Ti Kumarkaro a Problema iti ISIS

Mannurot: Kolum ni Danny Antalan
(Umuna a Paset)

“Apay nga adda gubat?” Daytoy man ti maysa kadagiti nabasak a linaon ti maysa a paulo ti sarita iti pagiwarnak. Maysa a simple a saludsod a kasla law-ang ti paggapuan ti sungbatna. Maysa nga ababa a paragrapo a kasla awan patinggana ti kaipapananna. Saludsod manipud idi punganay, saludsod agpapan kadagitoy a gundaway nga awan realidadna.

Dagiti nagsasaruno a panagatakar ti ISIS wenno Islamic State of Iraq and Syria ket maysa a kita ti terorismo. Terorismo ta mangbuak daytoy iti natalna ken natalinaay a pagilian a kas koma ti Australia ken Pransia. Adda panggepda a pamutbuteng saan laeng iti dayta a pagilian no di ket iti sangalubongan. Terorismo a gapuanan dagitoy a radikal ken extremist a Muslim. Adda kayatda a maipaduyakyak maipanggep iti pammatida a kangrunaan a naiturong iti Amerika.

Kalpasan ti balligi a panangpabettak ti Al-Queda ni Osama Bin-Laden iti Twin Tower building idiay New York ken ti Bali bombing babaen met ti Jemaah Islamiyah, rugi metten ti nakarkaro pay a pananganup kadagiti akingapuanan. Napapatay ni Bin Laden iti opensiba nga inaramid ti Operation Nepture Spear ti Amerika idiay Pakistan ngem daytoy ket rugi laeng dagiti dadduma pay a panagatakar ti Al-Queda nga itan ket sinublat ti ISIS.

Nangrugi ken ni Osama Bin Laden Al Queda a sinublat ni Ayman al-Zawahiri idi natay a sinaruno ni Abu Bakr al-Baghdadi ti Islamic State, Abubakar Shekau ti Boko Haram, ti Jemaah Islamiyah iti Southeast Asia ken ita ket uray ti Abu Sayyaf ti Pilipinas. Nangruna ita a di met agkatunosan ti Al-Queda ken ISIS, kayatna sawen a mabalinda ti mangisayangkat iti bukodda a tignay.

Kayat a palawaen ti Islamic State ita ti sakupna. Kayatna a kontrolen amin a pagilian a yan ti Islam nga imatonan ti maysa a caliph. Ngem ti rigatna, saan a nainkappiaan ti wagasda. Naranggas dagiti dadduma a wagasda. Ket gapu iti daytoy, saan pulos umanamong uray dagiti padada a Muslim a natakneng ti panunotda kadagitoy nga ar-aramiden dagitoy extremists. Ket gapu iti dayta, uray iti bukodda a pagilian, isuda mismon ti aggiinagaw iti teritorio. Ket uray iti organisasionda nga Al-Queda, adda pay ti panagsisinasinadan gapu met laeng iti dida panagkikinnaawatan.

Di ketdin, simmikat ti Islamic State gapu met laeng kadagiti wagasda a kontrobersial ken radikal. Nagsasaruno dagiti insayangkatda a panangpapatay ken panangpugot kadagiti aid worker, journalist ken dadduma pay a daytoy ti inalaanda pay iti video sada in-post iti internet. Maipalagip a sakbay dagitoy a panagpugotda, addan dagiti naar-aramiden a makunkuna a suicide bomber babaen iti panangpabettakda iti bagida iti kaadduan a tao kadagiti lugar idiay met laeng Middle East.

Nagsasaruno dagiti pasamak a nangdayyeg iti lubong. Ti Boston marathon bombing idi April 15, 2013. Nakatayan ti tallo a runner ken nakasugatan ti 264. Ginundawayan ti agkabsat a da Dzhokar ken Tamerlan Tsarnaev ti kadakkelan a pataray iti sangalubongan tapno isayangkat ti panagpabettak ti bomba. Inaklon ni Dzhokhar a nupay ibagbagana a dida konektado a grupo ngem maibagbaga met a ni Tamerlan a nangdurog kaniana a sumurot ket pasurot ti radical nga Islam.

(Adda tuloyna)