Footer

Ti Black Nazarene

Salaysay ni Ma. Theresa B. Santos

 

Ti translacion ti Black Nazarene ti maysa kadagiti nalatak a popular devotion dagiti Katoliko. Lalona ti adda sadiay simbaan ti Quiapo, Manila. Nalatak, ta iti tinawen, saan laeng a dagiti deboto a taga-Manila ti makipartisipar iti prosision no di uray dagiti taga-sabsabali pay a lugar iti Metro Manila ken iti kabangibangna a probinsia. Iti pattapatta dagiti organizers, agarup a 12 million ti manamnama a makilaok ita a tawen iti translacion wenno  prosision a nakasakasaka. Ti translacion ket mapasamak kada Enero 9 kada tawen. Agpaut ti prosision iti 18-22 nga oras, depende no kasano ti kinarikut ti situasion.

Popular devotion, kayatna a sawen, a saan a karaman daytoy iti Eucharistic a pannursuro iti Katolisismo, no di ket personal daytoyen a preperensia. Nupay kasta, palugodan ti simbaan ti pannakapasamak ti pasken no la ket isu ti mangpabileg iti nair-irut pay a pammati, ad-adda pay nga ipamatmatna ti pannakaawat iti naun-uneg a kaipapanan ti biag.

Maibilang a maysa a naisangsangayan a phenomenon, a kas panata ti kaadduan iti inda panagyaman ta napatgan ti kiniddawda, dimteng kadakuada ti nalabon a grasia, immimbag kadagiti saksakiten, ken dadduma pay nga arungaing. Dagiti met dadduma, agkiddaw para iti bukodda nga arungaing, para iti ipatpategda, kapulapol iti komunidad a pagnaedanda, iti sangalubongan a kappia ken talna ken dadduma pay a personal nga arungaing ken para iti sapasap.

Ta ania ngamin daytoy a naibugas iti pammati ti Katoliko? Ania ti naun-uneg a kaimudinganna iti aginaldaw a panagbiag?

Ti panangsurot ken Jesucristo ti kangrunaan nga iladawan ti pasamak. Saan a panangipaay iti naisangsangayan a panagrukbab iti kayo nga imahe ni Jesucristo (a kas iti panirigan dagiti sumagmamano a non-Catholics) no di ket maysa a representasion dayta ni Jesucristo. Mangiladawan laeng ken ni Jesucristo. Ket no kayat a suroten ni Jesucristo, saan laeng nga iti panawen nga inna panagisuro kadagiti naimbag a damag a mamagrukbos saan laeng iti bagi, ken kinatao no di pay ket ti kararua, saan laeng iti panawen ti ragragsak no di ket lalo pay iti panawen nga inna panagrigrigat. Dayta ti kaimudingan wenno representasion ti Nangisit a Nazareno, nga agrigrigat a nagbaklay iti krus.

Ta saan kadi a kasta ti napudpudno a kaipapanan ti biag, a nasken nga awitentayo met ti bukodtayo a sangol ket surotentayo isuna?

Ti napudpudno a panangsurot ken ni Jesucristo ket saan a komportable. Ti biag ket saan a komportable, agbaklaytayo iti krus, ti kabukbukodantayo a krus. Ti krus wenno sangol a makunkuna ket dagiti nagduduma a wagas ti panagrigrigat saan laeng a ti kinakurang dagiti material a banag no di pay panagrigrigat a sagrapen iti emosional ken ispiritual a bagi, iti pisikal a saksakiten ken depekto ken nagduduma nga arungaing ken pannakibakal a sipipinget iti biag. Ngarud, ti biag ket saan a komportable. Nasken a baklayen dagiti panagrigrigat iti inaldaw a panagbiag. Dayta ti representasion ti debosion iti Nangisit a Nazareno.

Ta saan kadi a nagbaklay iti krus ti Nangisit a Nazareno?

No maminsan, dumteng ti pannubok iti biag. Ti pannakatingiting ti pammati ken ti kinaasino. Ket dagiti dadduma, dumteng kadakuada ti lagidaw no apay a sagrapenda ti pait, tuok ken pannakapaay, agkitakitda nga umawat, saanda a maawat no apay a sagrapenda dayta a pannubok. Banag a saan a rumbeng a mapasamak. Ta saan a suroten ni Jesucristo iti panawen laeng ti kinanam-ay, iti ragragsak ken kinakomportable no di ket suroten isuna uray iti panawen nga inna panagrigrigat ken ipapatay a nakaay-ay-ay. No utoben, naipasngay a nakapimpiman iti nanumo a kulluong, natay a nakaay-ay-ay a nailansa iti krus, nagbiag iti saan a komportable a panagbiag.

Ti kolektibo a rason wenno napagtitipon a rason ket ti sangsangkamaysa, sangkagimongan a panagrukbab, panagdayaw ken isusurot ken ni Jesus.  Ti kabibiag ken panagrigrigat ni Jesucristo ti modelo iti panagbiag, a saan ngarud a sawiren dagiti pakatuokan ken pakarikutan ta dumteng a di masasaan ti panawen a masolusionan.

Kadagiti met nakaeksperiensan iti pannakaawat ti arungaing, napatgan ti personal a kiddaw wenno ti para iti sangkagimongan isu met ti inda iparanud iti asinoman. Ta kasta ti napudpudno a kaipapanan ti biag, panagririnnanud. No ania ti adda kenka, isu ti inka iparanud, saan laeng a dagiti material a banag no di pay  babaen iti narangrang nga emosional ken napagasatan iti natarnaw nga ispiritual a biag, iti kabaelan ti pisikal a bagi.

Dagiti deboto, uray no iti pannakipartisiparda iti prosision a sakasaka, iti panangguyodda iti tali ti karrosa, ti panangpunas babaen iti panio, ti panagwagayway iti ilalabasna, ti panangsagid iti imahe ket dakkelen ti kaipapananna, ta isu dayta ti mangdegdeg iti nasged a pammati.

Nuestro Padre Jesus Nazareno ti awag ti imahe sadiay Simbaan ti Quiapo. Addan dayta nga imahe iti simbaan sipud pay idi 1787 babaen ti bilin ni Arsobispo ti Manila Basilio Sanco Junta y Rufina manipud iti sigud a dati a yanna iti simbaan ti recoletos sadiay Bagumbayan (ti Luneta itan).

Iti ginasuten a tawen a napalabas, nailisi kadagiti nakaam-ames a pasamak a kas iti pannakauram  ti simbaan idi 1791 ken 1929, ti ginggined idi 1645  ken 1863, ti panagbomba a napasamak iti Maika-2 a Gubat Sangalubongan.

Dagiti papadi nga Agustinian Recollects ti nangisangpet iti imahe idi Mayo 31, 1606. Dagiti papadi a recolletos ti nangipursigi iti panagdebosion iti Black Nazarene, a kas pannakikaykaysa iti panagrigrigat ni Jesus, kas iti ipamatmat ti imahe a nagbaklay iti krus.

Ti maus-usar iti prosision ket maysa laengen a replica iti orihinal nga imahe. Adda iti uneg ti simbaan ti orihinal.#