Tarong, nasamay a pangontra iti kanser ti kudil

Salaysay ni Christine Marie R. Versoza

(Maudi a paset)

 

 

Saan la a dayta ti maipaay ti tarong, kapid, ta iti maysa met a panagadal, ibaba kano ti tarong no dina man pukawen  ti nangato nga LDL (low-density lipoprotein) wenno bad cholesterol.

Wen, kapid, dayta man ti natakuatan iti maysa a panagsukisok.

Ania ti kunam, kapid? Nangato ti LDLmo isu nga agtomtomarka iti fish oil tapno bumaba?

Aglambongka iti tarong a sidaem. Makapababa iti LDL. Ta saan laeng a nasunin ti malak-am iti panagsida iti tarong no di pay ket phenolic compounds a makatulong a mangpatibker iti sasaaden ti kudil.

Sigurado nga ibabana ti LDL wenno bad cholesterol ta awan la ngaruden ti namanteka nga inka ipauneg; awan ti cholesterol iti tarong. Ngem kwidaw laeng, kapid, annadam met ti nalabes a naapgad aglalo no agisiwsiwka iti bugguong ta adda met madi nga ipaayna; kas itay kunadan, aniaman a nalabes, no kumugtar, mangidadanes.

Iti maysa a panagsukisok ken panagadal sadiay India idi tawen 2003 babaen ti College of Pharmaceutical Sciences, natakuatanda met ti kinaadda ti phytochemicals daytoy a nateng, isuda dagiti flavonoids, alkaloids ken tannins. Addaan pay iti steroids nga isu ti mangipapaay a kas antipyretic ken analgesic a kontra met iti ag-inflammation. Daydiay kano naglambongan iti tarong ket nasamay nga agas iti gurigor ken saksakiten ti susuop.

Ne ay, mayat, saan,  kapid? Dakkel gayam ti maipaay iti panagsida iti tarong, ti maysa kadagiti kangrunaan a nateng a maapit saan laeng nga iti kalgaw no di ket uray iti panagtutudo; iti ababa a pannao, ti tarong ket nateng iti amin a panawen.

Saan la a dayta, kapid, saan la a ti bunga ti tarong ti makaipaay iti pagimbagan nga agas, no di ket uray kano dagiti bulongna. Dayta ti resulta ti maysa met laeng a panagsukisok sadiay  India, kapid.

Iti naipablaak nga Indian Journal of Microbiology Vol. 50, Supp 1, mabasa daytoy: “…leaf extract have shown to exhibit significant activity against human pathogenic dematophytes or skin fungus and bacterias particularly Trichophyton mentagrophytes, T. rubrum and T. tonsurans and two opportunistic fungi Candida albicans and Trichosporon beigelii.”

Addaan iti anti skin fungal infection activity ti tarong a manglapped kadagiti sakit nga agtaud iti fungiform ken dagiti saksakit ti kudil. No lapdanna ti panagsakit ti kudil, adayo ngarud a mapasamak dayta kanser ti kudil.

Wen, husto ti kunam, kapid,  gapu ta managsidaka iti tarong, mailiklikka iti kanser ti kudil.

Ket adtoy dagiti sumagmamano a maagasan ti bunga, bulong ken uray ti ramoot ti tarong, a kas iti ar-aramiden dagiti naayat iti traditional medicine. Crushed leaves are used to sooth inflamed haemorrhoids.

Ne ay, ti linebbek a bulong ti tarong ket nasamay nga agas ti haemorrhoids? Saan a nabudo, kunam, kapid? Salbagka met, bugguam a nasayaat dayta naganus a bulong sakbay a lebbekem, ta no saanmo a bugguan, lalo la ket ngarud nga agbusibusingar dayta aguy-uyaoy dita purriitmo, aniakan aya, kapid?

Dayta kano met naglambongan iti ramramut ti tarong ket nasamay met nga agas ti uyek ken asthma. Wen, no agasmaka wenno uyek nga uyek, apay a dimo padasen ti aganger iti ramut ti tarong?

Boiled leaves and roots are used to wash wounds and sores. Pagbuggo iti sugat ken dadduma a saksakiten ti kudil ti nagpaburkan kadagiti bulbulong ken ramramut. Ket no madama met ti rali ken demonstrasion ti bitukam, dayta kano nagangeran iti bulong ket nasapa unay a sungbat ti pakarikutam, kapid.

Poultice of crushed leaves are used to treat pain related to rheumatism and arthritis. Sika man a, ti mangipadas, kapid, ta diak pay met napadasan ti agreuma ken agaray-tiis a kunada. Padasem man a, ta  bareng no isu met ti makaited iti pakagin-awaan ta lumlumteg a kanawan a tumengmo. Ammom aya? Awan met ti makaammo nga agas gayam iti aray-tiis (arthritis) ken reuma dayta linebbek a bulongna. Pasaray dagiti laeng kalding ti mangmangan kadagiti bulongna wenno puoranen no magango ida.

Ne ay, padasem a, kapid, bareng no dikanton agpilaypilay a nakasarukod ken nakarupanget. Wen, ania la ketdin, aya, padiguankanto no pangaldaw iti balatong a linaokak iti tarong ken bulong ti paria ken sinagpawak iti bagnet; ket inton rabii, panggepko met iti agsida iti buridibod a patani, alukon, bulong ti marunggay ken sagpawak iti impais a bumbunog. Padiguankanto manen no la ket kayatmo dagita a sidaen.

Iti salaysay ni Danica Collins, ni kano Dr. Bill E. Cham ti nakadiskubre iti healing extract ti inawaganda iti Devil’s Apple wenno ti tarong a mismo. Ti met la ipampanagandan, saan? Ngem uray ania iti ipampanagan no la ket adu ti maitedna a pagimbagan, isu daytan ti kapapatgan.

A, ania ti kunam, kapid, awan ti tarong idiay Pransia, Italia, Portugal ken India? Naangawka a talaga, kapid, natural a, nga awan iti tarong kadagita a lugar ta sabali la ket ngarud ti pangnaganda. Sadiay, Pransia, awaganda iti aubergine; beringela sadiay Portugal; brinjal sadiay India; baingan wenno melanzana sadiay Italia. Guinea squash ti sabali pay nga English ti tarong.  Solanum melongena ti scientific name a.

Ala ngarud, kapid, tarong laeng, dimo kunkuna, ta adu met ti pagimbagan a maitedna.#