sinursuran-banner-sqSinursuranNi Jobert M. Pacnis

Ti Daniw-Pamaskua ti Plumak

Kolum : Sinursuran

Ni Jobert M. Pacnis

(Maudi a paset)

 

ITI biag ti maysa a mannurat iti literatura (mannaniw, mannarita, nobelista, mannalaysay), paseten ti biagna ti mangibuksil kadagiti pasamak iti aglawlawna. Ditoy/dagitoy ti umadawanna iti ideya, inspirasion, pigsa tapno makasurat iti material a mabalin a mangted iti liwliwa kadagiti agbasbasa, kangrunaan ti amin, mamalbaliw iti gimong.

Kas mannurat, wen, adda dayta akem a masapul nga annongenna. Ti sirib a sagut ti Dios kenkuana, masapul a mausar iti panangtulong kadagiti padana a parsua. Madagdagulliten a pen is mightier than sword. Saanen a nasken nga ipalawag daytoy ta ammotayon. Daytoy a pagsasao  ti maysa a mangmangted latta iti kired kadagiti mannurat (aglalo dagiti adda iti journalism ken broadcasting) tapno ibuksilanda dagiti pudno a mapaspasamak.

Agsadag, kaaduanna, dagiti sursuraten dagiti mannurat iti/kadagiti nabara nga isyu. No adda dumteng a trahedia, saan laeng a kadagiti damdamag nga umaw-aweng dagitoy. Iti panid ti literatura, mausatan met ti dalan tapno dumanon kadagiti agbasbasa dagitoy. Ngem kas namnamaen, maipresenta dagitoy a naiduma ngem kadagiti damdamag aglalo no dagiti mannaniw ti mangidiaya iti pasamak.

Ordinario a tao, kas iti kaaduan, ni mannaniw. Laeng, addaan iti nauneg a panangimutektek kadagiti pasamak. Alaentay’ nga ehemplo ti maysa a kayo.

Kastoy man ‘tay nabasak:  Iti mata dagiti loggers, tablon, dos por dos ti panagkitada iti kayo; iti mata dagiti biolohista, kitaenda daytoy no kasano ti proseso a panagpartuatda iti kanenda babaen ti photosynthesis; iti mata dagiti horticulturist, kitaenda daytoy babaen ti abilidadna nga agsabong ken agbunga; dagiti agug-uging siempre iti maited daytoy nga uging; idinto a ken ni mannaniw, adu ti panagkitana iti kayo.Itakderan daytoy dagiti simbolo kas iti biag. Mabalin a kasla tao ti kayo. Nakatakder latta nupay napigsa ti angin wenno basnotan ti allawig. No bilang laeng ta matuang, maspakan iti sanga, agsaringit daytoy ket baliwanna ti tumayaktak.

Kasta met ti tao. Basnotan dagiti allawig (dagensen, parikut). Ngem sitatangig latta a makidinnupir; saan a paabak. No madalupo man, baliwanna ti tumakder ken umaddang. Masapul nga agtultuloy (agsaringit) ti biag. Agingga’t adda anges, adda namnama a kunada. 

Kasta kauneg ni mannaniw nupay ordinario laeng met nga umili.

No dadduma pay, agsadag dagiti masurat ni mannaniw iti no ania a bulan. Iti bulan ti Enero, panagsukat ti tawen, baro a namnama ti mabalin a tema ti daniwna. No met Pebrero, mabalin nga ayat ti topikona. Iti bulan ti Marso, dagiti agturpos nga ubbing iti panagbasada. Agingga’t Disiembre, adda latta mabalin a suratenna. Saan a maaw-awanan. Iti sumarunonto manen a tawen, kastanto man met laengen. Ngem nagduduma dagiti dumteng kenkuana a wagas/panangiparang kadagiti kayatna a suraten; kasta met nga agduduma ti mabalinna a suraten kadayta nasao a bulan.

Ket itoy a pannakaipasngay ti Mesias, saan a diak malagip met dagiti dandaniw a nabukelko gapu itoy isasangbay ti naindaklan a sagut.

Idi haiskulak pay laeng, adda dagiti daniwko maipanggep itoy a bulan ti Disiembre. Ngem kas agdadamo, nagpatingga laeng dagitoy kadagiti estasion ti radio ditoy Tanap. Naimalditta laeng iti notbuk (a napukaw idi agangay).

Ngem diak naupay. Tunggal dumteng ti Paskua, padasek latta ti agipatulod iti daniw-pamaskua iti Bannawag. Anian a ragsakko, nupay nanumo laeng, idi rimmuar ti umuna a daniwko iti Paskua (nupay Enero 4, 1999 ti isyu a rimmuaranna). Ballesteros: Daniw 1, dayta ti paulona. Palubosandak man a mangibinglay:

Agsaganaka ta agsangpeten/ Annakmo a nangpanaw kenka tapno birokenda/ Sungbat arapaap iti sabali a pagilian/ Nupay maitedmo met koma ti tartarigagayanda.

Isaganam patupat, puto, linapet, ken bibingka/ Kasta met sinuman, tinupig ken dimo liplipatan/ Tinubong nga ingge’t imas a nagbalinen/ A simbolom tunggal aldaw ti Paskua!

Isemam dagiti annakmo, pasangbayem/ Iti agrakayan a pagtaengam bareng makulding/ Ayat ken asida ket tulongandaka/ A bumangon agdama a kasasaadmo.

Wen, ipaaymo kadakuada anag ti Paskua/ Nupay agkiraos ‘ta boksit!