Ti bilin, ti kari ken ti Agatha Christie

Kasano aya ti kinapateg ti maysa a bilin?

Kasano aya ti kinapateg ti maysa a kari?

Adda dagiti marakrak a kari, ngem adda kadi met marakrak a bilin?

Sabali ti kari. Sabali met ti bilin.

Ngem no adda bilin, adda met kari.

Ania koma no  immabuten iti nasurok a tallopulo a tawen dayta a kari wenno dayta a bilin?

Makatikaw. Adalem la unay a panunoten…

Isu a sinuratko daytoy. Kas paset ti autobiography.  Dakayon, dear readers, ti manghusga no umno ti inaramidko wenno saan, no maibilang a pannakakettel iti pagayatan ti panagtungpal iti maysa a kari, lalo no kari iti dakkel a lalaki.

INGKAUBINGAK ti nagbasabasa kadagiti libro ken magasin. Agisangpet daydi dakkelko a lalaki kadagiti magasin ken libro manipud iti trabahona a kas janitor iti kompania ti sagot, ti Northern Textile Mills (nagserran) iti barangaymi. Agessem ngamin iti libro ti manager a ni Mr. Ong a natay idi naidungpar ti kotsena idiay Paing, Bantay; ti personnel manager a ni Atty. Vic Viloria nga  idi agangay nagbalin a provincial administrator iti Ilocos Sur ken Executive Judge itan iti maysa a korte iti La Union; ti production manager a ni Engr. Rogelio Cardenas ti Santa; ni Mr. King iti production, ken kangrunaanna, ni Uncle Rey Calimlim nga office staff.  Ket no nabasadan dagiti libro, magasin ken pagiwarnak, yawid metten daydi dakkelko a lalaki. No saan, mapanak agistambay idiay opisinada ket agiyawidak kadagiti nabasada a libro. Yawidko dagiti Reader’s Digest ken pagiwarnak a kukua ti kompania no nabasadan. Itulokda met. Asidegak kadagitoy a boss lalo idi addaak pay la iti elementaria ket tunggal panagturpos ti klase, adda latta regaloda kaniak ta no saan a second, first honors datao.

“Basaem amin a libro, malaksid ti Agatha Christie,” daytoy ti nainget a bilin daydi amak. Diak ammo no apay nga inayonan dagiti boss ti amak. No saan nga immisem daydi dakkelko a lalaki iti panangibagana, serioso ti saritaan. Saan a mabalin a balusingsingen.

Isu dayta ti bilin.

Nagamakak met a saan nga agtungpal. No dinak iyawidan iti babasaen, di pay siak ti lugi? Ania pay ti basaek nay? Amangan no di payen itulok dagiti boss nga ipadawat dagiti libroda, magasin ken pagiwarnak.

No adda wayak, lalo iti Sabado ken Domingo ken iti bakasion, aglakolakoak met ketdi kadagiti komiks, Bannawag ken pagiwarnak babaen ti innak panangisursor iti barangay ken kabangibangna wenno iti mismo nga uneg ti mills nga addaan iti nasurok sangaribu nga empleado iti tallo a shift. Angkatek dagiti tagilako kada Tang Maning Cabaluna.

Basaek nga umuna dagitoy nga ilakok. Kaykayatko no ad-adu ti basaek.

Isu a nagkariak nga agtungpalak iti bilin.

Ania koma no awan dayta nga Agatha? Adda dagiti koleksion dagiti short stories. Adda pay dagiti pocket books. Ken adda pay aya makaabak iti linaon ti Reader’s Digest ken Times Magazine?

Isu dayta ti kari.

Sipud idi, no aggatangak kadagiti libro, liklikak a gatangen ti libro ni Agatha Christie. Saanak nga interesado, kunak koma, ngem saan a mabalin nga ibaga dayta ta ultimo nagbungonan ti tinapa wenno karne ket  basaek pay nga umuna sakbay a pagaron wenno iseksek iti pagbasuraan. No napateg ti linaonda, maidulin kadagiti files.

Idi nauma datao nga aggatang ken agbasa kadagiti Mills and Boon kada Harlequin, Silhouette, nagshift ti interesko kadagiti educational books ket naurnong dagiti adu a “how to’s” a liblibro. Idi nauma man dataon, naginteresak kadagiti paranormal. Nagenrol pay ketdi datao iti paranormal. Immapal datao a manglukat iti ridaw babaen laeng ti utek; no masadutka a mapan mangala iti tugaw, ayabamon dayta nga umasideg; agipatulod iti mensahe babaen ti telepathy; tinagipintasko la unay ti wicca wenno witchcraft (white, saan a black).

Ti kinangina dagiti libro ken tuition fee ti nangisardengak. Isu a nagsubliak kadagiti libro ti dandaniw ken sarita.

Kastoy ti kaadalem dagiti libro iti biagko. Mas importante ti libro iti bulsak ngem ti sagaysay ken panio.

(Adda tuloyna)