Terorismo: aliaw ken kinadamsak ti isangbayna (Maudi a paset)

 Komentario ni Melvin Bandonil

 

Maysa daytoy idi nga International Muslim Brigade a nangontra ti panangribbuot ti Russia iti Afghanistan idi 1979. Inawaganda daytoy iti Services Office a ni met laeng mismo nga Osama bin Laden ken ni Palestinian religious scholar Abdillah Azzam dagiti nangidaulo. Isuda a dua ti nagrekrut, nagtrening ken nagtaudan ti pundo a binusbos dagiti rinibu ti bilangna a muighedeen wenno holy warriors manipud iti 50 a nasion.

Kayat ni Osama bin Laden nga itultuloy dagitoy a holy warriors ti holy war, saan laeng nga iti Afghanistan no di pay iti sibubukel a lubong, ket nabukel ti naganda a kas Al-Qaeda idi 1988.

Saan ketdi a ni laeng bin Laden ti mangpatpataray iti Al-Qaeda no di ket buklen daytoy ti maysa a konseho a mangtaming, mangadal-mangamiris ken mangaprobar kadagiti maipatungpal a gannuat.

Kadua ni bin Laden iti konseho da Ayman a-Zawahiri, ti pangulo ti Egyptian Islamic Jihad ken ideological adviser ti al-Qaeda; ni Muhammad Atef, a maysa a senior commander ken napaptay idi rinibbuot ti USA ti Afghanistan; ni Abu Zubaydah a natiliw sadiay Pakistan idi Marso 2002; ti mastermind ti September 11, 2001 bombing sadiay USA a ni Khalid Shaikh Muhammad; ken ti tesorero a ni Mustafa Ahmed al-Hawsawi, a natiliw met sadiay Pakistan. Iti agdama, saan a masinunuo no asino itan ti mangbukel iti daytoy a konseho.

Saan met a masinunuo no sadino ti yan ti headquartersda. Idi 1991 agingga 1996, nagtalinaedda sadiay nasion ti Sudan, sada immalis sadiay Afghanistan a nangipasdekanda iti training camps. Ngem immalisda manen kalpasan ti pannakaribbuot ti Afghanistan idi  2001. Ketdi addaan daytoy iti underground cells iti nasurok a 100 a nasion iti lubong a pakairamanan ti pagiliantayo.

Dagitoy dagiti kakaduada wenno kapartnerda:

1. Egyptian Islamic Jihad

2. Jamaat Islamiyya (Egypt)

3. Libyan Islamic Fighting Group

4. Islamic Army of Aden (Yemen)

5. Lashkar-e-Taiba (Kashmir)

6. Jaish-e-Muhammad (Kashmir)

7. Salafist Group Call and Combat (Algeria)

8. Armed Islamic Group (Algeria)

9. Abu Sayyaf Group (Philippines ken Malaysia)

Dagitoy met dagiti insayangkatda a kinadamsak:

1. Ti May 2003 car bomb attacks iti tallo a residential compounds iti Riyadh, Saudi Arabia

2. Ti November 2002 car bomb attack ken ti napaay a pannakapabettak ti maysa nga Israeli jetliner babaen ti missiles sadiay Mombasa, Kenya

3. Ti October 2002 attack iti maysa a French tanker sadiay Yemen

4. Adu a panagbomba idi 2002 sadiay Pakistan

5. Pannakapabettak ti maysa a fuel tanker iti ruar ti sinagoga sadiay Tunisia idi Abril 2002

6. Ti hijacking attacks idi Setiembre 11, 2001 iti World Trade Center ken iti Pentagon

7. Ti pannakabomba ti USS Cole idi Oktubre 2000

8. Ti pannakabomba ti US Embassy sadiay Nairobi, Kenya idi Agosto 1998

9. Ti pannakabomba ti US Embassy sadiay Dares Salaam, Tazania idi Agosto 1998

Isuda pay ti nainaganan a direkta a nangiwanwan kadagiti suicide attacks sadiay Casa-blanca, Morocco idi Mayo 2003; ti night club bombing sadiay Bali, Indonesia idi Oktubre 2002; ti 1993 World Trade Center Bombing;

Isuda pay ti akingappuanan kadagiti napaay a panggep a panangpabettak ken pammapatay, kas iti (1) shoe bomb iti maysa nga eroplano a transatlantic idi 2001 babaen ken ni Richard Reid; (2) pannakabomba ti Los Angeles International Airport idi 1999; (3) pannakapabettak ti 12 a pampasahero nga eroplano a commercial airliners; (4) pananggandat ken ni Bill Clinton iti ibibisitana iti Philippines idi 1995; ti pannakagandat ni Pope John Paul II iti ibibisitana iti Philippines.

Nabaknang ngamin ni Osama bin Laden. Kukuada ti dakkel a construction company sadiay Saudi Arabia, ken adu ti natawidna a kinabaknang ken adu dagiti kompaniana nga isu ti pagtataudan ti gastosen ti al-Qaeda. Magna dagiti gastosen dagiti miembro babaen kadagiti charitable institusions ken foundations. Aggapu pay ti pamastrekanda kadagiti protection schemes, credit card fraud, diamond ken drug smuggling. Kaadduan kadagiti suportersda ket aggapu iti aglawlaw ti Persian Gulf.

ADDA dagiti sumagmamano a natibker nga ebidensia iti kinaadda ti al-Qaeda network ni Osama Bin Laden iti Pilipinas. Adda ditoy dagiti gamatna a sidadaan a mangiwayat iti terorismo apaman a maikkan ida iti gundaway a mangaramid.

Kinapudnona, nabayagen nga adda dagiti gamat ti al-Qaeda ditoy pagilian. No saan a ti uram a dandani nangpuor iti maysa nga apartment sadiay Manila, saan koma a natakuatan iti kinaaddada ditoy pagilian, ken saan koma met a natakuatan ti panggep dagitoy a panangpapatay koma idi ken Pope John Paul II iti ibibisitana iti pagilian idi 1995. Saan koma a natakuatan ti panggepda a panangidungpar ti maysa nga eroplano iti opisina ti Central Intelligence headquarters, ti agsasaruno a panangpabettakda kadagiti sangapulo ket maysa a jetliners iti Pacific Ocean. Amin dagitoy a panggep ket indauluan ni Ramzi Ahmed Yousef, ti nakonbiktar a nangidaulo iti pannakabomba ti World Trade Center sadiay America idi 1993.

Gapu itoy a pannakatakuat ti kinaadda ti grupo ti al-Qaeda iti pagilian, nangipatulod ti US kadagiti soldadona a mangisuro kadagiti soldado ti pagilian kontra terorismo, saan laeng nga iti trening iti aktual a kombat no di pay iti intelehensia.

Sadiay Mindanao ti nakaituonan ti imatang kontra terorismo agsipud iti kinaadda ti pakainaigan ti al-Qaeda kadagiti terorista nga Abu Sayyaf.

Ni Abdurajak Janjalani, maysa kadagiti kameng ti international Islamist brigade iti Afghanistan a nakirupak ti Soviet occupation, ti kaunaan a pangulo ti Abu Sayyaf Group (ASG).

Ni Muhammad Jamal Khalifa, maysa a nadistiero wenno napapanaw nga umili sadiay Saudi Arabia ket kayong ni Osama bin Laden. Ni Khalifa ti mangit-ited iti gastosen dagiti Abu Sayyaf.

Para met iti lokal a pamastrekan dagiti ASG, nagkidnap dagitoy kadagiti sibilian sada pinasaka. Nasaknap daytoy nga aramid lalo idi panawen ni nagpresidente Joseph Estrada.#