Footer

Ti Arte ti Komunikasion Ilokano 101 (Maikawalo a Paset)

1. Ti nangited iti mensahe

2. Ti mensahe

3. Ti nagnaan ti mensahe

4. Ti umawat iti mensahe

5. Ti sungbat

6. Dagiti potensial a lapped ti komunikasion.

Ti nangited iti mensahe:

Mabalin a maysa daytoy a tao wenno grupo dagiti tattao

Masirip iti nangited iti mensahe dagiti sumaganad:

a. panggep (no apay a nangited iti mensahe)

b. naan-anay nga ammo (maipapan iti mensahe)

c.  kabaelan (a mangited iti mensahe)

d. ugali (babaen iti wagas ken kinaania iti panangitedna iti mensahe)

e. kredibilidad

Panggep. Siempre, adda latta panggep ti tunggal mensahe. Ania man a klase ti panggep dayta, positibo, negatibo, produktibo, progresibo man, ken dadduma pay a panggep ken rason.  Ta awan ti mangited iti mensahena nga awan ti panggepna. Adda latta  panggep. Malaksid kadagiti agballa wenno awanan iti nalimbong a panagpampanunot ta uray adda mensahe kadakuada, di napateg kadakuada gapu iti diperensia ti isipda. Adda isawsawangda  ngem nalabit a dida ammo dayta ken saan a napateg kadatayo ta saan met   ngarud a mensahe nga agpaay iti kinaadda ti nakaisangratanna. Saan a datayo ti nakaisangratanna. No awan ti panggep ti mensahe, saan ngarud   a naan-anay a mensahe ken awanan iti kaipapanan.

Naan-anay nga ammo.  Siempre, ammo ti nangited iti mensahe ti kayatna  nga ited a mensahe. Ammona ti  ibagbagana, kunata lattan. Nupay adda dagiti negatibo a sungbat a kas iti "diak man ammo" ken dadduma pay a kas iti "saan", awitda latta dagitoy ti mensahe. No dina ammo, wen, dayta ti naan-anay nga ammo iti saanna a pannakaammo ti maysa a partikular a banag a kayat a damagen ti umawat iti mensahe. Ania man a banag daytoy, iti man negatibo wenno positibo a mensahe, ken uray iti senias a mensahe, adda latta kapkapnekan nga ammo ti nangited iti mensahena. Posible daytoy iti porma a saludsod ta ti maabot ti isipna ken ammona  ket iti inna panagsaludsod tapno iti kasta   umawat iti ad-adu pay nga  impormasion a mangnayon iti ammona.

Kabaelan. Kabaelan a mangited. Ta kasano koma a maitedna ti mensahe no dina met kabaelan? Saanen a dumanon dayta a mensahe no kua. Isu a nasken met ti kinaadda iti kabaelan a mangited iti mensahe.

Ugali. Karakterisasion ti nangited. Kas kadagiti nadakdakamat kadagiti lektiur maipapan iti literatura. Maanninaw ti ugali ti nangited iti mensahe. Maaninag ti ugalina babaen kadagitoy a banag:

1) ti mismo a mensahe – no agung-unget, mammagbaga, naliday, naragsak, ken dadduma pay.

2) dagiti balikas dagiti binatog a naaramat iti mensahe (no naisurat daytoy) – no nadayaw ti pannakaisuratna, nadayaw ti nangited; no binabastos ti naisurat, bastos ti nangited ti mensahe; no  nagtaud ti naisurat iti rikna ken panunot ti maysa a mannalon, mannalon ngarud ti katatao ti nangited; kasta man met laeng kadagiti dadduma, makita iti kinaasino ken kinaania ti nangited iti mensahe babaen kadagiti binatog a naaramat iti mensahe no naisurat daytoy.

3) no naisawang dagiti balikas a naaramat – kas met laeng iti naisurat, maaninag ti kinaasino ken kinatao babaen kadagiti naisawangna. Posible pay a maaninag no ania ti propesionna, ti takderna iti biag ken no tagaano babaen ti bengngat daytoy. Iti laengen probinsia ket agduduman dagiti bengngat: sabali iti Vigan ken iti Narvacan, iti Bantay ken iti Salcedo, iti Cabugao ken iti Quirino ken dadduma pay. Maaninag ti kinaasino ken kinatao.

4) kredibilidad – wen, adda  kredibilidad ti nangited iti mensahe tapno mamati ti mangawat wenno nakaisangratan dayta a mensahe.

No awanan iti kredibilidad ti nangited iti mensahe, mapukaw dayta a mensahe ket agturong laeng iti awanan kaes-eskanna a banag. Agpatingga laeng ditan dayta. Saan a mapasamak ti namnamaen a diskusion ken panagsisinnukat iti kapanunotan ken kabaelan ken singasing ken dadduma   pay a banag.

No adda makunkuna a kredibilidad, marespeto dayta a mensahe ket nalabit nga ipateg pay wenno ilalaen.

Nagan laengen ket umanayen a marespeto no ammo ti umawat iti mensahe ti kredibilidad daytoy a nangited iti mensahe. Mas lalo pay daytoy a respeto no agsangsangon ti mangited iti mensahe ken ti umawat iti mensahe.

Napateg ti kredibilidad. Ta no awan daytoy, dakkel la ketdi ti posibilidad a pannakaputed ti  komunikasion. Awan ti mauray a sungbat. Awan ti makalap nga  impormasion.

Makita ti kredibilidad ti maysa a tao babaen ti wagas a pannakaited ti mensahe, ti mensahe a mismo, dagiti linaon ti mensahe ken kita ti mensahe. Makita ditoy ti kinaasino.

Kas iti immuna a nadakamat, no bumugbugtak ken agung-unget ti nangited iti mensahe, nauyong la ketdi a tao ti nangited iti mensahe.  

Ti kredibilidad isu met laeng ti kinaasino.

       (Adda tuloyna)

, ,