Footer

Ti Bangkero (Maudi a Paset)

SAANNAN nga inuray ti dadduma pay a sawen ni Enrico. Kasano nga ipalawagna? A, dinto met la maawatan ti anakna.

“Dandanidakan umay sukonen, manong,” impasabat ni Mang Angkuan. “Madanagankami ta di met la agsardengen ti bayakabak. Agdinakkel la ketdi ti karayan.”

Tiningiting ni Ama Crispulo ti agus. Napigsa ti guyod ti koriente ngem kabaelanna pay nga iturong ti bangka.

Naiballasiwna da Mang Angkuan. Ngem impadpad-engna ti agawid. Pagaammona nga adda sumangpet a naamitan iti tudo iti dalan.

Pudno, madamdama, nagsasarutsot a simmangpet dagiti tagaballasiw.

Nagsublisubli a nagiballasiw kadakuada. Saan nga agpulsot dagiti madanagan ken aggangganat nga itulodna.

Pumigpigsa ti bayakabak. Napuskolen ti panagrikna ni Ama Crispulo iti rupana a gayanggayangen dagiti tinukel ti tudo. Naslepen ti barukongna a di nabaelan nga inkaluya ti annanga ken sumuknoren ti lamiis iti susuopna.

Nakaanges iti nalukay idi makadissaag ti kaudian a pasahero. Inunnatna ti siketna. Pattapattana a dandanin alas singko. Napigsan ti agus ket marigatanen a mangtimon iti bangka.

Agbuelta koman nga agawid idi makangngeg iti pukkaw iti likudan. Nalasinna ni Emily. Narusepen.

“Iballasiwnak man, tata,” kinuna ni Emily. “Pannak gumatang iti agas ni amang. Kimmaro manen. Pannakairanrananan.”

“Ala, lumuganka ngaruden,” saanen a nagpangadua.

Nakadanonda iti ballasiw. Pinidut ni Ama Crispulo ti tali a naigalut iti sungo ti bangka sa timmapuak ket dinagdagusna nga imparaut iti puon ti kamantiris.

“Agsublika a dagus,” impakamakamna. “Mangrugin nga agdinakkel ti karayan.”

“Wen, tata,” insungbat ni Emily. Arintarayen a nagturong iti pagurayan iti lugan nga agpaili.

Nagtugaw ni Ama Crispulo iti nagrungarong a ramut ti kamantiris. Imbakalna ti panagkitana kadagiti gabat nga abalbalayen ti agus. Kasla rinibu a lames nga agpisawpisaw iti rabaw ti danum dagiti tinukel ti tudo.

Nakitemna ti bibigna idi mapasikiganna ti nakapakleb a bangka ni Enrico iti sidiran ti teppang. Nagpardasen ti panagtulid ti duapulo a tawen, naitanamitimna. Kasla idi kalman laeng nga agbutbuteg ni Enrico a sumabatsabat kenkuana iti sang-atan. Ita…

Nayangadna ti rupana idi makangngeg iti danapeg iti kabatuan. Ni Enrico.

“Sinurotka ta dika met sumangpeten, amang,” kinuna ni Enrico. “Malemen. Agawidtan.”

“Ur-urayek ni Emily,” insungbat ni Ama Crispulo. “Napan gimmatang iti agas idiay ili. Simro manen ti nasakit ni amangna.”

“Napeggesen ti agus. Dimon maiturong ti bangka.”

“Masapul nga iballasiwko. Kasapulan ni amangna ti agas.”

Adda nagbanurbor iti nagpikoran. Madamdama agtartarayen ni Emily a simmungad. Umanangsab a nagsardeng iti sanguananda.

“Intan, tata,” kinuna ni Emily.

Kinawikaw ni Ama Crispulo ti tali sana pinalugan ti balasang. Pidutenna koma ti gaud ngem ti ramay ni Enrico ti natukmaanna.

“Agbatikan, amang,” kinuna ni Enrico. “Siakon ti mangiballasiw kenkuana.”

“Kabaelak pay,” insungbatna.

Ngem saan nga inibbatan ni Enrico ti gaud. Nabayag a naglantip dagiti matada.

“Maawatak ti panagaripapam, amang,” kinuna ni Enrico. “Ngem saanakon nga ubing. Kabaelakon a ballasiwen ti bukodko a karayan.”

In-inut a limmukay dagiti ramay ni Ama Crispulo.

Kasla nataringguyod ti mata ni Ama Crispulo iti buya iti sanguananna. Dina ninamnama ti naimatanganna. Sabalin ti Enrico a makibakbakal iti napigsa nga agus: ladawan ti naan-anay a lalaki nga addaanen iti bukod a panagtalek ken tibker-pakinakem, saguday a dina nakita iti kallabes.

Kellaat a nagrisud kenkuana ti kinapudno. Adda panaglupos nga idateng ti panawen iti biag ti maysa a parsua a mangted iti baro a kaipapanan iti kinataona iti panangtuntonna iti langit a kaibatoganna.

Imbakalna ti panagkitana iti ballasiw. Nakatakdangen da Enrico. Nakarikna iti talged. Ammonan a kabaelan ni Enrico a sarangten ti narungsot a karayan.

INDISSO ni Ama Crispulo ti awitna a karton. Inyangadna ti rupana. Sumirsiripen ti init iti muging ti Bantay Balugao.

Timmaliaw idi maitubong iti lapayagna ti nasarangsang a katawa da Enrico ken Soledad. Nakatapungor ni Soledad. Adda awitna a panakkelen a bag. Malaksid iti dakkel a tampipi a baklayna, nagbitbit ni Enrico iti baki a nagyanan ti sangaasmang a manok a pangrugianda a taraknen. Ita ti yaakar dagiti agassawa iti pagtaenganda.

Inkarga ni Enrico dagiti gargaretda iti bangka.

“Awan met la ti nalipatam, baket?” inamadna.

“Awanen,” insungbat  ni Soledad.

“Inkamin, amang,” impakada ni Enrico.

Pinisel ni Ama Crispulo ti abaga ti anakna. “Dios ti kumuyog kadakayo, annakko,” kinunana.

Tinulongan ni Enrico ni baketna a limmugan. Induronna ti bangka sa simmagpat. Rinugianna ti aggaud. Madamdama pay, un-unorenen ti bangka ti karayan.#