Salaysay: Ti adal iti layus iti Cagayan | Tawid News Magazine - Weekly Ilocos News đź“°

Ti adal iti layus iti Cagayan

TAAW ti aglawlawen!

Kastoy ti nagbalin a linaon ti post iti social media, aglalo iti Facebook, dagiti agindeg kadagiti ili ti probinsia ti Cagayan a sumango iti taaw-Pasipiko (wenno dagiti makunkuna nga ili iti downstream).

Namunganay ti amin gapu iti awan ressatna a tudo a nangrugi pay iti arinunos ti Oktubre. Nga iti iserserrek ti umuna a lawas ti Nobiembre, ad-adda a pimmigsa ti tudo gapu iti epekto ti low pressure a simrek iti pagilian.

Iti iseserrek ti maikadua a lawas ti bulan ti Nobiembre, addaytan ti low pressure a managan Quiel. Adda iti lauden ti Coron, Palawan wenno iti lauden met laeng ti Zambales daytoy ngem guyodenna met ti adu a tudo iti amianan.

Saan a makapadaya nga amianan ti nasao a low pressure gapu ta idurduron ti angin-amian. Pagdaksanna, kas nasaon, ginuyodna ti adu a tudo.

Ket daytoy ti nagtultuloy nga imbuyatna iti Amianan a Luzon. Ket gapu iti dayta, nagibunga iti nakaam-ames a didigra. Immuna a pinagbalinna a taaw dagiti ili ti Pamplona, Sanchez Mira, Claveria ken Sta. Praxedes a dumna iti Ilocos Norte. Ditoy a naireport pay ti panaggidday ti paset ti bantay a nanggabor iti dalan.

A nangibunga iti kalbario dagiti biahero!

Iti panaglabas pay ti aldaw nga awan sardayna a tudo, nairaman metten a nalayus ti Abulug, paset ti Ballesteros, Allacapan, ken lauden a paset ti Aparri. Ken dagiti ili ti Apayao iti abagatan a dumna kadagiti naagapad nga ili ti Cagayan.

Kabayatan nga ages-es ti danum iti lumaud, padaya a padaya ti napigsa a tudo a mangibungbunga latta iti layus. Naireport metten a malaylayus pati dagiti ili iti amianan a daya ti probinsia kas iti Aparri, Buguey, Gonzaga, ken Sta. Teresita. Dumanon payen iti ili ti Sta. Ana.

Itoy a panagraira ti layus, adu ti naklaat la unay. Awan nangnamnama iti kinabuslon ti danum a yeg ti awan sardayna a tudo. Ta awan met ti bagyo a dumteng. Adayo ni Quiel ken saan nga ag-landfall.

Nagbalin a kampante/natalek ti amin. Naipato a regular laeng a tudo ti amin, agsardeng kalpasan a maibuyatna ti imetna a danum.

Ngem addaytan ti dakkel a danum! Napardas ti panangpataawna kadagiti naagapad nga ili.

Ti nakas-ang ditoy, adu pay ti saan a nakaapit kadagiti mulada a pagay. Kinapudnona, nakaiskediul payen ti pannakareaper (ta saan metten nga uso ti gapas) dagitoy. Naglaka la ngaruden ti irik, kasta pay laeng ti nakapay-an dagiti namnamaen a mangsupusop kadagiti kasapulan iti inaldaw.

Iti post pay laeng dagiti agindeg, makita ken mariknan no kasano ti rigat a paspasarenda. Malaksid a dida makapanaw iti pagtaenganda, awan pay ti nasapa a rescue gapu ta narigat ti sumrek kadagiti barangay gapu iti pegges ti danum. Dumaranudor!

Nupay kasta, saan a nagpalia dagiti maseknan a local government units iti panangisalakanda kadagiti umilida. Idi mangrugin a ngumato ti danum iti masakupanda, nagballaagdan kadagiti umili. No kumaro laeng, masapul ti panagbakuit.

Ngem gapu ngarud ta awan ti bagyo, saan nga indaddadaneng dagiti umili. Agingga a napuotanda laengen idi rumabiin ti panagsangpet ti dakkel a danum. Awanen ti oras nga agbakuit pay. Kapilitan a napanda kadagiti kakaarrubada nga adda maikadua, maikatlo a kadsaaran ti balayda.

Kabigatanna, agawagdan iti salakan ngem di maguantaan ida dagiti rescuer. Kapilitan a nagan-anusda a naguray. Inanusanda ti lam-ek ken ti saan a naturog. Kakaasi dagiti ubbing ken nataengan.

Iti kalsada a medio nangato, kanigid-kanawan dagiti naigalut a dingo a naisalba dagiti akinkukua. Adu met a lugan ti nalayus ken masapul ti nadagdagus a pannakatarimaan tapno saan a madadael daytoy.

Awan a talaga ti gaway ti tao no ti nakaparsuaan ti agsingir, kasta met ti linaon ti maysa a post iti FB idi kumaro a kumaro ti didigra.

Ipamatmat daytoy a sa laeng mautob ti kinapudno no adda ditan ti epektona. Naynay ti di panangikankano ti kinapateg ti nakaparsuaan. Aglalo koma ita a tulongantayo ta adda daytoy makunkuna a climate change a sangsanguen ti sangalubongan.

Ngem ania ti prayoridad dagiti agtakem?

Ti bassit a maaramid iti komunidad, dakkel ti epektona iti sibubukel a lubong. Saan a magatadan dagiti babassit nga aramid ti tunggal maysa kadatayo tapno matulongan ti Ina a Daga.

Ti layus itoy a deppaar, saan laeng nga ita a mabalin a mapasamak. Mabalin a pakpakauna pay dagiti nakarkaro a didigra no agtalinaed latta ti di panangikankano iti nakaparsuaan. Am-amang pay ti pannakaiwarwaragawag ti kinapateg daytoy. Idi agbasbasatayo, namin-ano metten a naibagbaga dagiti mannursuro kadatayo a saantayo a baybay-an ti nakayanakantayo a Daga.

Ngem sitatalinaed wenno nagtalinaed ti kinatuleng, kinabulsek ti tunggal maysa kadatayo. Iti ania man nga industrilisasion, saan a maitutop a maisakripisio ti nakaparsuaan. Masapul ti pannakabalanse ti amin.

Ken pudno la unay nga iti didigra, mariing ti nailibay a pammati iti Dios. Iti panagtultuloy ti panagdakkel ti danum itoy a paset ti Cagayan, nagsasanetset iti FB dagiti kararag a sapay koma ta agsardengen ti tudo. Nagsasaruno dagiti kiddaw a maasian koma ti Dios.

Mabalin met a kitaentayo a ti ania man a didigra iti biag, wagas ti Namarsua a mangkalbit kadatayo. Ipalagipna a maliplipatantayo ti kaaddana, ti obligasiontayo a kas pinarsuana. A nga ania man a nagtengtayo iti biag, awan mamaayna no awan Isuna a kapetantayo. Mapukaw dagitoy a maminpinsan iti maysa laeng a panangkumpasna.

Ketdi, saan nga ayaten ti namarsua ti pannakaparigattayo. Panunotentayo ketdi a dagiti mapaspasamak, adda nakaplano iti tunggal maysa. Kunada ngarud a dakdakkel nga amang ti planona ngem iti planotayo iti biagtayo. Matdatayo koma nga agtalek Kenkuana.

Iti ngarud pannakakalbittayo kadagitoy a didigra, masapul nga annongentayon dagiti akemtayo a kas parsua. Saan a dayta agimula iti sakit ti nakem Kenkuana ta apay nga impalubosna amin dagitoy. Kas nasaon, saantayo a matukod ti plano ti Dios kadatayo.

Ti napasamak, agserbi koma metten a leksion kadatayo a masapul a saan a pagarien ti kinatangken ti ulo. No yadbays dagiti otoridad ti panagbakuit a nasapa, suroten koma ida. Tapno awan ti pabpabasolen no kas pangarigan ta adda dakes a mapasamak.

Ti dati nga ammo ken pammati a narigattayo a malayus, ta manon a dekadatayo ditoy lubong, saan metten nga ipilit. Sabali itan ti panawen. Dakkel ti sangsanguentayo a parikut iti panagbaliw ti panawen.

Ketdi, saan pay a naladaw ti amin. Mabalintayo latta ti mangrugi kadagiti addang a mangispal iti nakaparsuaan… a mangispalto met kadatayo. No maimatangan ti Dios ti sinseridad iti aramidtayo, papananna a dinatayo tarabayen?

Ti Dios pay laeng ti ad-adda a makatulong kadatayo iti amin a panawen ti biagtayo! â—Ź