Footer

SINURSURAN: Ti daniw69 kas romansa dagiti balikas (Umuna a Paset)

DANIW69? Ania dayta? mabalin a kunaen a giddato ti panagpangato ti kiday dagiti makabasa. Kinabastos! mabalin a sawen dagiti dadduma– aglalo no sumken iti lagipda dayta posision dagiti agdarling nga aginnayat.

Aglalaok la ti madandaniwyo, mabalin pay ketdi a mailibbi.

Ngem, ala, saantay’ a mababalaw dagita kasta a kapanunotan aglalo no dida pay naanag ken naadal daytoy a baro a kita ti daniw ita a namunganay laeng iti ang-angaw a patangan iti text dagiti mannurat iti Cagayan (nga isuda metten ti nagbalin nga awtor ken editor) a pakaibilangan daytoy nagsurat.

Kastoy man dayta a patangan (a di naedit):

Prof. Ferdie (Ferdinand N. Cortez): Nalfas manen ‘ta mesa a ghazal!

Indung (Rolando A. Seguro Jr.): Dexterian met kaniak.

Prof. Ferdie: Ulk! Adda kadi baro a forma a dexterian, vayaw?

Bisor (Johmar R. Alvarez): Haiku ken tanka met dagitoy pagsursuruan ni bisor a suraten piman.

Prof. Ferdie: Affakontes tay ngata agpesu iti tanka ken haiku?

Teody (‘toy numo): Madi ta haiku kn tanka, avir, a pakuntismo. Dtay a bukod dayta. Memeyot nu cortezian. (Cortezian—manipud iti apeliedo ni Prof. Ferdie).

Bisor: Agpakontes kan ni prof iti sextyninean, buklen iti 69 a silaba.

Prof. Ferdie: Ulk! Hihi. 69 aya visor? Aganikki a ni vayaw. (Ni Rolando ti kayatna a sawen).

Bisor: Kastoy ti bingayna mangngaggos: 5 linia a sag-9 silaba ken 4 linia a sag-6 silaba. Ti urnosna ket kastoy: 6 – 9 – 6 – 9 – 6 – 9 – 6 – 9 – 9. Ania ti makunam prof? Mangngaggo form of poetry daytoy hihi!

Prof. Ferdie: Mayat a form daytoy a. Hihi!

Teody: Itiramon ta pres relizna j bnawag, kompad, ta mkamunton ni avir kadayta premio. Kunatanto lattan a hurado kt AWAN NKAGUN-OD kdgt gunggona. Kt j papremio ti cortezian, pagvatilfatongtayto latan kada insin. Ni kayung? Ikantayto latan t kendi.

Prof. Ferdie: Mayat daydiay singasing ni visor a 69. Ali, ta kontakek diay sponsor.

KET ditoy a naipasngay ti Daniw69 nga idi damo, naisuhestion a Setaquain ti maibuniag a naganna. Ngem iti nainget a panangsukisok, panangadal ni Alvarez (a nagpaay nga editor ti libro a rummuaran dagiti nasao a daniw), naduktalanna nga awan pakainaigan ti balikas iti estilo, porma ken kinaerotika ti daniw. Uong ti kayat a sawen ti seta iti Spanish; silka met iti Italian idinto a sugargar a buok iti Latin. Isu nga insingasingna a Daniw69 lattan—nga inanamonganmi met.

Ngem ania ngamin, aya, daytoy a Daniw69?

Kastoy man ti panangilawlawag ni Alvarez iti pakauna ti libro:

Maysa a panangpadas iti kabaelan ni mannaniw nga Ilokano nga ageksperimento iti baro a porma ti daniw – no makuna man a baro – itoy a panawen daytoy nga estilo ti panagdaniw iti kurditan ni Ilokano—wenno iti pay sangalubongan.
Buklen ti sibubukel a daniw iti innem-a-pulo ket siam (69) a silaba, itakderanna ti maysa a sex position— ti 69. Iti Daniw69, ti konsepto ti “mutuality” wenno panagsinnubalit/panagsinnubad ti maysa a maikkan iti pateg ken kaipapanan, ta maysa ngarud a “mutual stimulation” ti iparparipirip daytoy a sex position, ken kasta met ti kinaerotikana ta maipapan ngarud iti sex wenno erotic love— panaginnayat ti temana. Nupay kasta, mausar dagiti elemento ti nakaparsuaan ken dagiti bambanag ken rikna nga addaan iti “erotic sense” tapno nasamsamay a maiparipirip ti maysa a ritual ti panaginnayat a saan a bulgar. Maipakita ditoy ti naannayas, nasamay ken naimnas a panagnaig ken panagsagni ti nakaparsuaan—ken aniaman a banag nga addaan iti sensual a kaipapanan—kas central metaphor ken ti gartem ti lasag iti artistiko a romansa dagiti balikas iti uneg ti daniw, ta ti panaginnayat kas sagrado, adda laeng yuyeng a pakaangayan ti ritual. Kayatna a sawen, namnamsek iti metapora, personipikasion ken imagery daytoy a porma ti daniw.

(Adda tuloyna)