sinursuran-banner-sqSinursuranNi Jobert M. Pacnis

Sinursuran: Sabali Kano ti Ortograpiami!

Kolum ni Jobert M. Pacnis
(Umuna a paset)

NASURATTAYON ditoy a benneg itay nabiit ti ipapan ti grupomi iti Brgy. Masi, Sta. Teresita, Cagayan tapno aglektiur kadagiti mannursuro maipanggep iti ortograpia ken grammar ti Ilokano. Ken no kasano ti agsurat iti literatura a para ubbing. Naballigi daydi a pasken iti laksid ti ibabasnot ti bagyo a Luis. Saan a nagbalin a lapped ti allawig tapno maisayangkat ti maysa nga addang a mangtulong kadagiti mannursuro ken kadagiti ubbing iti pannakaragpat ti panggep ti programa ti Edukasion a Mother Tongue Based-Multilingual Education (MTB-MLE) wenno ti pannakaisuro dagiti ubbing nga adda iti Grado Uno agingga iti Grado Tres kadagiti nakayanakanda a lengguahe wenno pagsasao.

Domingo daydi a seminar. Aldaw koma dagiti mannursuro a kaduada dagiti pamiliada. Ngem iti pingetda a sumakdo iti adal wenno pannakaammo manipud iti grupo dagiti mannurat iti Tanap, insakripisioda ti orasda iti pamiliada. Iti koma aldaw ti Biernes wenno Sabado ti seminar ngem narigat. Aldaw ti klase ti Biernes. Narikut ken di aprobaran dagiti adda iti Dibisionā€”nupay makuna daytoy a seminar a makatulong iti programa ti Sistema maipanggep iti nasaon nga MTB-MLE.

No met Sabado, laundry time kano. Ania pay, kapilitan nga aldaw ti Domingo.

Ti ammo ti grupomi iti GUMIL Cagayan (Gunglo Dagiti Mannurat iti Cagayan) wenno GC, awanen ti parikut ta naannayas ti pannakaiwayatna iti baet ti kaadda ti allawig a nangtingiting iti tibker, determinasion ti tunggal maysa. Ken natalna ti nakemmi nga awan ti nakakabkabasolanmi, kasta metten dagiti nagawis a mannursuro tapno maipaayanda iti lektiur iti Ilokano a lengguahe, ta naangay ngarud daytoy iti aldaw nga awan ti klase.

Ngem nalpay man ti abagami iti GC. Naammuanmi a naungtan dagiti mannursuro, agraman ti prinsipal a nangawis kadakami, iti Division Office ti Departamento ti Edukasion. Rason: apay kano a timmabunoda/nagawisda iti lektiur-seminar a naggapu kadakami a grupo? Saan kano a maiparbeng ta SABALI KANO TI ORTOGRAPIA a sursurotenmi iti umisu nga ortograpia (nga iwarwarasda kadagiti mannursuro babaen ti textbook).

Anian! Naimbag koma no napeklan nga Ilokano dayta nagsao. Ken agsursurat iti lengguahe nga Ilokano! Nangalaanna koma iti riknana a nagkuna a ā€œsabalikamiā€ iti GC?

Kaano pay ngata a sabali ti ortograpia nga ikamkampania ti grupo dagiti mannurat nga Ilokano? Kaano pay a sabalikami a mangipatpateg iti lengguahe (dayalekto kuna pay ketdi dagiti ā€˜aginlalaingā€™)?

Sakbay pay ti panawen ti Kastila, ni Ilokano, addan bukodna a lengguahe. Addan bukodna a wagas nga isurat ti lengguahenaā€”nga iti panaglabas ti panawen, naglupos a naglupos agingga a nagtengna ti agdama a kasasaadna.

Ammo ngata dayta nga opisial a ni Ilokano, namnamsek iti naisurat a literatura sa naisurat iti ortograpia segun iti pannakaibalikasna ken kadagiti alagaden a nagdalan met laeng kadagiti betreranon a mannurat ken lingguista?

Di ngata ammo dayta nga opisial ti kaaddan ti ortograpia ti Ilokano nga inaprobaran ti Komisyon sa Wikang Filipino (KWF)? Dina ngata nadamag ti nakapay-an ti padana met laeng nga opisial iti Ilocos Norte a nangpadas a nangipapilit iti kayatna (bukodna) nga ortograpia?

Ken dina ngata ammo a dayta nga ortograpia, isu ti sursuroten ni mannurat nga Ilokanoā€”a pakaibilanganmi iti GC. A dayta nga ortograpia, isu ti sursuroten ti pannakabiblia ni Ilokanoā€”ti Bannawag. A dayta nga ortograpia, isu met ti sursuroten ti Tawid News Magasin ken dagiti pay dadduma a lokal a pagiwarnak ni Ilokano. Kangrunaanna, dayta nga ortograpia, isu pay ti sinurot dagiti nagipatarus iti Ilokano iti Nasantuan a Kasuratan.

A dayta nga ortograpia, isu ti sursuroten ti sibubukel a probinsia ti La Union, Ilocos Sur ken Ilocos Norte (kalpasan a napagkalma ti nasaon a maysa a nangato nga opisial ti Sistema a nangipilit iti kayatna/bukodna nga ortograpia). Kasta metten ti probinsia ti Isabela nga itay laeng Oktubre 18-20, naisayangkat ti maysa a seminar-lektiur iti pagsasao nga Ilokano iti Dibision ti Ilagan iti panangsuporta, panangidaulo ti superintendenteā€”Mr. Denizon P. Domingo.

(Adda tuloyna)