Footer

TI KARAYAN IMMULEG, TI TANGKE TI DANUM KEN NI LAKAY SALVADOR (Umuna a Paset)

NAISAKNAPEN ti nalukneng a darang ti init agsapa kadagiti talon ti Barangay San Antonio. Kas iti sigud, adda manen ni Lakay Salvador Pegges iti terasa ti balayna ket bayat ti panangpaberberna iti umas-asuk a kapena ipalpalawlawna ti panagkitana. Naipakadaywan ngaminen iti lakay ti panangimutektekna iti ngayed ti lugar kas panangirugina iti aldawna. Iti daya, adda dita ti Bantay Simmuso a singsingisingan ti init. Kasla barukong daytoy ti maysa a birhen. Il-ilalaen dagiti bumarangay ket awan ti agdursok a manglunes iti kinapintasna. Iti sakaananna, addayta ti Karayan Immuleg, sumilsilap ti nalit-aw a danumna a matiruan ti bimmalitok a darang ti init. Sipud pay idi addan puotna, daytoyen ti agserserbi nga irrigasion dagiti nalawa a kataltalonan ti San Antonio. Saan a maab-abbatan ti Karayan Immuleg uray kangitingitan ti kalgaw ken uray iti idadateng ti El Niño phenomenon gapu ta il-ilalaen ken tartaripatuen dagiti bumarangay daytoy a gameng a mangbibiag kadagiti talonda. Saanda nga agpukpukan iti kayo iti bantay isu a nagtalinaed a nadalus ken nabiag ti karayan.

Impalapal met ti Lakay dagiti matana kadagiti sinilong. Agar-arado ti dadduma idinto a madaman ti panagpadanum ti sumagmamano a kalugaranna. Naragsakan ti lakay iti makitana a kinaagawa dagitoy. No ar-arigen, kaisangsang-at pay laeng dagiti apitda iti umuna a panagtalon ngem rugianda manen a sukayen ti daga para iti second crop.

“Talaga a napateg ti kaadda ti Karayan Immuleg kadakami a mannalon. No awan daytoy, marigatan  la ketdi dagiti mannalon para iti maikadua a panagtalon,” naitanamitim ni Lakay Badong.

Kasla makitkitana ti bagina idi isu ti agkabannuag kadagiti agtutubo a madama a mangsuksukay kadagiti talon. Nasapa a naisangol iti talon. Pinullo a tawen a natuduan ken nagkainaran. Nagtarindanum dagiti sakana ket ita, narigat a sapatosan gapu ta limmayada. Dina inggingina ti lamiis ti tudo ken darang ti init a no maminsan nakaal-alaanna iti sagubanit ti bagina. Babaen ti salukagna, naitedna amin a kasapulan ti pimmusayen a kasimpungalanna ken ti bugbugtong a bunga ti ayan-ayatda – ni Macario a  lisensiado itan nga inhiniero.

Lumbesen iti pitopulo ti tawen ni Lakay Badong. Mangrugin nga agyudyod dagiti piskelna a naritor iti rigat. Lumakayen. Awanen daydi pigsa ken kired ti bagina.

“Nuang la ti lumakay,” ikatkatawana idi ngem akuenna a dinan kabaelan ti sumalog iti talon isu nga inyawatnan dagiti talonna ken ni Ayos a kaanakanna.

Ni Macario ti inanamaenna a mangsukat kenkuana iti talon nga awan essemna iti trabaho a nangisaad kenkuana iti ayanna ita. Naammuan dayta ti lakay idi indariragna nga isun ti mangtalon kadagiti dagada.

“Tang, saanak a mannalon. Pinagadalnak iti kinainhiniero isu a rumbeng ngarud nga ipakatko daytoy. Awan iti talon ti pusok.”

“Kunak ngamin idi a kinaagrikultor ti alaem a kurso iti kolehio.”

“Panawenen tapno tumakdangkayo iti talon. Saan nga agnanayon a kaludludonmo ti pitak. Isu ngarud a nagadalak tapno mayaonkayo iti rigat. Ilakoyo ketdin dagita talon ket umaykayon agnaed iti siudad.”

“Diak kalikaguman ti kuarta ken biag a nagarbo, barok. Diak met nga inarapaap ti agnaed iti siudad. Biagko ti talon, ti Bantay Simmuso ket ti Karayan Immuleg,” insungbat idi ti lakay.

“Ala adda latta kadakayo ‘Tang. Ngem ammuenyo met a ti panagnam-ayyo ti kalikagumko. Lumakaykayon ket nanamenyo koma metten ti nabatbati a tawenyo ditoy rabaw ti daga. Panawanyon ti talon ken ti Karayan Immuleg.”

Manen, nagpanaas ti barukong ti lakay a nakalagip iti kakaisuna a putotna. Nangaton ti saad ni Macario iti maysa  a kompania iti siudad ket narasrasay pay ngem iti mangrugin nga agkalbo a buok ti lakay no makalagip ti anakna nga agpa-San Antonio.

GAPGAPU da Lakay Badong ken Ayos a napan nangkita kadagiti raep. Pagpatpatangan dagiti aguliteg ti panagganaganda iti umay a lawas bayat ti pannagnada nga agawid. Iti isusungadda iti balay, naisulek kadagiti matada ti maris-dapo nga Sportivo iti paraangan.

“Addan sa ket ni ‘Cario, uliteg. Talaga nga asensadon ni kasinsin. Agasem, sabali manen a modelo ti wheelsna,” iniseman ni Ayos ti pangamaenna.

“Wen sa, barok” sigagagar ti timek ti lakay a simmungbat. Nakulding ti iiliwanna iti anakna nga ikarkarigatanna nga iliwliwag no kua babaen ti isusurotna ken ni Ayos iti talon tapno buyaenna dagiti raep nga isalsala ti angin wenno babaen ti panangmatmatna iti Karayan Immuleg. Iti  kabayagnan, dina payen matandaanan no kaano daydi naudi a pannakaisar-ong ni Macario ditoy tinubuanna a lugar.

Nagdanggay ti makarkarattot nga askaw dagiti dua a simrek iti inaladan tapno penkenda no ni Macario ti adda iti uneg.

“Cario, sika kadi dayta?” saludsod-awag ni Lakay Badong.

“Wen ‘Tang,” naisungbat manipud iti kadaklan.

“Nayaw-awanka man, insan,” umis-isem nga inkablaaw ni Ayos apaman a nakalaemda. Iti panaggabayda, makita ti dakkel a gidiat dagiti agkasinsin. Nabaked a napugot ni Ayos a mangipakita iti kinamannalonna idinto a napudaw  ni Macario, adayo a naub-ubing ti langana nupay naub-ubing iti tallo a tawen ni Ayos.

“ Ita man pay nga agpayso, barok, ania kadi a talaga ti gagaram ditoy San Antonio? “

“ Umay met datao umiliw, a “

“Am-ammokan, Macario, ammok, adda pay naun-uneg a makaigapu iti panagpakastoymo,” nakuna ni Lakay Badong.

        (Adda tuloyna)