Sinursuran: Ti awiwit ken ti tribunada iti biagtayo | Tawid News Magazine - Weekly Ilocos News 📰
sinursuran-banner-sqSinursuranNi Jobert M. Pacnis

Ti awiwit ken ti tribunada iti biagtayo

“ADDA nalmes idiay ilimi, sir,” kinuna ti kotitserko kabigatan kalpasan ti ilalabas ti bagyo a ni Falcon.

“Apay, sir?” sinaludsodko.

“Simmalogda latta iti karayan uray manarimaan ti bagyo, sir. Mapanda agsabat kadagiti gabat a kayo a sumrek iti sabangan.”

“Ania ngaruden ti damag?”

“Awan pay, sir. Ngem sigurado a natayen dagidiay ta nagdadakkelan dagiti dalluyon ken agmaysa aldawen a dida pay nakita ida.”

“Di kasla ngarud met la dagiti naipadamag a taga-Zambales, sir,” kinunak ta adda met nalmes sadiay kabayatan ti isasangbay ni Falcon. Nagiinumda kano nga agbabarkada. Idi naulawdan, nagdiretsodan iti baybay, a mano a metro laeng iti nagiinumanda a balay, tapno agdidigosda. Ti makadakes, inawid ida dagiti dalluyon ket nairaremda. Mapapati a gapu dayta iti kunkunada nga awiwit, wenno ‘tay kuriente iti danum a mangiguyod iti biktima iti naadalem a paset ti baybay. Napigsa daytoy a puersa a di kabalinan a labanan dagiti awan ammona iti gunay daytoy.

Kinapudnona, kas maysa met nga agnaed iti ili nga asideg iti baybay, saanen a baro kaniak dayta ibagbagada nga awiwit. Idi, no kasta nga agpakadaak a mapan agdigos iti baybay, sangkaibaga da tatang ken nanang nga agannadak iti awiwit. Ta uray ngamin nalinak a kitkitaen ti baybay, adda dagiti kunkunaenmi nga alog-alog, wenno ‘tay kellaat nga umuneg a pasetna nga uray la agalikuno dagiti dalluyon dita, a kadawyan a yan ti awiwit.

Addan sumagmamano a napapati a naawiwit iti lugarmi. Napatak pay laeng iti lagipko ti maysa a nataengan nga awagantayo iti Uliteg Baled (saanna a pudno a nagan) iti kabangibangmi a barrio a nalaing met nga aglangoy. Nalaing, kunak, ta bugador (tao ti daklis) la ngarud. Indakdakkelna ti nagkalkalap.

Iti dayta nga agsapa a dida simmalog a daklisan, napanda nagdidigos kadagiti kakabagianna. Nalinak ti baybay. kinapudnona, pagattumeng laeng iti yanda a nagnunogan.

Timmakdang dagiti kadua ni Uliteg Baled tapno ramananda dagiti binalonda a saramsam. Idi kitaenda daytoy, agkaykayaw-at kano metten iti yanna a kasla malmalmes.

Ngem saanda a pinatpati ni Uliteg Baled. Kasano koma a malmes ket pagattumeng laeng iti yanna? Sa maysa, nalaing met nga aglangoy.

“Agang-angaw manen,” kinunada ketdi. Naitabid ngamin ken ni Uliteg Baled ti kinaangaw ken kinamanagpakatawana no maminsan. Aglalo no kasta nga awan wenno bassit ti maalada nga agkalap.

Pangikkat iti bambannog, kunkunana.

Ngem nagbalaw dagiti kadua ni Uliteg baled idi makitadan nga umad-adayo manipud iti dati a yanna. Lumned-tumpawen a ti ulona laeng ti agpaparang.

“Naawiwit!” inlagaw dagiti kadua ni Uliteg Baled. Nagkutida tapno alawenda daytoy.

Ngem iti itatapog dagitoy, nariknada ti panangguyod kadakuada ti danum. Napegges ket saanda a kabaelan.

Inkeddengda a sakbayanda ni Uliteg Baled. Nagpalaudda tapno sabtenda daytoy iti murdong ti alog-alog a yan ti awiwit. Segun kadagiti mangngalap, iti dayta a paset a kasla kumapsut ti awiwit ta subaen ti dadduma a kuriente ti danum ket madubar ti pigsana.

Agpayso, naalada ni Uliteg Baled. Ngem adun ti nainumna a danum-apgad. Pinakatanda iti first aid. Sa intarayda iti ospital.

Ngem awanen ti gasat ni Uliteg Baled.

Saan laeng a ni Uliteg Baled ti mapapati a biktima ti awiwit ditoy ilimi.

Ngem iti teoria dagiti dadduma, dagiti biktima, mabalin a nagbetted ti sakada wenno inatake ida ti highblood isu a nalmesda.

Nupay kasta, saan met a mailaksid ti kinaadda ti awiwit. Paneknekan dagitoy dagiti kailian a nakalasat itoy a didigra. Uray kasano kano ti laingmo no dimo ammo ti dumiskarte, iraraemnaka ti awiwit agingga a saanmon a kabaelan.

Ti diskarte a kunkunada, isu ti saanmo a panangsuba ti panangguyod kenka ti awiwit. Itulokmo a guyodennaka nga ipatengnga tapno saanka a maibusan iti pigsa. Agalibtakka ketdi. No madlaw a kumpasut ti awiwit, ikagumaan ti umasideg iti pantar (iti agsumbangir ti alog-alog). Saan ngaminen a dalan ti awiwit iti dayta a paset ket nawayakanton a makalangoy nga agpaigid.

No di magundawayan ti umasideg iti pantar, kas nasao itayen, urayen laengen a mayanud iti tengnga agingga iti murdong ti alog-alog a dalan ti awiwit. Dita, nupay ad-adalemton ti danum, awanen ti gumuyod a puersa ti awiwit. Ti nabatbati a pigsa, mabalinen nga usaren nga agpaigid.

Dayta laeng no saan nga ammo ti aglangoy!

Malaksid iti awiwit, sabali pay a mapagbutbutngan iti baybay ‘tay kunkunada a tribunada. Napigsa nga angin daytoy a kellaat a tumaud iti tengnga ti baybay. Maparnuay dagiti dadakkel nga allon wenno dalluyon a mabalin a mangarinebneb kadagiti bangka a pagkalap.

No dadakkel unay dagiti dalluyon a maparnuay, mabalin a yegna ti aluyo iti komunidad iti asideg ti baybay. Wenno iti mismo nga aplaya a yan dagiti agdidigos. No di naalibtak, mabalin a malmes dagiti madalananna.

Iti biagtayo, adda met dagitoy awiwit ken tribunada a paspasarentayo. Ken rumbeng a saganaan iti inaldaw.

Malaksid iti literal a kaipapanan, mabalin a dagitoy dagiti pasamak a ditayo pulos namnamaen a sumangbay iti biag.

Ti awiwit, pasamak a kellaat a manggutad kadatayo tapno mailaksidtayo iti kinaragsak wenno balligi. Daytay iti panagkitatayo, naannayasen ti taray ti amin, masirsirmatan, kas pangarigan, ti panagballigi dagiti annak nga inkarkarigatan nga insaksakad iti panagbasada. Ngem isu met a mapasamak ti maysa a didigra a mangkeltay iti balligi.

Mangibati dagitoy kastoy a pasamak iti nagpaiduma a sakit, apges ken ut-ot saan laeng nga iti pisikal a bagi no di pay ket iti panunot ken rikna. Ket no di maaluadan ti bagi, mabalin a pakadadaelanna.

Ti tribunada, kas met laeng iti awiwit, saan a namnamaen ti isasangbayna. Nupay nakaan-annayas ti panawen, kellaat a dumakes ti aglawlaw, maparnuay dagiti dalluyon a manglemmes kadagiti madalananna.

Ti tribunada, isuda dagiti aginaldaw a masagangtayo a parikut iti biag. Babassit man dagitoy, no maurnong ta saantayo nga inkaskaso, mangparnuay iti dadakkel a dalluyon a manglemmes iti maysanmaysa kadatayo.

Ngarud, tapno malabanantayo dagitoy nga allawig ken tribunada iti biag, maitutop la unay ti karapetantayo. Karapetan a di pulos mamki, natibker iti agnanayon.

Awan sabali no di ti relasiontayo iti Dios. Kas maysa nga anakna, sannatayto a paayen kadagiti kiddawtayo Kenkuana.

Kas iti agassawa nga inarinebneb dagiti dadakkel a dalluyon a parnuay ti bagyo ken nayanudda iti baybay a pinagay-ayaman dagiti awiwit, saanda a naawanan iti namnama. Kimpetda iti Dios iti oras a nagpeggad ti biagda. Ket uray nasuroken a dua aldawda iti taaw, naispalda pay laeng.

Immuna a naalaw ti lalaki a nakitada a kumkumpet iti kayo (dagitay gabat) nga ay-ayamen dagiti dalluyon maysa aldaw kalpasan ti bagyo. Iti asideg laeng ti nakaispalanda kenkuana.

Ngem ti babai nga asawana, naalawda daytoy iti asideg ti isla ti Camiguin. Nasuroken a dua aldawna iti taaw nga awan ti sabali nga inar-aramidna no di kimkimpet lattan iti sabali pay a kayo. Kinapatpatangna dagiti danum, dalluyon, angin ken ikan tapno tulonganda daytoy. Kangrunaanna, saan nga immibbet a nagkarkararag iti Dios.

Ket napatgan ti kararagna. Nakita dagiti mangngalap iti nasao nga isla ket insalakanda.

Ti napasamak, adu ti agkunkuna ditoy Tanap a maysa a milagro. Ken pudno la unay nga ipangag ti Dios ti kararag ti asino man nga umasideg Kenkuana.

Saantayo koma ngarud nga ipalubos a pugsaten dagiti awiwit ken tribunada ti relasiontayo iti Dios. Agaramidtayo iti inaldaw kadagiti bambanag a mangpalagda pay kadaytoy a relasion.