Footer

Sinursuran: Sabali Kano ti Ortograpiami!

Kolum ni Jobert M. Pacnis
(Maudi a paset)

As-asideg ti Cagayan iti Kailokuan ngem iti Isabela. Kayatna a sawen, ad-adu nga amang ditoy ti Ilokano, no diak mariro. Ngarud, tinto la ketdin Cagayan (a maysa ita a kaaktibuan a mangilunglungalong iti pannakatagiben ti lengguahe) ti di sumurot iti aprobado nga ortograpia ti Ilokano? Idinto a ti ortograpia dagiti inwarasda a textbook, agkibbatol pay, piman, ti ubing a mangbasa. Anianto laengen kada apong nga inlaklakaydan ti nagsao, nagbasa iti Ilokano? Dayta kadi ti PUDPUDNO KEN UMISU NGA ORTOGRAPIA ni Ilokano?

Wenno pudno ti kunada a saan a napateg kadakuada ti grammar no Ilokano ti pagsasaritaan? Ti nasken, maawatan dagiti ubbing ti ibagbagada. Ket no kasta koma met iti lengguahe a Filipino/Tagalog ken Ingles—‘tay awanen ti piman a gramargramar? Mayatda ngata? Saan ngata met nga umingar ti riknada?

Iti ketdi panangad-adalko, nadagsen ti papangresan daytoy nga opisial iti GC. Adda panagamakna siguro a maagawanda iti akem. Kas koma iti pananglektiur (a mapundoan, siempre pay, wenno agbayad dagiti delegado) ken panagaramid kadagiti textbooks.

Naipalagip la ket ngarud manen kadakami daydi plantsadon a seminar nga isayangkat ti grupomi iti maysa nga ili ditoy Tanap. Mismo a maysa a district supervisor ti nagawis ta kayatna a masuruan dagiti mannursuro iti masakupanna. Ngem idi mapanen ti papel iti ngato (iti dayta opisial a sasawentayo), na-dis-approved! Biernes ken Sabado koma daydi a seminar ta kiniddaw dagiti titser a saan koman a madakamat dayta Domingo ta ipaayda iti pamiliada ken iti pannakataraon ti kararuada.

Sayang daydi a seminar. Sumurok-kumurang a dua gasut koma a mannursuro iti elementaria ti dimmar-ay. No nag-multiply iti uneg ti pagadalan ti pannakaammo a nasakdoda, ania koman a nagsayaat. Ngem napungtil piman daydi a bin-i a di pay nagrusing…

Saanen a nayeskediul iti sabali nga aldaw daydi a gannuat ta naparitanda man metten a mangawis kadagiti mannurat nga aglektiur kadakuada.

Dikayo makauray iti lektiur-seminar nga ited kadakayo ti Departamento? kasta man ti naibaga (wenno naisermon?) kadakuada.

Iti pannakaunget dagiti mannursuro a sineminarmi, in-inut a limmamiis dagiti awis dagiti kimmontak payen a mayat a maseminar.

Nagamakda? Wenno naballaaganda?

Napia pay dagiti adda iti kabangibang a probinsia ti Apayao, kangrunaan iti Marag Valley, Luna, Apayao ta nupay Isneg dagiti kangrunaan nga agindeg, a nalaoklaokan itan iti Ilokano, nagpursigeda a nangilungalong iti maysa a seminar (kas nasurattayon iti napalabas nga isyo ti TNM) ken lektiur iti grammar ken ortograpia iti Ilokano.

Pannakibadang, kas naisuratko idin, kadagiti mannursuro ti kayat ti grupomi. Para iti itatan-ay ti Literatura Ilokana ken panagballigi ti MTB-MLE. Dimi gamgamgamen dayta TF wenno talent fee—ta kas nasao manen iti kallabes, ipapaay ti grupomi a libre ti serbisiomi. Panagsakripisio iti nagan ti lengguahe.

Ngem itoy a mapaspasamak iti grupomi ditoy a deppaar, kasla dakkelkami a bangen iti Sistema iti kayatda nga ipatungpal. Ngem saanto a maiddep ti tarigagaymi a makatulong kadagiti mannursuro—kangrunaan kadagiti ubbing nga isursuroda. Agtultuloy latta nga iwayat ti grupomi ti serye a narugianmi, ti Panaglaga Kadagiti Balikas. Agingga a sibibiag ti lengguahe nga Ilokano, isu ta isu latta ti ortograpiana nga ikampaniami. Saan ket a SABALI. Ta daytoy nga ortograpia, isu ti kararua ni Ilokano—saan laeng a kadakami a mannurat iti/nga Ilokano.

Dagitoy a bangen iti dalan, kas man la ganaganda a mangpatalubo pay iti lengguahe. Pasetda iti isasantak.

Ngem sinanamakami a makapagtugmok met laeng ti dalanmi iti dalan dagiti mangipatpatungpal iti programa ti Edukasion.

Ta iti udina, para met laeng iti ibabaknang ti panunot dagiti ubbing ti amin. #