Terorismo: Sabali a Rupa ti Kinadamsak

Salaysay ni Rilo Bedo

 

MAYSA manen a nakakalkaldaang a damag ti nangdaydayyeg iti barukong ni Pinoy. Innem a kadaraan ti nairissing kadagiti patpatgenda gapu laeng iti aramid dagiti terorista. Daytoy ket kalpasan ti panag-hostage a napasamak iti planta ti gas iti In Amenas idiay Algeria.

Agarup 40 a terorista a naggapu iti kunkunada a Muslim world ken kadagiti pagilian iti Europa nga indauluan ni Mokhtar Belmokhtar, dati a komander ti grupo nga Al-Qaeda, ti nangidaulo iti nasao a krimen/riribuk. Tignayda daytoy a kas pangkontra kadagiti addang ti gobierno ti Algeria a panagtiliw ken panangkamkamat kadagiti kaduada nga Islamists iti kadarapatda a lugar ti Mali ken pannakawayawaya koma dagiti kakabsatda nga iggem dagiti kameng ti krusada.

Kinuna ti grupo a pinadasda ti nakisarita kadagiti soldado nga Algerian tapno marisut a naannayas ti napasamak a panagkautibo ngem di kan’ ida  impangag dagiti soldado. Inwayatda ketdi ti maysa nga opensiba a nangibunga iti pannakatay dagiti hostage nga addaan iti nadumaduma a nasionalidad a pakairamanan dagiti nasao a Pinoy.

Ngem kuna met dagiti nakalasat, iti pay laeng pannakakemmegda a kas hostage, addan dagiti natay ta dayta la nagpaltog ti inaramid dagiti terorista. Sa idi kuan, pinungoda ida ket isudan ti kalasag dagitoy kadagiti mangan-anup kadakuada a puersa ti gobierno. No agkibaltangka la bassit, parutpotendakan dagiti terorista.

Segun ken ni Defense Minister Jean-Yves Le Drian ti pagilian ti Pransia, nalawag nga “act of war” daytoy a pasamak gapu iti kinadakkel ti bilang dagiti terorista ken hostage a nairaman. Kayat nga ipamatmat ti Al-Qaeda a nabileg latta ti grupoda ta kasta laengen ti pananglaklakada iti nang-hostage.

Iti panangdarup, panangrebbek dagiti soldado nga Algerian kadagiti terorista, ginasut dagiti nawayawayaan a hostage ngem pinulpullo met dagiti naidasay— soldado, terorista ken hostages.

Napait ti mabalin nga ibunga daytoy kadagiti naulila a pamilia aglalo dagiti pamilia dagiti mangmangged nga adda laeng kadayta a disso tapno agtrabahoda para iti pamiliada. Nga agtrabaho tapno makaadal met dagiti annakda a mabalinto a mangidur-as kadakuada iti nasalsaliwanwan a panagbiag. Tapno dinto met mapadasan dagiti sagibsibda ti mapan agpatagabo iti sabali a pagilian.

Sabali met ti idandanag ita ti ina ni Stephen McFaul, 36— maysa kadagiti nakalasat iti hostage taking. Pagdandanaganna ti mabalin nga ibunga iti anakna ti nasaksian daytoy a krimen. Ti panagsublisubli, tungpal biag, dagiti nakaal-alingget a pagteng iti alintatao ti anakna a mabalin mangdadael kadaytoy iti masakbayan no saanna a malabanan. Sikolohikal ken emosional a bunga ti pagteng. Daytoy ti karikutan a sanguen ti maysa a biktima ti ania man a dakes a pasamak iti biagna. Naim-imbag nga amang ti masugatan, madugolan, mapukolan ta aglunit, agimbag dagitoy nga iti panaglabas ti panawen, maunasda kas kadagiti tugot iti kadaratan. Ngem ti sugat iti puso ken isip…

Daytoy a pasamak ti ikonkonsidera ita ti IntelCenter a kadakkelan iti sangalubongan kasanguanan ti maysa met laeng nga atake idiay Mumbai idi 2008, ken kadakkelan met laeng a hostage-taking nga inwayat dagiti jihadists manipud pay idi ginasut dagiti natay iti teatro ti Moscow idi 2002 ken iti pagadalan idiay Russia iti ili ti Beslan idi 2004.

Kabayatanna, nakasublin ti maysa a kadaraan a nakalasat iti hostage-taking. Nakaal-alingget dagiti imbuddakna a kapadasanna iti ima dagiti terorista. Kadduana a simmangpet dagiti uppat pay a sabali a kailian.

Simmaruno kadakuada ti agarup 39 a kadaraan a nupay ginasut a kilometro ti kaadayoda iti nakapasamakan ti krimen, pinagawid ida dagiti employerda ta amken dagitoy a mairamramanda iti riribuk. Nupay agkitakit dagiti kailiantayo itoy, awan naaramidanda ta para met laeng iti seguridadda. Ngamin, kaipapanan daytoy ti kaawanen ti trabahoda a pangbiagda kadagiti pamiliada.

Nupay kasta, mangnamnamada nga apaman nga agtalna ti Algeria, awagan met laeng ida dagiti amoda tapno ituloyda ti naputed a panagserbida ket adda met laeng pangbiagda kadagiti pamiliada.

Ania pay ti maadal ditoy?

Iti ania man a pagilian a pakaisadsadan dagiti kadaraantayo, adda latta dita ti peggad a mabalin a sanguenda, legal man wenno illegal ti iseserrekda kadayta a lugar. Ta iti uray ania a disso, adu latta dagiti nangisit ti kararuana a mangseppeg kadakuada. Saan a mailaksid ditoy dagiti amo nga aglablabes ken di mangipirpirit.

Ta iti agarup siam a riwriw, mapan a sangapulo a porsiento iti populasiontayo,  a mangmangged a kadaraantayo kadagiti nadumaduma a pagilian, kaadduan kadagitoy ti agtagibalay wenno agtrabtrabaho kadagiti narisgo a pagobraan. Daytoy koma ti kitaen ti gobierno. Agaramid koma kadagiti addang a mangyadayo kadagiti kailiantayo kadagiti peggad iti pagtrabahuanda. Iti kasta, saanen wenno awanen ti maidaton kadagiti mangmanggedtayo kadagiti sabali a pagilian.

Kabayatanna, iti istoria ti maysa a kadaraan a nakalasat,  maadal ditoy ti dakkel nga akem ti nairut a relasion iti Dios. Ta sipud pay idi, saanen a nagliway a nagkarkararag iti Apo tapno tarabayen koma Daytoy iti inaldaw-aldaw. Ket daytoy ti patienna a nangispal kenkuana iti di pagduaduaan a pannakatayna koma iti ganggannaet a daga.#