Footer

Tapno dika agkaradap, saluadam dagiti matam

TI mata ti maysa kadagiti kapapatgan amin iti biag ti tao. Maibilang ti panagkita kadagiti lima a senses a kas iti panagangot, panagrikna, panagraman ken panagdengngeg. Babaen kadagiti mata masirayantayo dagiti agkakapintas a banag ditoy rabaw ti daga. Mapagdasigtayo ti kapipintasan ken iti napintas. Babaen kadagiti mata, masirayan ti amin a   pisikal a bagi. Gapu iti panagkita, kabaelantayo iti makipagragragsak kadagiti kameng ti pamilia, gagayyem ken aminen iti aglawlaw nga awan ti ing-ingpen a tubeng. Isu a napateg la unay ti panagkita. Napateg la unay dagiti mata. Nasken a saluadan.

Itoy a bulan ti Agosto ti awaganda iti Sight-Saving Month. Ti panangipalagip ken panangipaganetget kadagiti amin  nga  umili iti kinapateg ti panagkita ti kangrunaan a panggep ti Sight-Saving Month. Makabulan a   selebrasion a pakaituonan iti panangsaluad kadagiti mata babaen ti panangiwaras iti impormasion ken panangisuro kadagiti umno a prebension iti pannakapukaw iti panagkita.

Ituonna pay ti selebrasion iti pannakaisubli dagiti napukawen a panagkita a bunga dagiti nagduduma a sakit ti mata a kas iti katarata, glaucoma ken dadduma pay. Kangrunaan a pakaituonan iti seknan dagiti agrebbeng nga idauluan ti Departamento ti Salun-at ti preperensia dagiti nataenganen nga agkarkaradap iti kasipngetan.

Itoy a bulan, adu dagiti mapasamak a medical mission ken outreach programs dagiti dodoktor ti mata ken ti departamento ti salun-at. Kadagiti dadduma, dumanonda   pay kadagiti nasulinek a lugar ket awitda dagiti libre nga agas kern panagagas.

Ta asino aya dagiti makunkuna nga addaan iti diperensia iti mata  ken no apay nga agbulsek ti maysa a tao? Ania dagiti rason?

Maibilangen nga addaan iti diperensia iti mata ti asinoman a saan a makabasa kadagiti reading visuals iti kaadayo a tallo a metro kabayatan ti eye check-up. Itoy a punto, irekomendan dagiti doktor ti mata iti panagaramat iti anteohos ken posible pay a panagagas wenno pannakaoperar segun iti natakuatan iti panagamiris.

Uppat amin dagiti kangrunaan a pagtataudan dagiti agbulsek wenno addaan iti diperensia iti mata: 1) manipud iti katarata, nangruna kadagiti nataengan a dakkel a porsiento kadakuada ti agsagsagaba iti daytoy a sakit kas nailista iti datos; 2) error of refraction, 3) retinopathy a maala wenno imbunga ti sakit a diabetes; ken 4) night blindness, wenno saan a pannakakita iti nasipnget wenno rabii. Bunga met daytoy iti kinakurang ti bitamina A iti bagi wenno vitamin A deficiency.

Kadagiti met peopleware wenno dagiti tattao nga agtartrabaho babaen ti kompiuter, lalo kadagiti graphic artist, tumaud kadakuada a dida mapupuotan ti sakit a color-blindness wenno saanda a pannakadasig kadagiti maris.

Segun iti panagadal ti Departamento ti Salun-at idi 1999, a kas panangtungpalna iti bilin ti World Health Organization a pannakamonitor ti bilang dagiti bulsek ken addaan iti sakit ti mata,  addaan ti pagilian iti 3.5 million a bulsek ken addaan iti sakit ti mata wenno 4.62 % iti populasion iti lubong nga addaan iti sakit ti mata.

Dakkel la unay ti bilang dagiti addaan iti sakit. Isu a tinawen ti pannakaangay iti selebrasion a Sight-Saving Month tapno mapalagipan dagiti umili iti kinapateg ti panagsaluad iti panagkita.

Dakkel la unay ti akem dagiti nagannak iti pannakapreserba iti nasalun-at a mata. Nasken kadagiti nagannak iti saanda a pananglipat iti kinapateg ti bitamina A a kas kanayon a ramen dagiti ilutoda nga  ipasango kadagiti annakda. Isu a kadagiti gagatangen, adda latta dagiti mabasa a "Fortified with Vitamin A" a kas palagip iti kinapateg daytoy a bitamina.

Saluadam dagita matam tapno dika agkaradap iti kasipngetan! #