Taklin ti Lehislatura wenno Pakaisarsarakan?

Sinurat ni Jeff Septembrina

ADU TI AGKUNA nga imbag la ketdin ta natumpongan ti Pangulo ti platapormana a mangsukisok ken mangsip-ak iti duri ti kurapsion a taltaluntonen pay laeng ti “Nalinteg a Dalan”. Puera de los buenos, saanen a kasapulan a detalyaen ita ti maiparparang a senario iti lehislatibo a rupa ti turay nangruna la unay iti kadakkelan a sangana. Saan ngata a pakabugawan dagiti appo nga imbestor daytoy a natakuatan a problema?

Kuna met ti dadduma a narigat pay laeng a husgaan dagiti napabasol iti scam (P10-billion pork barrel scam) ta no asunto ti kaso iti pagiliantayo ti pagsasaritaan, abotenna ti siam-siam santo maresolbar dagitoy. Babaen iti taktika, estratehia ken maniobra iti litigasion ket matabonanto manen iti sabali nga isyo wenno problema. Kayatna a sawen a no kapudpudotan ti digo ita, agmawmaw met laeng ti anem-emna iti panaglabas ti tiempo. Ipapilit met ti dadduma, nga “awan ti asuk no talaga nga awan ti aluten!” Narigat ti agsarsarita, kuna met ti dadduma, ta adu met ti pagibasaran nga uray makagteng ti asunto idiay kangatuan a pangukoman ket mabalinsuek met ti resultana gapu ta madi umdas dagiti pammaneknek ken argumento tapno maipasuli ti nagbasol.

Ti ultimo-heneral a kapanunotan ti kaaduan nangruna kadagiti taxpayer a no kasta latta ti mapasamak iti pagpandayan ti linteg, marikna ngata ti kaaduan nga umili a mapagtaklinan pay daytoy a santuario a para iti interes ti kaaduan? Ala, tumangkayag met dagiti positibo a panirigan a nasayaat ta matakuatan ken madusa met dagiti akingapuanan ngem kasta kadi lattan ti sirkulo ti pagteng? Di ngata sumadut ni apo taxpayer ita iti obligasionna ta sungani met a prayoridad ti pakaibambanagan ti ambagna? Saan ngata nga aripapa ti mariknana no makigamulo pay kadagiti nailian a panagkilatis ta kunanto met la ni pastor a “nabileg ti espiritu ngem narasi ti lasag” sapagkat tayo’y tao lamang po?

Mainayon pay a pakaseknan ita iti akem ti media a mangis-istudiar kadaytoy nga eskandalo iti lehislatura. Ngem saan met a mabalin a busalan ti prensa ngamin ta isu laeng ti pakadamdamagan met dagiti adda iti baba. Media blackout pay ti kayat ti dadduma a sektor iti pannakadengngeg dagiti kaso ngem saan a maka-demokratiko a proseso dayta, kuna met dagiti intelektual a benneg.

Nakapokus pay laeng ti sentido ti kaaduan kadaytoy a problema ket maikompromiso dagiti napapateg a programa ken serbisio para kadagiti umili ta imbes nga iti problema ti pagnanamingan koma a trataren ngem dagiti agipatpatungpal met ti agbalin ita nga an-anawaen!

Kuna ti maysa nga agpalpaliiw nga imbag koma no iti laeng pagiliantayo ti pakaammuan daytoy a napaspasamak ngem gapu iti moderno a komunikasion ket maipanapan metten iti ultimo a suli ti lubong maigapu iti internet. Maysa daytoy a global talk ta amin a bambanag ita a maar-aramid iti burokrasia ket mapapati a nakasingdan iti global a panirigan ken proseso. Hanabale, pangadobar met ti dadduma ta saan met la a datayo ti kastoy. Nakarkaro pay kadagiti sabali a pagilian ta mahusgaan pay dagiti dadaulo dita a war criminals ken human rights nemesis. Adda met sumagmamano a graft cases ngem mangat-atiw iti rinnisiris-etniko a pakaalaan ti gerra-sibil ken civil disobedience. Awan met ketdi ti dolianan ta mapaspasamak dagitoy idiay Africa, Latin America, Europa ken ditoy Asia.

Kuna met dagiti moralista a saan a magarantiaan ti kinawayawaya iti pannakamantener ti linak ken talna iti maysa a pagilian. Tumaud latta ti panagabuso ken panagpalpalaus gapu iti masasao nga “unlimited wants” iti ekonomikal a panirigan. Limitado ti Estado a mang-lifestyle check iti maysa a tao malaksid no ibaga ti korte. Garantia ti saan a malimitaran a panagurnong ti sanikua ken rekursos a mabalin nga usaren a mangpagaraw ti amin a bambanag.

Makatikaw, kuna met ti dadduma ket matarimbangonda a mangpampanunot no apay a kastoy ti pagbalbalinan ti kagimongan. Masulnitan pay ngata dagiti naparnuayna a pagkurkurangan? Maipasubli pay ngata ti nasanselmo a dayaw wenno integridad? Maikkan pay ngata iti hustisia dagiti maapektaran? Mamantener pay ngata ti panagkaykaysa a saan koma a paksion ti ibungana? Maatur pay ngata dagitoy a biddut tapno sumimbeng ti panagplastar ti sumaruno a henerasion/

Dakkel unay ti akem iti tunggal indibidual a mairugi kadagitoy a saludsod ti panagbalbaliw ket suroten dagiti ituding ti kagimongan a moral standard tapno matun-oyan ti balligi kalpasanna.#