TI DUYOG TI SINGASING: Ti “Ti Sarukod ni Moises” ni Juan S. P. Hidalgo, Jr. (Maikadua a paset)

Maysa met nga arte ti panagsurat iti rebio. Arte a pangiyebkasan kadagiti kapaliiwan ken kabukbukodan ken inadaptar nga opinion wenno kapanunotan maipapan iti sarita. Nasken nga intay anagen ken imutektekan dagiti paset ti sarita a mangited iti pannakailawlawag iti pakabuklan ti sarita. Ket tapno naan-annayas ti saritaan, padasentayo a pasadaan ti sibubukel a pakabuklan ti sarita a ti “Ti Sarukod Ni Moises” ni Juan S. P. Hidalgo, Jr.

BALABALA

Buklen ti tallo a paset ti balabala: umuna a paset ti agdama a buklen ti makatawen. Estoriaen ni maestro Jorge Rabara Sanchez ti pasintawi ti datdatlag a Sarukod ni Propeta Moises kadagiti estudiantena iti maikapat a tukad iti Rosales National High School. Segun iti maestro, napasamak ti estoria adu a tawenen ti napalabas sakbay a nagbalin a munisipalidad ti Rosales, Pangasinan, idi Marso 16, 1852.

Ti maikadua a paset ket ti napalabas a dua a gasut a tawen. Maipapan daytoy ken ni agtutubo a Pedro Malong nga agum-uma iti abagatan a paset ti agdama a Barangay Salvacion nga asideg iti amianan nga igid ti dan-aw. Nangipatakder ni Pedro iti kalapaw a paginanaan ken umiananna iti asideg ti simbaan. Naminsan, immian ni Pedro iti kalapawna ken al-alaennan ti turogna idi nagparang kenkuana ti maysa a datdatlag a lakay. Nakasingsingpet ti langa ti lakay ket saan a nagbuteng ni Pedro. Imbaga ti lakay nga umian ni Pedro iti kalapaw inton rabii ti Biernes Santo ta iti tengnga ti dan-aw, addanto rummuar a sarukod. Sakbay a tumengnga ti rabii, makangngegto ni Pedro iti adu nga uni ti kampanilia ken sarunuen dagiti kampana nga aggapu iti ngato. Aglawag iti dan-aw ket iti tengngana, rummuar ti immadigi a lawag, agpalangit. Kalpasanna, rummuar ti sarukod, sa agpundo iti rabaw ti danum iti sumagmamano a kanito. Kayat ti lakay nga alaen ni Pedro dayta a sarukod. Saan a kayat ni Pedro ta mabuteng ken dina kabaelan. Kinuna ti lakay a nabileg ti sarukod, kabaelanna a parmeken dagiti dakes a tao ken dagiti adipen ti impierno. Naallukoy met la ti lakay ni Pedro. Pinadasna nga alaen ti sarukod ngem napaay. Dinayaw ti lakay ni Pedro ta impakatna amin a kabaelanna. Kinunana nga agparangto manen ti sarukod kalpasan ti dua a gasut a tawen. Idi damagen ni Pedro no ania daydiay a sarukod, kinuna ti lakay a daydiay ti Sarukod ni Propeta Moises. Ket nagpukawen ti lakay.

Ti maikatlo a paset ket maipapan ken ni Peter Santiago, estudiante ni maestro Jorge Rabara Sanchez a taga-Brgy. Salvacion, anak ti agdama a barangay chairman, masirib nga agtutubo, ken maysa kadagiti nakaruar iti eksamen nga agadal iti Unibersidad ti Filipinas iti Diliman. Mamati ni Peter Santiago iti pasintawi ti datdatlag a sarukod ni Propeta Moises. Iti naminsan a bakanteda, kinuna ni Peter Santiago ken maestro Jorge Rabara Sanchez a mamati nga adda kinapudno a nakaibasaran ti aniaman a pasintawi. Dinamagna no kaanonto ti sumaruno a panagparang manen ti datdatlag a sarukod. Nagkatawa laeng ti maestro ngem idi maamirisna a serioso ti agtutubo, imbagana nga agparang inton 2009. Nagsanay ni Peter iti langoy. Sinansanna ti nagsanay. Agingga a natagtagainepna ti datdatlag a lakay. Nagparang ti lakay iti siledna. Imbaga ti lakay nga isagana ni Peter ti bagi, isip ken kararuana tapno saan a mapaay “manen” a mangala iti sarukod ni Propeta Moises. Kalpasanna, nagpukawen ti lakay. Pinampanunot ni Peter ti sao ti lakay a “manen.” Apay a manen? Napaay kad’ idin?

(Adda tuloyna)