Ti bilin, ti kari ken ti Agatha Christie (Tuloyna)

Kalpasan ti nasurok a tallopulo a tawen. Ti agdama a panawen.

No agwagwagak iti libro, adda latta masalawko a libro ni Agatha Christie. Diak pulos ukraden gapu kadayta a bilin ken kari. Adu ti wagwag a libro iti Baguio. Kinariton iti bangketa. Beinte. Sangapulo, kinse. Uray kadagiti mall a kas iti SM, Center Mall ken Abanao Square. Iti panagkunak, dagitoy dagiti libro a pull out kadagiti libraries. Ngamin electonics itan ti kaadduan a libraries. Naeskanen iti kompiuter dagita a libro, isu a saanen a kasapulan pay.

Saan nga agnanayon a malisian dagiti nakakonektaren ken nailasagen a bambanag a naikawes no di man ramenen ti napalabas. Dumteng a dumteng latta ti inda panagsubli. Ngamin kasla iket ti biag. Aglilinnaga. Ket dumtengto latta ti ungto ti immuna a lubid a nagsasabatan idi un-unana wenno iti immuna a panawen.

Idi Pebrero 2, 2007, napanak manen nagwagwag iti libro sadiay Diplomat, maysa a bookstore iti Center Mall. Iti batog ti tag price a PhP19.00, nakasarakak manen iti libro ni Agatha Christie! “The Secret of Chimneys!” ti paulona. Awan ti nakursonadaak isu a nagpaliwawengak a gatangen ta kababain ti rummuar nga awan ti iggemna idinto ta dua nga oraskon sa a nagbasabasa iti uneg.

Curious lang, asino aya daytoy nga Agatha Christie?

The world’s best known mystery writer. Her books have sold over a billion copies in the English language and another billion in 44 foreign languages. She is the most widely published author of all time in any language, outsold only by the Bible and Shakespeare.

Her writing career spanned more than half a century, during which she wrote 80 novels and short story collections, as well as 14 plays, one of which, The Mouse Trap, is the longest-running play in history.

Agatha Christie also wrote under the pseudonym Mary Westmacott. As well, she wrote four non fiction books including an autobiography and an entertaining account of the many expeditions she shared with her archeologist husband, Sir Max Mallowan.

(Pati ti author a mismo ket misteriosa. Reyna Dagiti Misterio, kuna ni Hillary Waugh. Clarissa Mary Agatha Miller ti buniagna. Immuna nga asawana ni Captain Archibald Christie. Natay idi 1976).

Dayta ti nabasak iti mismo a libro. Wow! Ania ti napasamak ta nailaksidak iti aramid ti kalaingan a mystery writer? Nakudkodko la ket ngarud ti di met nagatel a tuktokko. Ne, saan a mabalin a mapasamak daytoy! kunkunak iti bagik idi nabasak dayta iti akkub ti libro. Di pay ket nagdakkelen a nakaarusak no “naipaidam” wenno “nalappedanak” a mangbasa iti gapuanan daytoy a nalatak a mannurat?

Lalo la ket ngarud a nangited iti gagar kaniak a mangbasa daytoy a libro a nawagwagko. Basaek daytoy, ania la ketdin!

Mystery? Nagsursuratak met ket kadagiti mystery short story, adda mapasamak a pammapatay wenno agsasaruno a pammapatay a nasken a takuaten ti kinaasino ti mammapatay. No maammuanen ti kinaasinona, gibusen ti sarita. Nagsimple. Naglaka.

Mystery a kabaliktad ti suspense. Ti mystery, nasken a takuaten ti kinaasino ti kontrabida. No naammuanen gibusna. Iti suspense, naammuan a dagus ti kinaasino ti kontrabida; laeng ta nasken a saraken ti bida daytoy a kontrabida para iti paggibusan ti sarita.

O, di kadi? Naglaka a suraten.

Iti kinasutilko, insalipko ti mystery short story a sinuratko iti Premio Andel 2005-2006, salip iti horror a sarita ket nangabak a maikalima a gunggona. Wenno naglaok iti mystery-horror kunam lattan. Adda pay dagiti sumagmamano a nagkomento nga inulit-ulitda a binasa ti sarita tapno maammuanda ti kinaasino ti killer (of the unborn child).

“Inulit-ulitko, ta awan met diay killer, ngem idi naammuak, adda gayam iti sanguanak!” inyimel man daydiay maysa kadagiti kalalaingan a tumantanor nga agdadamo a mannurat. “Dimo met imbaga nga isu gayam ti killer…” kunana man. Hmmn, nagtayyek pay dagiti bukelbukel dagiti matak a nakabasa ti emailna.

“Kasta ti sarita, ipakitam ngem dimo ibagbaga,” imbalesko, ket insungbatna a mangaramid kano met.

Nagpipintas dagiti mystery. Naglaka ti agsurat kadagiti mystery. Apay itan a napalusposak a basaen dagiti sinurat ni Agatha Christie?

Mystery pay dagiti makunkuna a detective story a kas kadagiti Sherlock Holmes, Perry Mason, Miss Jane Marple, Mike Hammer ken dadduma pay.

Sakbay ti bilin, inlibasko idi a binasa ti The Case of the Buried Clock ken ti Assignment: Sorrento Siren. Ti naudi ket kinutkotna ken pinatademna ti imahinasionko. Nangitukit iti bukel iti isip: matuladko koma ti laing ti author, aya?

Inkeddengko a basaen ti “The Secret of Chimney.” Yiladak man. Nagingpis a libro. Maysa la a pulgada. Kagudua nga aldaw laeng ngata, nalpasen!

Ngem idi rugiak a basaen, inalimbasagak. Kasla adda nangigawid a basaek. Kasla nagwengweng pay dagiti lapayagko. Ne, apayen?!

(Adda tuloyna)