Salaysay: Taraon ti Panunot: Ti Dulpet A Bag | Tawid News Magazine - Weekly Ilocos News 📰

Taraon ti Panunot: Ti Dulpet A Bag

Rumbeng laeng nga ipateg ti maysa a sagut ania man daytoy. Saan koma a husgaan ti sagut babaen ti bungonna no di ket no ania ti nabungon. No nagtaud iti puso ti sagut, awan ti kasimpategna ta namunganay dayta iti ayat ken pammateg.

Adda dagiti sagut a saan nga inikkan ti immawat iti ayat ken panangipateg; ken ni nangted, napateg kenkuana ti sagutna, ta saan nga agiregalo no saan a nagtaud iti pusona. Adda dagiti sagut a napateg unay, lalo dagiti pakaseknan iti relasion ti pamilia.

Kas iti pakasaritaan ti pamilia ni Lando. Agnanaedda iti kabarongbarongan iti asideg ti riles ti tren iti Metro Manila. Addaanda ken ni Mila nga asawana iti tallo nga annak – maysa a babai ken dua a lallaki a pasigdan a tinedier. Narigat ti panagbiagda. Iti konstruksion nga agtrabaho ni Lando a kas mason. No malpas ti trabahuenda, agsapul manen iti sabali. Labandera met ni Mila. Marigatanda unay iti panagbiagda, isu a hayskul laeng ti naturpos dagiti annakda. Saanda met a kayat ti agawid sadiay Kabisayaan a lugar da Mila, ta kas kunana, narigat ti panagbiag sadiay. Naiyanak iti Manila ni Lando, nupay taga-Ilokos ti amana.  Dua a babbai ti kabsat ni Lando ken addaanda metten iti bukod a pamilia; agnanaed ti maysa iti Oriental Mindoro ken iti Sorsogon met ti maysa ket sadiay metten a makipagnaed ti inada. Tinedieren ni Lando idi naulila iti ama.

Iti naminsan nga aldaw, nakaawat ni Lando iti surat  manipud ken ni Angkelna a Felix. Masansan nga adda surat ni angkelna ngem di unay nga ikaskaso ni Lando. Ita ikagkagumaan daytoy a mapan ni Lando sadiay yanda. Adda kano napateg nga ibagana. Adda kuarta a naisapit iti surat nga isu ti pangalaanna iti gastuenna nga agpa-Nueva Ecija ken ibatina iti pamiliana.

Napan ngarud ni Lando sadiay Bongabon, Nueva Ecija. Kidkiddawen ni Angkelna a Felix a makipagnaed laengen ni Lando ken ti pamiliana sadiay ta isun ti katulongan ti lakay a  mangasikaso kadagiti talonda.

Kabsat daydi tatangna ni angkelna a Felix ken dua pay a babbai nga agpada a maestra nga agnanaed iti Ilokos agraman pamiliada. Balo ni Lakay Felix. Tallo dagiti annakna. Agnanaeden ti dua a babbai a narsna ken ti pamiliada sadiay Canada. Agnanaed metten sadiay Belgium agraman pamiliana ti chemist a lalaki.

Kinasarita ngarud ni Lando ni Mila ken dagiti annakda. Namagusto met dagitoy a padasenda ti makipagnaed ken ni Lakay Felix. Ngem saan a maipasigurado dagitoy no agpautda a makipagnaed iti lakay. Nairuamdan iti biag iti siudad. Nairuamdan iti biag a pabandyingbandying.

Sangapulo nga ektaria ti daga ni Lakay Felix. Mamulmulaan iti pagay. Sibuyas met iti kalgaw.  Ipapaupana ketdi ti kaaduan kadagitoy no kalgaw. Isu nga adu ti trabahuen ti pamilia ni Lando.

Idi agangay, saanen a makaanus iti obra iti talon dagiti annak ni Lando. Saanda a nairuam nga agtrabaho iti daga. Kayatdan ti agsubli iti Manila. Sapulen ti bagbagida ti lakuatsa. Saan a nailaksid ken ni Lakay Felix ti arungaing dagiti ubbing. Kinasaritana ida. Kuna ti lakay nga itedna kadakuada ti lalat a bag, saanda la ket a patuloyen ti panggepda. Ti lalat a bag a makitkitada a nakabitin iti siled ti lakay.

Ngem kinatawaan laeng dagiti ubbing ti bag. Ania ti maalada iti dulpet a bag? Ken maysa, nagadu a lako a bag, aglalo dagiti bag a wagwag wenno ukay-ukay. Signature bag pay dagiti dadduma. Ken maysa, saanda a pagan-ano ti bag. Awan ti maitulong daytoy kadakuada, lalo ket saanda met a nairuam nga agusar. Idi pay agis-iskuelada pay ket dida nagusar iti bag. Isu nga awan ti kaes-eskanna dayta agkubkublang  ken nadulpet a bag kadakuada.

Kuna ti lakay a napateg unay ti bag ta tinawidna pay daytoy iti amada. Dayta a bag ti simbolo ti pamiliada iti kinaanep ken kinasaldet. Ti laeng ama ni Lando ti naisalumina ta kinaykayatna ti nagbaliodong iti Kamanilaan. Saan a nakapundar. Saan pay a nakaadal. Dayta ti rason no apay a nairut ti aangsanda, wenno iti ababa a pannao, nakurapay ti panagbiagda.

Inyawat ti lakay ti bag ken ni Lando ta isun ti agikut ken agtagikua. Bareng no masaluadan ken mataginayon ti kinapateg ken kaipapanan dayta a bag. Ngem saan latta a makaidna dagiti annakda. Patuloyendan ti panggepda nga agsubli iti Manila.

Pinaluktan ti lakay ti bag ken ni Lando. Adda sursurat iti unegna.  Surat dagiti annak ti lakay.

Kuna ti maysa kadagiti surat a no kayat la ketdi ni Lando ken ti pamiliana ti makipagnaed ken ni Lakay Felix, pagbasaenda dagiti annak daytoy iti kurso a kayatda. Kayat dagiti annak ni Lakay Felix a tulongan ida. Dayta a pannulong kadakuada ti linaon ti nadulpet a bag – ti simbolo ti kinaasino – no asino ti addaan, tulonganna ti awanan, ta saan nga agrupsa ti ayat ken pammateg lalona iti ikub ti pamilia.  Ayat ken pammateg ti linaon ti nadulpet a bag.

Dita a nagbaliw ti panirigan iti biag dagiti annak ni Lando.

No maminsan, adda sagut a saan unay a maikkan iti importansia, lalo no husgaan daytoy babaen ti pannakabungonna wenno nakaikabilanna. Husgaan no ania dayta a nabungon ta dayta ti katukad ti ayat ken pammateg iti nangisagut.#