sinursuran-banner-sqSinursuranNi Jobert M. Pacnis

SINURSURAN: Nadardara a laban kontra-droga

ANIA ti damag nga awan ti pagbalbaliwanna iti inaldaw?

No droga, kunam, hustoka. Iti inaldaw a panangsursurottayo iti mapaspasamak iti pagilian, inaldaw nga adda maipadamag a natiliwan, limmaban, napatay gapu itoy. Di maib-ibus dagiti kailian a pailuluod iti daytoy a bisio. Awan sarday dagiti matoktokhang…

Iti sabali a bangir, ipampamatmat ti kastoy a pasamak ti kinarigat ti biag. Isugal latta dagiti kailian ti biagda tapno laeng maaddaanda iti panggedan a mangsuporta iti bagi ken pamiliada.

Uray pay maikaniwas iti linteg!

Banag a gungundawayan dagiti drug lords. Usarenda ti kinarigat tapno agtultuloy ti ilegal nga aramidda. Saanda nga ikankano dagiti madadael ti masakbayanda.

Kadagiti met kailian, kagatenda latta ti peggad. Gasanggasaten iti masakbayan. No makalusotda, nadaras a panguartaan. No matiliwanda, malas laeng. Mabalin a makasuan ken maibaludda. Ngem no maideklara a limmabanda, maymaysa laeng ti kayatna a sawen— biagda ti katukad ti aramidda.

Idinto a kasta ti mapaspasamak, rumrummuar nga awan ti panagbuteng dagiti kailian a mainaig iti droga.

Tuloy ang ligaya, a kunada iti Tagalog.

Uray pay inaldaw nga adu dagiti matiltiliw ken matmatay iti operasion nga ar-aramiden dagiti pannakabagi ti linteg! Awan epektona iti ibabassit koma iti bilang dagiti madamdamag a mainaig iti droga.

Maitugotan a saanen nga ilalaen dagiti kailian ti biagda. Makaammod’tan, kasla kunkunada iti bagida. Ti napateg, makausarda iti droga. Wenno makalakoda tapno agkakuartada.

Adu latta met ti parokianoda ta oras a nailuoden dagitoy, sapulsapulendan.  Ikagumaanda ti maaddaan mapnekda laeng ti kiddaw ti bagida.

 Saanen a mapanunot ti bukod a pamilia. Saanen a panunoten dagiti madadael a biag iti panagiwarasda iti droga babaen ti inkurimed a panaglakoda.

A napaneknekan a tulbek ti panagngato latta ti insidente ti krimen iti pagilian.

Iti laksid ti inkari ti pangulo a pugipogenna daytoy a parikut iti uneg ti sumagmamano laeng a bulan, nagtultuloy latta ti panagramaram ti droga iti gimong. Di maib-ibus dagiti tagilako iti pagilian. agduduma a wagas ti maipakpakat tapno makalusot dagitoy. Wenno maiwaras iti merkado.

Kayatna ngarud a sawen, saan a natungpal ti pangulo ti karina. Nga itay kallabes, inaklonna a saan a bastabasta mapugipog ti parikut, ken di a kabaelan ti administrasion laeng.

Masapul ti panagtitinnulong ti sangkailian. Ti pannakibadang ti tunggal umili.

Aglalo ket sumirsirib dagiti adda iti likudan ti droga.

Adda dita a ti la pangipalpalamananda a produkto iti negosioda a droga tapno laeng saan a matiliw daytoy. Itinnagda pay iti baybay tapno batoken wenno sukonento dagiti kontakda iti pagilian a pangiserkanda.

Napia ketdi ta masasaep dagiti otoridad ti dadduma pay kadagitoy. Mano a bilion a pisos ti gatad dagiti droga a narekoberdan. Agasem koma no kasano kaadu nga umili ti agbalin a biktima ti kasta kaburnokna a droga?

Agpapan ita, saanko latta a matukod a panunoten no apay nga adu ti maawis nga agusar iti droga. Gapu iti epektona a kasla naka-high ti bagi. Nalag-an ti rikna, agtatapaw, kasla adda iti kaulpan? Palag-anenna pay ti trabaho aglalo kadagiti masapul nga agpuyat?

Kalpasanna, ania?

In-inut a mailuod agingga a saanen a makaakkal. Marunot ti bagi, marakrak ti pamilia ken ti masakbayan!

Banag a saan a pulos a maikanatad. Sangkabassit a ragsak katukad ti biag?

Awan ti logic-na, uray ania nga anggulo, a pasamak.

Ipalawlawtayo laeng ti panagkitatayo, maimatangan dagiti nakaay-ay-ay a nagbalin a biktima ti droga. No saanda a naibalud, wenno napatay, addada iti rehabilitation center wenno agwarawara kadagiti kalkalsada ta linibasan idan ti umisu a nakem.

Nagsublidan iti inuubing a panagpampanunot!

Nakaladladingit a panunoten dagiti am-ammotayo a nadadael ti masakbayanda gapu laeng iti maiparit nga agas. Ania ngatan a nagragsak ti biagda no dida pinaluod iti droga?

Gapu iti agtultuloy a parikut iti droga, ken iti pannakadiskubre ti blokebloke a cocaine a tumtumpaw iti nadumaduma a paset ti Quezon ken Camarines Sur, kinuna ti pangulo nga indikasion daytoy a nakastreken ti Sinaloa Drug Cartel iti pagilian.

Imbilin la ket ngarud ti gobierno ti naig-iget pay nga operasion kontra iti droga. Madugong operasyon, kunana. Saanen a maragsakan iti agdama nga operasion dagiti otoridad nupay inaldaw nga adda madamdamagtayo a natiliw ken napatay kadagiti kanigid-kanawan nga operasion.

Imbilin pay ti pangulo a sumuko laengen ti maysa nga am-ammo a drug lord iti pagilian. No saan, agpakamatay laengen ta paanupna la a paanup daytoy.

 Namnamaentayo ngarud nga ad-adda pay nga umadu ti operasion nga aramiden dagiti otoridad. Pursigido ti gobierno iti pagtaktakderanna kontra-droga.

Ti laeng dakes ditoy no ad-adda nga umadu dagiti basta lattan maipatli a biag.

Wenno no saanen a maikkan pay iti sabali a pagilian dagiti maatap nga adda pakainaiganna iti parikut.

Iti agdama iti pagdakdakiwasantayo, kasta unay ti pannakamonitor dagiti pinaayabanda nga agus-usar ken aglaklako iti maiparit nga agas. Agdaldalan dagitoy iti rehabilitasion, community service (panagdalus iti kalkalsada) ken drug test.

Sakbay a madalusan ti nagan dagitoy a napaayaban, masapul nga ipakitada ti panagbalbaliwda. Saan laeng a mammaminsan a ma-drug test-da. Iti kasta, masigurado a saandan a sinublian ti aramidda.

Iti sangalubongan, malagip a talaga a dakkel a parikut ti droga. Ket uray pay dagiti nabibileg a nasion, aklonenda a saan a kasta ti kalakana ti mangguped iti parikut. Agpapan kadagitoy, agtultuloy met latta ti problemada iti panagraira ti droga. Saanda a maminpinsan a mapugas dagiti drug cartel iti pagilianda.

Ket datayonto la ketdin a nagbassit a pagilian ti makabael a mangsolbar iti parikut?

Ang-angaw dayta a banag! kuna ti kaaduan.

Ngem no la ketdi napudno ti gobierno iti panggepna, papananna ketdin no di madalusan ti pagilian iti droga?

Ngem saan koma nga agintek laeng ti gobierno iti pananganup kadagiti agus-usar ken aglaklako iti droga. Simpuonenna ti ramut ti parikut. Daytoy ti agasanna, kas koma iti kinarigat ti panagbiag.

Mangpanunot ngarud ti gobierno no kasano a mangparnuay iti ad-adu pay a panggedan dagiti umili. Iti kasta, awan ti makapanunot nga agkakuarta iti ilegal nga aramid.

Kitaen pay ti gobierno no kasano ti panangusarna kadagiti ahensiana iti pannakayadal kadagiti umili ti dakes nga epekto ti droga. Saan la koma nga agpannuray kadagiti mannursuro a mangyadal kadaytoy kadagiti ubbing.

Kasanon dagiti nataengan— dagiti awanen iti ikub ti pagadalan?

Mabalin nga usaren ti dadduma nga ahensia tapno mangiwayatda iti nadumaduma a seminar maipanggep iti droga.

A saan laeng a mammaminsan. Sansanen koma ket i-update dagiti umili kadagiti baro a damag maipanggep iti sabali pay nga epekto ti droga.

Kas nagannak met, dakkel ti akemtayo a mangisuro kadagiti annaktayo iti dakes nga epekto ti droga. Rugian idan ita ta naganus pay laeng ti panunotda.

Ta dagiti ubbing a mapariknaan iti ayat, saandanto a sumina kadagiti pannursuro dagiti nagannak kadakuada!