Footer

TARAON TI PANUNOT: Ti Religious Formalism (Maudi a paset)

“Tapno masungbatankayo, aguraykayo ta alaek ti Nasantuan a Biblia,” kinuna ni Manang Celia.

Ni Dolly ti nagpresentar a mangbasa kadagiti binatog ti Biblia. Binasa ti balasang ti Ebanghelio ni San Mateo 21:28-32, ti maipanggep iti “Ti Pangngarig Maipapan ti Dua nga Annak”.

“Ania ti makunayo iti daytoy? Adda idi lallaki nga agkabsat. Napan ti ama iti inauna ket kinunana, ‘Anakko, inka agtrabaho idiay kaubasan.’

‘Diak kayat,’ kinuna ti anak, ngem kalpasanna, nagbabawi ket napan met laeng.

Napan met ti ama iti maikadua ket imbagana ti kas ti insaona iti inauna.

‘Wen, ama,’ kinunana, ngem saan a napan.

‘Siasino kadakuada ti nagtungpal iti pagayatan ti amada?’ sinaludsod ni Jesus.

‘Ti inauna,’ kinunada.

‘Ngem daytoy met ti kunak kadakayo,’ kinuna ni Jesus. ‘Umun-unanto ngem dakayo a mapan iti Pagarian ti Dios dagiti agsingsingir iti buis ken dagiti immoral a babbai. Ta immay kadakayo ni Juan a nangisuro iti pudno a dalan a surotenyo ket diyo pinati; ngem namati kenkuana dagiti agsingsingir iti buis ken dagiti immoral a babbai. Ket uray pay kalpasan ti pannakakitayo iti daytoy, dikay latta nagbabawi ken namati kenkuana.’

Dinamag ni Darwin no ania ti interpretasion ni Manang Celia iti naibasa a pangngarig.

“Ti kayat a sawen ti pangngarig ket kas iti gagangay a mapaspasamak iti pamilia ita a panawen. Kas iti pamilia ni Nana Asiang, ken ni Manang Nena. Ta no dadduma, adda dagiti natudio nga annak kadagiti nagannak kadakuada. Ngem iti unegda, sumupsupiat ken bumusbusorda. Ngarud, ti kakasta nga annak, napudnoda laeng ti sao ngem awan iti aramid wenno maiduma iti aramidda.”

“Aginsisingpet, kasta kadi Manang?” dinamag ni Darwin.

“Mn, wen. Kasla kasta. Dagita ti narigat nga agbalbaliw ta iti ammoda, umno ti aramidda. Saan a madlawan dayta a panaginkukunada ta ilemmengda babaen ti panagintutudioda. Dayta ti kayat a sawen ti anak a mangibaga iti “wen’ ngem dina met aramiden.”

“Kasano met dagiti mangibaga a “saan” ngem agtungpal met laeng idi agangay, Manang Celia?” binagi met ni Dolly.

“Dagitoy ti maiputong kadagiti nagbasol ngem kalpasan ti panagbasolda, ket nakitada ti kinapudno isu a nagbabawida. Makita ti pudno a panagbalbaliw ti maysa a tao babaen ti aramidna, panagtignay, panaggunggunay ken nalinteg a panagpanunotna, saan ket nga iti insawangna a balikas. Managbasolda man idi ngem iti agdama, pudno a nasin-awen ti aramidda. Nasaysayaatda nga amang ngem dagiti maawagan iti nagbaklay iti religious formalism.”

“Religious formalism? Ania ti kayatmo a sawen, manang?” inusisa ni Darwin.

“Religious formalism, kayatna a sawen, having a religion and the law on their lips while remaining empty in their hearts. Addaan iti relihion ken dagiti linteg kadagiti bibigda ngem ubbaw ti linaon ti pusoda.”

“Di kasla kasta met laeng dagiti makunkuna a relihioso ken agkuna a nalilintegda a tattao ngem ubbaw met ti  panagpuspusoda?”

“Pudno dayta, Dolly.”

“Ania ngarud ti pakaituronganna dayta a pangngarig, Manang, ken ania ti koneksionna iti sasaaden ni Manang Nena?”

“Ti pangngarig maipapan iti dua nga annak ket maiturong iti dua a grupo dagiti tattao. Dagiti agkunkuna a nalintegda ngem ubbaw met ti aramidda ken dagiti managbasol a nagbabawi. Iti daytoy a pangngarig, aw-awisen ni Jesus dagiti managbasol nga agbabawi, a panawanda ti basol ken magnada iti baro a dana ti biag. Lipatendan ti napalabas ta napalabasen, kaskenan ti agdama.”

“Nalabit a dayta met ti nakita ni Manang Nena ken ni Mang Nestor? Ania ti makunam, Darwin?”

“Umayonak iti kunam, Dolly. Ngem siguradoak a saan a maawatan dayta dagiti adda iti ikub ti religious formalism, saan kadi, Manang Celia?” insungbat ni Darwin.

“Hustokayo, Dolly, Darwin. Isu ngarud nga iti maudi a paset ti pangngarig, kinuna ni Apo Jesus, ‘Umun-unanto ngem dakayo a mapan idiay pagarian ti Dios dagiti agsingsingir iti buis ken dagiti immoral a babbai. Ta immay kadakayo ni Juan a nangisuro iti pudno a dalan a surotenyo ket diyo pinati; ngem namati kenkuana dagiti agsingsingir iti buis ken dagiti immoral a babbai. Ket uray pay kalpasan iti pannakakitayo iti daytoy, dikay latta nagbabawi ken namati kenkuana…”

Ti religious formalism ket dagiti relihioso nga agkunkuna a nalintegda ngem ubbaw ti panagpuspusoda.

Adda met dagiti managbasol a nagbabawi  ken nakakita iti umno a dana ti biag.

Agpaay laeng ti silaw ti biag kadagiti makakita iti Lawag.#