Footer

Ti arapaap ni Anton (Maudi a Paset)

MASUNGADNAN ti waig. Mangmangngegnan ti panagayus ti danum nga agpasurong iti karayan iti baba. Iti waig ti pagal-alaanda ken ni Ina Pinang iti nalukmeg ken di naataat a bennek.

Malagipna la unay daydi damo nag isusurotna ken ni Ina Pinang. Kinaptan idi ti alimatek ti luppona. Ania ketdin nga ikkisna. Impagarupna nga uleg ti nangkinnit kenkuana.

Napnuan tured ketdi nga inikkat ni Ina Pinang ti alimatek. Sakbayna, nangala daytoy iti bulong-uplas iti igid ket isu daytoy ti pinangpurdotna.

Iniseman laeng ni Ina Pinang kalpasanna.

Intugawna nga inilut ti nagkaptan ti alimatek. Agsasaibbek. Adda pammabalawna iti inana ta di man la imbaga daytoy nga adda gayam alimatek iti waig.

Inabay idi ti inana. “Dika kad’ agsangit, Balong,” inyandingay daytoy. “Adayo dayta iti bagis…”

Nagulimek laeng.

“Ammok, Balong, adda pammabasolmo kaniak. Maitugotak kadagita matam,” immanges iti nauneg ni Ina Pinang. “Ngem no imbagak ti kaadda dagiti alinta, simmurotka kadi pay? Tinulongannak kadi pay a nagala. Pinadasmo pay ngata ti nagkurimes?”

Adda punto ni Ina Pinang. No nagtalinaed lattan ti panagbutbutengna iti alimatek a dina met pay napadasan ti nakagat, kasano koma a mariknana ti ragsak nga umapay iti asino man nga adu ti maalana a bennek? Kasano koma pay a maikkat dayta a panagbuteng?

Manipud idin, dinan kabuteng ti alimatek. Pagaayatna pay ketdin a bennabennaten no kasta nga adda maikkatna a kumpet kenkuana.

Iti met naminsan, intugot ni Ama Kidser iti ipapan daytoy iti bantay tapno sangatenda dagiti siloda. Anian a ragsakna idi makaala iti banias ti maysa a silo. Nagpartak man ti panangpungo ti amana iti ayup.

Nakakita iti puon ti bayyabas a maluluoman iti bunga. Nakarikna la ket ngarud iti bisin. Tinarayna ti impagarupna a sukdal iti asideg.

Pidutenna koman idi pengdan ti amana. Anian a kigtotna idi aguyas daytoy. Beklat gayam!

“Sadino man ti yanmo, Balong, masapul ti naan-anay a panagannad,” kinuna ni Ama Kidser. “No mabisin daydiay, nalabit a sinikbabnakan. Agyamanka ta nabsogen…”

Naarakupna ni Ama Kidser iti yamanna.

Inyulian ni Ama Kidser iti bayyabas.

Idi met damona ti makigapas, kasta unay a ragsakna ta kinuna ni Ama Kidser a bagina amin a magapasna. Nabukel iti isipna nga ipakilonanto ti pannakabagina sana igatang iti kawes. Daanen dagiti pagan-anayna. Igatangannanto met dagiti addina. Uray ramayramay dita no isunto ti pakaanayan ti mabati a kuartana.

Nupay managsaggaysa ti panaggapasna, maragragsakan latta ta pampanunotenna ti sangaparis a bado ken kankanen a para kadagiti kabsatna. Arakupendanto la ketdi.

Ngem di pay nakaadu idi makumpayna ti ramayna. Napaikkis pay iti sakit.

“Annaykooo!!!”

Inarayat da Ama Kidser ken Ina Pinang. Kalpasan a nadalusan ti inana ti sugatna, dagus a tinapalan ni Ama Kidser iti nginalngalna nga uggot ti bayyabas a kinettelna iti takdang. Nakayaman iti dakkel idi agnadnad ti marikriknana nga ut-ot.

“Ammomton no maminsan…” nabagas ti panangisem kenkuana ni Ama Kidser sakbay nga intuloyna ti pangtedna a gapasen.

Saanen a naggapas. Nagbunag lattan kadagiti ginapas da Ina Pinang ken Ama Kidser.

Ngem iti pannakaalus-os ti naibedbed iti sugatna, nakarikna manen iti saem iti pannakailagid daytoy iti bulong ti pagay. Nalagipna la ket ngarud ti sangaparis a bado ken dagiti kankanen a gatangennanto koma.

Ngem anian a ragsakna ta iti kabigatanna dayta nga aldaw, ginatangan dagiti dadakkelda iti usarenna a bado nga ageskuela. Inggatangan pay dagitoy dagiti addina iti adu a makan.

ADDAN iti sungaban ti purok. Makitanan dagiti balbalay a nailinged kadagiti dadakkel a pinuon ti kayo. Isuna laeng ta mangrugin nga agdalapdap ti sipnget. Ngem masdaaw ta naulimek ti purok. Kadagitoy nga oras, makumikom koma pay laeng dagiti kalugaranda nga agisagsagana iti pangrabiida.

Pinardasanna ti nagna. Saannan nga inkaskaso dagiti mabaddekanna a libsong. Agkebbakebban. Ita laeng a makarikna iti kastoy.

Awan ni Ina Pinang iti lalaktawan ti balayda a kas ubrana no kasta a mumalem. Naulimek met ti balay. Nagdiretso iti uneg. Anian a pannakakigtotna ta adda dagiti dadakkelda iti suli nga agpada a napungo dagiti imada.

Awan dagiti addina. No kasta, addada pay laeng iti yan da apongda.

“An-annuenyo da tatang ken nanang?” inkusilapna kadagiti armado a bantay dagitoy.

Nagpaggaak ti katayagan kadakuada nga uppat. “Dika aginlalaing no dimo kayat ti mapagulimek!”

Uray la nagtigerger iti butengna.

“Diyo ‘ramraman ‘ta ubing. Awan basolna,” agkakapsut a timek ni Ama Kidser.

“Pangngaasiyo,” inyanug-og ni Ina Pinang, “maasiankayo kadakami.”

“Didakay’ met ket gargarawen,” kinuna ti nakaammal iti sigarilio a dumna iti tawa iti laud, “basta umannugotkayo iti kayatmi a mapasamak!”

“Tallo dagiti ubbingmi, Kakabsat, ket awan ti mangtarabay kadakuada,” arig di payen sumngaw a timek ni Ama Kidser. “Didak la koman iramraman…”

“Di mabalin!” nagubsang ti timek ti nakakaladay iti kuarta idinto a nagkutikuti ti sangina. Isu ti pannakapanguloda iti panagkita ni Anton.

“Kasapulan ti grupo,” naituloy, “dagiti baro a kameng. Maysaka kadagiti napagasatan a napilimi, Kidser!”

“Ngem…”

“Awanen ti adu a sao!” naturay latta ti timek. “‘Maykan!”

Inulod dagiti dua nga armado ni Ama Kidser tapno iruarda daytoy.

Nagsangit ni Anton. Pangipananda ken ni tatangda?

Tinarayna nga inarakup ti amada. “Papananyo, Tatang?”

“Agsingsingpetka, Balong,” adayo a sungbat ti amada. “Kitaem dagiti addim… tulongam ti inayo…”

“Husto daytan!” addayta manen ti naturay ken makapungtot a timek. “‘Tayon!”

Awanen ti naaramidanda nga agina ta pinaturongan ida dagiti lallaki ti paltog.

Napalalo nga anug-og ni Ina Pinang.

Ngem naala pay laeng ni Anton ti simmirip iti regkang ti tawa apaman a nakalikud dagiti aramado. Nagsaknapen ti sipnget. Ngem nakitana latta ti adu nga anniniwan nga inyula dagti kayo iti aglawlaw kalpasan ti tallo a nagsasaruno nga uni ti pagaw.

Tatang! inyikkis ti panunotna.

Idi kitaenna manen dagiti anniniwan a pakairamanan ni Ama Kidser, inalun-onen dagitoy ti sipnget.

Sinublianna metten ti nakadalupisak nga inada. Naluyaan iti panagan-anug-og daytoy. Inarakupna iti nairut.

Naggilap iti panunotna ti pannakaludakludak idi dagidi agsabsabong a karabasada… dagiti addina… ti arapaapna… ken ti assignmentda itay agsapa: Pamilia… pamilia… pamilia…

Ngem dagus a nagpukaw dagitoy iti alintataona idi masirayanna iti nakalukat pay laeng a tawada iti bandana ti daya dagiti naiburrais a bituen iti tangatang. Inirutanna pay ti arakupna iti inada.#