Footer

Ti Kapigsaan A Tao

Ni Ma. Theresa B. Santos

 

Malagipko man ni mannurat iti Norway a ni  Henrik Johan Ibsen  (Marso 20, 1828-Mayo 23, 1906). Isu ti naawagan iti Father of Modern Drama. Nagbalin a national symbol dagiti Norwegians ken most important playwright in world history. Napintas ken nakallalagip  dagiti sinursuratna.

Ngem saan a dagiti sinuratna ti intay trataren itoy a sinurat no di ket maysa kadagiti taraon ti panunot a bunga ti kinawada ti mugingna. Ta dagiti bunga ti nawada a muging ket iturongna ti asinoman a mangragpat iti ar-arapaapenna iti biag. Napateg la unay dagiti taraon ti panunot a mangbalbaliw iti biag ti maysa a tao.

Iti maysa kadagiti sinurat ni Henrik Johan Ibsen, kunana: The strongest man in the world is he who stands alone.

Ti kapipigsaan a tao iti lubong ket ‘tay makatakter iti bukodna a saka. Kayatna a sawen, kabaelanna ti tumakder a bukbukod wenno agbalbaliw, mangbalbaliw ti kinaasinona babaen ti kabukbukodanna a wagas. Manipud iti dapo ti kinapulpulos bangonenna ti kinaasinona ken ti masakbayanna iti balitok a pedestal. Kasta man ti pangitarusan iti nabagas unay a taraon ti panunot ni Henrik Johan Ibsen.

Kas iti naiduma a pakasaritaan da Maita…

Agnanaed da Maita, iti siudad ti Kamanilaan. Dakkel ti pamiliada, ta sangapuloda nga agkakabsat, pito a lallaki ken tallo a babbai. Agnanaedda iti maysa a kolonia dagiti illegal settlers. Narigat ti panagbiag a nariingan ni Maita. Iti nariinganna a kasasaad ti pamiliana, inkarina iti bagina nga aramidenna amin nga ammona a pamuspusan tapno maiyaonna dagiti dadakkelna ken kakabsatna iti kinakurapay.

Inggaedna ti nagiskuela. Adun dagiti nabasbasana a pakasaritaan a gapu iti edukasion a rimmang-ay ti maysa a tao. Inkarina iti bagina a ragpatenna met ti kinarang-ay babaen ti edukasion. Mamati unay a ti edukasion ti tulbek ti naluklukay nga aangsan. Isu nga impapatina ti nagadal iti leksionna. Immawat iti pammadayaw kas first honorable mention idi nagraduar iti haiskul.

Ngem gapu iti kinarigat ti panagbiagda, saanen a kabaelan dagiti dadakkelna a pagbasaen iti kolehio. Saan nga stable ti trabaho ti amana a kas construction worker. Uray ti inana a labandera. Ngem gapu iti kinadakkel ti pamiliada, ti kinaaduda, pasaray agkurang pay ti masapulan dagiti dadakkelna.

Ngem saan a naawanan iti namnama ni Maita. Nasken a tumakder iti bukodna a saka ket sumango iti dangadang ti biag. Kinasaritana ti dati a homeroom teacher-na, nagpatulong a no mabalin, irekomenda ti maestra iti maysa a kolehio nga agaplay a kas student assistant. Saan met nangpangadua ti maestra ta agtalek ti kabaelan ni Maita.

Sakbay a makastrek kas student assistant, kasapulan ti written examination. Nageksamen ni Maita. Impasnekna ta namnamaenna a rugi dayta ti arapaapna – a dayta ti ridaw ti panagbalbaliw ti biag a sapsapulenna. Kinasapulanna ti concentration ken focus. Ti resulta, isu ti nakaala iti kangatuan nga iskor iti eksaminasion.

Iti interbio ti guidance counselor ti kolehio, inaminna, a ti kinakurapay ti biagda ti mangmangted iti dakkel nga inspirasion tapno agadal a nalaing. Kayatna ti tumakder ken umadayo iti ‘kapitakan’ a nariinganna. Ket no maited kenkuana ti tiansa, inkarina a saan a mapaay ti eskuelaan iti namnamaenda a pagbalinanna iti masakbayan.

Iti damona a tawen, marigatan unay. Magmagna a masapa a mapan iskuela. Kastanto met laeng iti sardam. (Agserbi a kas student assistant iti bigat ken agbasa iti malem.) Magmagna ta ti pagpletena ket igatangna laengen iti pamedpedna a taraon wenno igatangna iti kasapulanna iti eskuelaan; pasaray awan ti balonna ngem inanusanna. Maymaysa ti sapatos nga usarenna, tallo a daan a pantalon ken sumagmano laeng dagiti daan a badona. Ngem saanna nga ingginggina dagitoy. Impapatina ketdi ti nagadal ket napagtalinaedna ti naganna iti dean’s list.

Nagraduar iti industrial psychology. Nakastrek a dagus iti dakkel a korporasion. Nangrugi iti kababaan nga empleado, agingga a nagbalin a pangulo ti human resources management dagiti nadumaduma a kompania ti korporasion a pagtartrabahuanna.

Natulonganna dagiti kakabsatna babaen ti pangitedna iti pamastrekan dagiti addaanen iti pamilia, trabaho kadagiti dadduma ket dagiti nayat a nagiskuela, tinulonganna amin ida. Dagiti dadakkelna, kabbalayna idan iti maysa a subdivision – agraman ti asawa daytoy ken dua nga annak. Ti asawa daytoy ket agdama a mangisursuro iti maysa a unibersidad.

Pudno la unay ti kinuna ni mannurat a Henrik Johan Ibsen: The strongest man in the world is he who stands alone.

Inayontayo met: Depend not on another, but lean instead on thyself. True happiness is born of self-reliance.#