayen ti panangipategna iti daytoy a propesion.

No utoben, ngangani gayamen dua dekada nga adipen ti tisa. Isuna laeng ta agpito a tawenna pay laeng iti pampubliko a pagadalan. Kadagiti dua a pribado a pagadalan ngamin ti immuna a nagibisikanna iti adal kadagiti ubbing.

Iti dayta a kinaundaynan iti propesion, adun nga ubbing ti nagdalan kenkuana. Agduduma a kababalin ti imet dagitoy nga ubbing. Kababalin a sinalaanna, nga adda met latta dagiti dina nasalaan, tapno laeng agbalin a naannayas ti uneg ti klase, kangrunaan ti relasionna kadagiti agad-adal.

Maragragsakan man ta adun kadagiti nagbalin nga ubbingna ti nagballigi iti biag. Nangatngatoda payen ngem isu… ken amang a narangrang-ay ti panagbiagda. No labsen ti manarita, awanen iti kikit dagiti dati nga estudiantena.

Ngem adu met latta dagiti nabati iti baba. Isuda dagiti saanen a naikkan iti gundaway a nakapagadal kalpasan ti hayskul. Nagtrabahoda lattan iti no sadino nga idi kuan, simrekdan iti biag a naestaduan.

Isuda ita dagiti makapulpulapolna iti ilida nga aglakolako iti nadumaduma (manipud ikan, lames, street foods ken nateng).

Nupay kasta, daydayawenna dagitoy. Nupay naundayen a panawen sipud idi nagbalin a paset iti kinahayskul dagitoy, saanda pay laeng a malipatan. Nakadaydayawda latta a mangablaaw kenkuana.

Ket malagipna a dagiti dadduma, isuda dagidi ubbingna a sakit ti ulona. Saanda man a nakaragpat iti nangato nga adal ita, isuda met ti mangipampamatmat kenkuana iti naimbag a sursuro. Isuda dagiti awan adalna ngem adda sursurona.

Maisungani la unay kadagiti maranranaanna no kua (a nalabit a nakabakasionda) a rimmang-ayen ti panagbiagda. Isemanna, ta malasinna ida, no kasta a masabatna dagitoy.

Ngem kasla saanda metten nga am-ammo! Nangato wenno nakangatngato met la unayen ti timidda.

Wenno dida laeng a nalasin ta kasta la unayen ti timmaengan ti langana?

Saan met ketdi nga amin. Adda latta met dagiti nagtalinaed iti daga dagiti dapanda. Kinapudnona, idi nagsakit iti nakaro, saanna man a ninamnama nga adda nakaammo a nagbalin nga ubingna ket di a nagpangadua daytoy a nangipatulod iti nayon ti panagpaospitalna.

Iti kinasaknap ti social media, kasla adda laengen iti sanguananna dagidi nagbalin nga ubbingna. Adda regular a mangkomkomusta ken agyamyaman kenkuana.

Ket dagitoy ti mangmangted iti pigsa kenkuana tapno ituloyna latta ti mangtarabay kadagiti ubbing a naitalek kadakuada iti pagadalan.

Ti laeng parikut, tinawen a kasla kumarkaro dagiti ubbing a sumangsangbay iti biagna. Kasla awanen ‘tay makunkuna a good manners and right conduct (GMRC) dagitoy. Ammodan ti umingar. Nakaing-ingarda payen.

Ken ipakitada la unay no kasano ti pannakamulida iti balbalayda. Sangonsangon ti panangipakitada iti kinabastosda.

Matmatdada ngarud nga agkakadua nga agtepteppel. Dakdakes no mapaluk-ayanda ti kurdonda. Isudanto manen ti dakes. Pagkaritdan ti Child Protection Policy. Ken agipeysbuk a dagus dagiti nagannak no kua. Saandan nga ammuen ti pudno a napasamak. Pagraranggasanton dagiti agkomento dayta maseknan a nakapimpiman a mannursuro.

Saanna pay a mabalin nga ibagsak ti ubing uray kasano ti kinaalas ti rekordna. Adda dita mass promotion— a dina kanunongan. Madaksan no salungasingenna.

Ngem bareng maikkatto met la daytoy a pagalagadan. Iti elementaria, addan dayta maal-alimadamadna (nasaknap payen iti social media) a saanen a mabalin nga agkuti iti Grado a yan ti ubing no saan a makabasa wenno makasurat.

A pumasa latta iti agdama gapu ngarud iti mass promotion!

Idawdawatna a surotendanto koma iti elementaria dayta tapno dida met unay marikna ti rigatna. Adun ti ubbing a sumrek iti hayskul a di pay makabasa, di pay makasurat, ken dina ammo uray basic laeng a panagkuenta.

Iti la ngaruden suhetona a Mathematics, adu nga ubbing ti pulos a dina ammo ti basic nga addition. Awan pay dita dagiti makunkuna a negative a numero. Ad-addan a dida ammo ti ag-subtract, -divide ken –multiply.

Banag a pagsakitan la unay ti ulona. Uray koma no nasingpetda dagita nga ubbing. Ngem mapalpaliiwna nga isuda pay dagiti managlangan ken manag-cutting classes!

A no paayabanna met ti nagannakda, awan pay ti agparang kadakuada. Rasonda nga adu ti ubra ken mapanda agsapul iti pagbiagda.

Kapilitan manen nga i-home visit-na dagitoy a nagannak tapno laeng makasaritana ida para iti pagimbagan dagiti ubbing.

Nga aklonenna a maum-uma payen no maminsan ta dagiti nasao nga ubbing dagitay awan ti panagdayawda, awan panangipirpiritda kadagiti mannursuroda.

Ngem akem la ti akem, kunkunana lattan iti nakemna. Adda ditan. Pagbalinenna laengen dagitoy a kas karit nga ad-adda pay a mangmuli kenkuana a kas adipen ti tisa.

Malaksid kadagiti problema kadagiti ubbing, adda pay dayta problema a rumsua iti nagbabaetanda a mannursuro. Manipud iti simple agingga iti komplikado.

A mamagrikki iti relasionda nga agkakadua!

Saan latta ngamin a maliklikan ti kinaadda dagitay kunada nga adda natugawanna. Kasla isuda laeng ti husto. Ipampannakkelna ti bagina, ti ar-aramidenna ken kalaingan a mangimammameg kadagiti ab-ababa ngem isuna.

Pamrayanna latta no kuan ti agpalpaliiw, agul-ulimek para iti saanen a panagrabanga dagiti di pagkikinnnaawatan.

Makais-isem latta no kuan no adda dagitay kakaduana a dina ammo ‘tay makunkuna a common sense. Manipud iti simple a banag. Pagarigan, adda bulodenda a ramit kenkuana. Pagdaksanna, saanton nga agsubli. Ibagananto nga impabulodna ken ni kastoy wenno kasdiay a titser wenno impaaramatna kadagiti ubbing. Agingga a natawtaw.

Mano payen a ramit ti pagadalan ti napukaw gapu ta saan a siguraduen ni mannursuro a naisubli daytoy iti nakaipempenan wenno nakaidulinanna. Ibaonda lattan dagiti ubbing. Wenno tallikudanda lattan ti klase a dida siguraduen no maisublinto pay dagiti nausar a ramit ti pagadalan. Agingga a matawtaw manen dagitoy.

Isu a saanna met siguro a basol a dinan ipakpakaammo ti kaadda ti bukodna a ramit a masapul no kua dagiti kakaduana. Irasonna nga awan no kasta nga agdamagda. Saanto man ngaminen nga agsubli.

Gumatangto manen!

Manipud kadagiti nabuntuon a papel, di agresressat nga akem kadagiti ubbing, ken pannakilangen kadagitoy (agraman dagiti kabaddungalanna), agsulbod latta iti kaungganna ti pigsa a mangituloy iti sinapataanna nga akem.

Adda ditan, ditoyen ti ubbog a pagbibiaganda a sangapamilia. Awan ngarud ti kalinteganna nga agreklamo. Ibilangna lattan a karit dagitoy a mangpasam-it iti balligi ken mangpamaris iti biagna a kas mannursuro— ti propesion a katatan-okan!