Footer

Ti Anniniwan Ti Init (Maikatlo a Paset)

"Apay a saan nga agbakasion da Manong Paul ken Manong Steve, Amang?" nadamagko iti naminsan a sardam nga agpuspusikami iti mais. Dagiti dua lallaki nga  annakda kadaydi nakaluklukmeg a Nana Ikka ti dakdakamatek. Negosianteda kano idiay America.

"Makumikomda kadagiti negosioda. Nasayaat ti panagbiagdan. Agawiddanto…"

Di dakayo ti agbakasion tapno makitayo dagiti annakyo ken appokoyo, kunak koma, ta addaan met iti sagdudua nga appoko kadagiti dua nga annakna, ngem kasna la nabasa ti mugingko.

"Nakaro unay ti tigergerko nga aglugan iti eroplano. Kasla agbaliktad ti bagisko ken kasla sumalto ti utekko. Uray  iddatana ti California! Amangan no sumikkilak a dina oras iti nerbios! Bay-am nga isuda ti agbakasion…!" inggarakgakna pay ket naisurotak. "Imbilangkayon ken Saling nga annakko. Appokok metten dagiti annakyo. Didak met ngata a baybay-an iti panaglakayko ken no diakon kabaelan ti magna," kinunana pay.

"Saan, Amang. Dakayo ti amami. Inami met ni Nana Ikka. No dumteng dayta a panawen, dakami nga agassawa ken dagiti annakmi dagiti saka ken ima ken matam. Didakanto baybay-an…"

Sakbay a nagsubli iti Los Angeles da Manong Steve ken ni Manong Paul kalpasan a naipumpon daydi Nana Ikka, binilindakami ken ni Saling a dimi baybay-an ni Amang. Nagkarikami.

Kanayonda a paw-itan ni Amang iti doliar. Uray no aglaplapusanan ti apit. Adda latta met a maisapit para kadagiti annakmi. Ibangbangko met ni Saling. Ket no dadduma, patulodak met ni Amang idiay Bicol iti igatangna iti lapad. 

Naiputong iti tumeng ti bantay ti tinabla a dos grados a balay. Adda bassit tanap a nakaipatakderan ti dakkel a balay ken dagiti uppat a kamalig. Manipud iti solar, sementado ti immuleg a kalsada, ken bineltakna ti tengnga dagiti duapulo nga ektaria a kinelleng a paspasayakan ti ubbog manipud iti puon ti bantay iti babaen ti balay. Ti nabuslon nga ubbog ket addaan iti tangke a nakaikonektaran ti didos a hos a kumamang iti tangke iti tengnga ti purok. Dayta a semento a tangke iti tengnga ti purok ti nakaikonektaran dagiti hos a kumamang kadagiti balbalay. Naipaturong ti sobra a danum iti tangke iti ligason a namulaan iti aba. Iti lauden dagiti sangapulo ket lima a naintar a kalapaw, pannaraten ti daga a namulaan kadagiti mani ken balatong ken agtunged iti nabato nga igid ti asul a baybay. Mabuya amin dagitoy iti hexagon a linong. Kasla likkaong wenno letra "C" ti lugar a nakaadawan kano ti naganna, Licaaong. Kadagiti ungto, bantay dayta a taptapliakan ti dalluyon. Iti sangaribu ngata a metro iti abagatanen ti makin-abagatan nga ungto, ti Purok Nagtarayan, nga adda met iti tumeng ti bantay. Iti ballasiw ti bantay iti Nagtarayan ti sentro ti Barangay Cannaoay. Manipud dita sentro agpaabagatan ti gabor iti graba a kalsada a nangbeltak kadagiti barangay ti Casalamagian, Cabittaogan, Calaoaan, Aroo, San Pedro, San Julian, Nagtupacan ken agtunged iti haywe nasional iti sango ti tiendaan ti ili. Iti amiananen ti purok, bato ti bantay ken tangtangrib ti igid ti baybay isu nga awan ti agnanaed ken nasurok a tallo a kilometro ngata iti kaadayona ti dumna a barangay ti San Simon iti kabangibang nga ili.  Iti ngatuen dagiti talon, ti naipattopattok nga uma dagiti taga-sentro ken dagiti taga-sabali pay a purok. Kakaykaywan metten iti ngato ti solar. Ti pamilia ti apoda a lakay ti nangpaamo ti lugar.

MAKALAWASEN ti napalabas iti Nangina nga Aldaw ngem nakadagdagaang pay laeng ti panawen uray no alas kuatron iti malem ket nabara ti sang-aw dagiti taltalon ken ti baybay iti laud. Uray no saanak nga agkurkor, no kastoy nga oras, addan iti paraangan dagiti manok ken ganso nga agur-uray kadagiti ipuruakko a mais. Agsisinnungbat iti pukkaw dagiti kakok iti kakaykaywan iti ngatuen a kunam la nga agaw-awagda iti tudo. Nakangatngato ti tayab dagiti tuwato. Dua limon a mais ti impuruakko ket nagkatkatawaak iti panagiinnagaw dagiti manok nga agtuktok. Pagammuan, apagapaman a nagsipnget ti lubong ket idi tangadek ti init, inabbongan ti nangisit ken napuskol nga ulep.

Diak a maawatan, ta kellaat a nabuak dagiti manok ket dida makatalna: nagkutakkutak dagiti upa a kunam la no dida makaitlog, saan met a makatalna a likos a likos dagiti kawitan a kunam la no adda kabutengda. Nagtataray nga umarikiak dagiti ganso a nangkamang iti likudan dagiti kongreto a kamalig idinto ta awan met ti nangbugaw kadakuada. Uray la timmakder dagiti dutdotkko ken limmabba ti ulok idi nagtaguob da Sultana, Datu ken Prinsesa ken nagaabay dagitoy a nagtugaw ken simmango iti baybay. Umarriangga iti panagimmak dagiti tallo a panganakan a baka ken likosda a likos iti nakaipadolanda a sirok ti akasia. Gumarraigi dagiti dua a kabalio a kasla kayatda ti rumuk-at iti nakaibaudanda a koral ken tumakderda pay ken ikuy-adkuy-adda dagiti sakada. Gumanukgok dagiti tallo a takong ken ti bula ken umuriis dagiti burias iti ubongda. Napaliiwko dagiti dingomi ket nakasangoda amin iti laud.

"Ania ti kinabutengyon?" kinunak ngem simgar dagiti dutdotko. "Ne, apayen, Itong?" dinillawko met ti bagik. Binugtakko dagiti aso ngem kasla awan ti nangngegda. Ad-adda la ket ngarud a simgarak ket inaprosak ti tuktokko ta kasla nariknak pay ti itatakder dagiti buokko.

"Ania ti napasamaken, Itong?" naikuadro ni Amang iti ridaw, uksob ken iggemna ti nangisit a Biblia.

"Diak man ammo, Amang no apay nga agarrianggada."

"Addan sa met kinabutengda…!"  Ni Saling a tumantan-aw iti kusina. "Kitaem man ti aglawlaw amangan no adda ketdi beklat nga agsisiim!"

        (Adda tuloyna)