Footer

Ti arapaap ni Anton (Umuna a paset)

KASLA samiweng iti panagdengngeg ni Anton ti aweng ti napatit a nagalusan ti bomba idi Maikadua a Gubat Sangalubongan a pannakakampana a naibitin iti sikigan ti Gabaldon building a yan ti Industrial Arts roomda. Dinarasna nga indulin ti notebook ken librona idi makapagpakada ni Ma’am Judith, ti kaudian a maestrada iti klaseda iti malem. Kasla makitkitana itan ti naragsak a panangpasungad kenkuana ni Inang Pinang iti lalaktawan ti pinan-aw a balayda a kas inaldaw nga ar-aramiden daytoy. Kailiw la unay ti inada uray agmalem laeng a di makita daytoy.

Ngem di pay mabalin ni Anton ti agawid. Batang ti grupoda ti agdalus iti siledda. Masapul a nasileng daytoy tapno saanda a mapagungtan ken ni Ma’am Shirley nga adbayserda ‘ton bigat.

Nagiinnunada kada Fred ken Dexter a nagturong iti garden iti likud. Naglip-akda iti sagduduada a bulong-saba. Nagalada pay iti bulong-kariskis a nalabsanda.

Nakasagaden dagiti babbai a kaduada idi makasublida iti kuarto. Rinugianda a dagus ti nagiyablat kadagiti bulong nga innalada. Kalpasanna, nagtitinnulongda a naglampaso. Mabalinen a pagsarmingan ti kinasileng ti kuartoda idi malpasda.

Innalana ti bagna iti suli kalpasanna. Dinarasna ti nakibunggoy kadagiti padana nga ubbing. Intarengtengna ketdi ti nagna. Masapul nga aramidenna ti kastoy ta di maamitan. Adayo pay met ngarud ti purokda. Nawatiwat ti kataltalonan a daliasatenna. Adda pay waig a ballasiwenna. No apay met ngamin a di man la masukon ni tatangda. Ngem maawatanna met ketdi. Adu ti trabaho daytoy iti talon ken bangkag.

Ngem di pay nakaadayo idi kellaat lattan a napitik ti makanawan a lapayagna. Nakangirsi ni Andres, kaduana dagiti tallo a bulastog a kaklaseda, a nangkallabay kenkuana.

“Adda reklamom?” naala pay laeng daytoy ti nangsipat kenkuana.

Napangilangil laeng. Wen, dakdakkel ni Andres ngem dina kettatan daytoy iti ania man a klase ti laban. Iti edadna laeng a dose, simmabunganayen dagiti takiagna a naalana iti kababalsig no kasta nga adda wayana. Agarup lima kadapan ti katayagna.

Ngem dina la ngamin kayat a tutopan ni Andres! Napintek iti lagipna ti pammagbaga ni Ina Pinang: Adaywam ti aniaman a klase ti riribuk. Saan a kinatakrot ti kumayakay…

Inaldaw lattan a pagaangawan ti grupo ni Andres. No dadduma, alaenda ti balonna a liningta a kamotit sa pagpipinnasaanda a kasla bola ti basketbol. Awanton ti nagmamaayanna inton isublida, nakadagdaga ken napirpirsayton.

Adda pay ‘di aldaw nga inlemmengda ti bagna. Ti la nagsapsapulanna. Adda nakaibaga nga adda iti tuktok ti kaimito iti likud ti kuartoda. Iti yuulina, kinagat dagiti ammimisay. Napaikkis pay iti sakit.

Nupay awan ti makaibaga no akin-aramid kadayta, ammo lattan ni Anton a ti grupo ni Andres. Awanen ti sabali pay a manglokloko kenkuana.

Inanusanna pay idi ti bisinna ta napattog ti balonna. Kairuruarna idi daytoy ket imparabawna iti tugawna. Ti makadakes, simrek ti grupo ni Andres nga agkikinnamatan. Inrantada a dinalapus ti tugawna ket uray la naiburandis ti kanenna koma.

Imbes nga agkiddawda iti pammakawan, inum-umsida ketdi a kinatkatawaan.

“Daing a nakset! Ha-ha-ha!”

Dina pay malipatan dagiti aldaw a paspasimsimanda. Gapu ta ammon da Andres a kanayon a nalingta a kamotit ti balonna, im-imasenen dagitoy ti agtugaw iti sangona no kasta a reses kabayatan a ngusngusaben dagitoy dagiti sandwiches a balonda. Uray agpaing, surotenda met latta.

Adda met ketdi aldaw a kuarta ti balonna. Ngem mano met laengen dayta salapi? Maysa laeng a kornik. Isu a no maminsan, kaykayatna payen ti agbalon ta mabsog pay. Natangken no kua ti bussogna no makakaan iti liningta a kahoy wenno kamotit.

Uray no kasano a sakit ti nakemna no kasta a pagaangawan ti grupo ni Andres, saan latta a maala ni Anton ti turedna nga agipulong kadagiti maestrada. Mabuteng. Anak ti maestra ni Andres. Awanto met laeng ti mamaay ti amin. Napaneknekanna daytan. Nagaangawan ngamin iti naminsan da Andres ni Itong a kapurokanna. Nagpulong ni Itong ngem isu pay ti nagbalin a dakes.

“Naalam met ti assignmenttayo itay, Perperroka?” pinitik manen ni Andres ti lapayagna. Kasta unay nga ayek-ek da Andoy, Baldo ken Eddie a barkadana.

Dayta pay ti kagurgurana. Adda met naganna: Anton – a naipasurot iti patron ti ilida a maselselebraran ti piestana tunggal maikatlo nga aldaw ti Mayo. Dayta met nga aldaw ti kasangayna. Ngem no apay ketdi a birbirngasanda iti Perperroka!

Gapu kadi iti pukisna a semi-kalbo? A ti la buok iti sungabanna ti mabati? Ngem awan met mabalinna ta dayta ti kayat ni Ama Kidser. Kasta kano met ti pukis ti amana idi isu ti agbasbasa.

Malagipna ita ti insubli itay ti maestrada nga assignmentda iti Values a nagbalin metten a leksionda. Naalana amin. Maipanggep daytoy iti pamilia. Ania ti pamilia? Ania ti akem daytoy iti kagimongan? Asino dagiti mangbukel iti pamilia?

Isu itay ti inawagan ti maestrada a mangsungbat iti umuna a saludsod. Ti pamilia, Ma’am, ket isu ti kabassitan a paset ti gimong. The basic unit of a community. Ditoy ti umuna a pakatubayan ti maysa nga ubing.

Nagtungtung-ed pay ni Ma’am Visitacion kalpasanna.

Nakitana ketdi ti kinatadem dagiti mata ni Andres a naiturong kenkuana.

Ammona lattan nga umapal daytoy. Kasano, awan ti assignmentna. Agpayso, maestra ti inana ngem di met ibagbaga daytoy nga adda assignmentda. Kasla ketdi aleng-aleng ti panagbasana.

“Nairanrana laeng,” sipapakumbaba a sungbatna. Piniritna ti lapayagna. Nasaniit. Panagriknana, limmabbasit daytoy.

“Lastog!” addayta manen ti sabali pay a pannakapitik ti lapayagna.

Napasul-oy iti sakit.

‘Ton kuan, naingayemngemna. No dina la ngata pampanunoten ti pammagbaga ni Ina Pinang, nabayagen a naparamananna daytoy nga Andres!

Anusam bagi, kinunana lattan, total, ngannganin agrikep ti klase. Agbasakanton idiay ili. Dimonto met ngatan kaadalan daytoy a lastog.

       (Adda tuloyna)