Sarita: Ti “Gulayan Sa Paaralan” (Maikadua a paset) | Tawid News Magazine - Weekly Ilocos News 📰

Ti “Gulayan Sa Paaralan” (Maikadua a paset)

INTED ni Sir Omar ti space ti tunggal maysa kadakami iti dayta a Lunes.

Tallo a seksion ti naikkan iti area iti aglawlaw ti gym. Tallo met a seksion iti likudan lattan ti kuartoda. Dakami a Grade 8 nga adda iti new site, iti plantbox manipud iti gate a dumna iti pader. Awan a pulos ti mabalin a pagmulaan iti likud ti kuartomi ta naipideg iti alad. Nalinong dita ket saan a pulos a masirip ti init.

Dagiti dua a seksion ti senior high school, iti bakrang ti building-da a bale dumna met laeng iti baybay iti amianan.

“Kasano dayta space-mi,” inreklamo ni Ma’am Angie, “kabatuan met!” Maysa ti seksionna a naisaad iti abay ti open gymnasium. Nabato ta ginaburan idi dagiti kontraktor.

Immisem laeng ni sir. “Nalaka laeng dayta, ma’am. Saan met a nasamento,” kinunana ken ni Ma’am Angie. “Paikkatmo dagiti bato. Usarenyo a pagdisenio iti garden-yo. Pabaknangenyo ti daga babaen kadagiti organiko a bambanag. Agpaalaka kadagiti maigabor a taep ken rugit dagiti ayup a kas iti nuang ken baka. Wenno agusar kadagiti lata wenno plastik a pagmulaan. Uray goma dagiti lugan. Puotem, nagsayaattto ti panagdakkel dagiti mula ta saan a malinongan iti area-yo.”

Napilpil ti isem ni Ma’am Angie ngem sinagudnak ti natadem nga ikikitana sakbay a nagtugaw.

Apay, ania manen ti basolko? Isu pay nga obra ti panag-garden, kas iti maipalpalapayag kaniak?

“Madlawko ket kasla agdadamokayo la unay iti Gulayan sa Paaralan?” insintir ni Sir Omar. “Saanyo kad’ pay nga inar-aramid iti kallabes?”

Awan ti nakasungbat kadakami. Ngem pimmatak iti lagipko ti pannakaala lattan iti ladawan dagiti garden-mi kadagiti ubbingko idi iti TLE- Agriculture major. Isu dagitoy ti naaramidan iti report a nai-submit. Awan ti area ti tunggal adviser a sustineren wenno mulaan.

No kaano pay idi a naipategko ti TLE-Agriculture a subject, nupay saan nga isu ti major-ko, isu manen ti pannakaikkatna nga iggemko idi nagsukat ti prinsipalmi. Naited iti sabali ti Agriculture major. Ngem kas iti nadanonak idi damo, saanda manen a nakapagbalin kadagiti mulada. PTB wenno para tungpal bilin laeng a makuna. Intukitda lattan dagiti bukel. Saanen a nataraken dagitoy. Di kad’ saanda a nagapitan.

 “Daytoy Gulayan,” intuloy ni sir, “aramidek a contest. Diak maikari ti kaadda ti kuarta a premio. Sertipiko laeng. Ngem no adda matumpongak a nasayaat ti panagpuspusona, mabalin nga addanto met laeng. Quarterly ti evaluation. Mayatkayo?”

Nagkikinnitakami.

“Nagsayaawten, swir, no kastwa,” imparagipig ni Sir Tommy a TLE ti subject-na iti Grade 9 ken grade 10— major in Beauty care. Bagayna la unay.

“Siguradon, a, a ni Sir Bert ti mangabak,” napait ti ikikita kaniak ni Ma’am Angie.

“’Su pay, a!” inkanunong met ni Ma’am Mayla.

“The ball is round, dakayo met, ma’am,” insumra a dagus ni Sir Dexter. “No kabaelanna ti agmulamula ni sir, kabaelantayo met.”

“Hustoka, sir,” kinunak. “Saan a gapu ta adda ammok bassit iti panagmulamula, siakon ti mangabak. Masursurotayo met. Nalaka laeng. Sa maysa, adda met dagiti ubbing a kakaduatayo.”

“Ken dagiti nagannak,” innayon ni Sir Omar. “Usarenyo ida tapno adda kinnayammet a mapasamak. Mariknada ti kinapasetda iti pagadalan ket sigurado nga ipategda daytoy a maikadua a pagtaengan dagiti annakda.”

“Awan lat’ ammokon, sir,” kasla naulpan ti rupa ni Ma’am Angie. “Didanto pay umay no meeting dagiti nagannak, daytanto la ketdin umayda agtrabaho?”

“Kasaritam ida a naimbag, ma’am,” inyisem latta ti prinsipalmi. Naanus a talaga.

Saanen a nagun-uni ni Ma’am Angie.

NAKUMIKOM dagiti kaduak kadagiti simmaruno nga aldaw. Dinalusanda ti area-da. Pinagikkatda saan laeng a dagiti ruot ngem pati dagiti batbato. Nagpaalada pay iti darekdek a pagikaptanda iti aramidenda nga alad.

Iti section-ko, pinabukualko dagiti agsasanggala a pinuon dagiti masetas. Inurnosmi dagitoy kadagiti adalak nga immula iti ampir ti pader. Gapu ta nailet laeng ti area-mi, maysa metro por onse metro a dumna iti pader iti gate, inkeddengko a simple laeng ti pamay-ak. Saanakon nga agpaala kadagiti goma ken plastik a pagmulaan. Kasta met a saankami nga agmula kadagiti agkalatkat. Awanto met laeng ti serbina ta nakawaywaya iti kalsada a bangir ti pader (nga agarup nasurok a sangametro laeng ti katayagna). Sumagmamano a metro laeng, baybayen. No agangin, sigurado a makset dagiti mula gapu iti apgad. Ket tapno makapagbiagak, dagiti laeng nateng nga agkarayam ken di agkalatkat ti planok nga imulami.

Pinapaadko pay ti sanga dagiti uppat a kasla bagi ti ubing ti puonda a mangga iti area-mi. No saan, malinonganna dagiti imulami. Saanto a nasayaat ti panagdakkelda. Nagpaalaak iti pampantok iti inwarasmi a rugit dagiti baka ken nuang. Kalpasanna, nagpabunagak iti pinaggaburmi a daga manipud iti pagbasuraan iti likud. Nakurukoren ti asideg ti pader gapu iti tudo. Agpaparangen dagiti haloblaks a naikali idi.

Inaladanmi ti pannakasangona tapno saan a serken dagiti ubbing no kasta nga agaayamda. Ken kasta metten dagiti manok dagiti bumarangay a nawaya a sumsumrek iti solar ti pagadalan.

Idinto a rinugian met ni Ma’am Ana ti nagpaayab kadagiti nagannak dagiti ubbingna idi aladandan ti area-da iti abay ti open gymnasium. Masukansukat dagiti agreport kenkuana iti inaldaw.

Immapal met dagiti kakaduami. Maysan-maysa ti nagpaayab kadagiti nagannakda. Saan a nagpaudi da Ma’am Jona, Ma’am Angie ken Ma’am Mayla. Narigat a mapapaayaban dagiti nagannak, kunada, ngem ania ita? napawingiwingak ngem adda bimmangon a rag-o iti kaunggak.

“Saantayo a pintaan dagiti alad, sir?” sinaludsod ni Lando, maysa kadagiti ubbingko, idi malpaskami nga agalad. Saanakon a nagpaayab kadagiti nagannak ta bassit-usit met ti aladanmi. “Nagmayat ti panangpimpinta dagiti dadduma iti area-da.”

“Saanen, balong,” kinunak. “Ti napateg, dagiti maimula.”

“Amman koma, a, sir,” kinuna ni Dianne. “Napimpintas met laeng. Siakon ti mangted iti pagpintatayo. Ibagak ‘diay balay…”

“Maawatanka, ba’sangko,” inisemak. “Ngem saanen a masapul. Gastos laeng. Nayon laengen nga allowance-mo ti paigatangmo iti pinta.” Napudnoak dita ta ammok ti rigat dagiti ubbingmi iti daytoy a deppaar. “Napintas met ti aladtayo ta natangkenan a nagango dagiti kawayan. Saanen a ngumisit. Natural a buya.”

“Apalanmi ngarud ti dadduma, sir,” inkudkod ni Bheng, maysa pay kadagiti ubbingko. “Inusarda pay dagiti berde a botelia ti sopdrink pinagdisenio iti area-da.”

“Ammoyo, ubbing,” inseriosok, “ad-adda a makaay-ayo a kitaen ti garden no natural laeng ti maris a makita. Ken addada pay nateng a sensitibo iti angot ti pinta. Agkuribatedda. Kas nakunakon, dagiti maimula ti napateg— no kasano nga urnosentayo tapno uray bassit ti area-tayo, saanda nga agsisinnallupang. Saan a bale kadakuada ta nalawa ti area-da ken nasayaat ti pannakainitna.”

(ADDA TULOYNA)