Ti Marxism Literary Theory (Maudi a paset)

4) Reflectionism – associated with Vulgar Marxism – “a theory that the superstructure of a society mirrors its economic base and, by extension, that a text reflects the society that produced it.” Idi pay laeng a kayatko a suraten daytoy a klase ti sarita ngem diak laeng maisamira.

Ta ania ngamin aya ti reflectionism? No ania ti kasasaad dayta a lugar, isu met ti pataudenna a gimong wenno sarmingna iti gimong. Kas iti nadakamattayo itay nga il-ili, adda nakakabit nga “awag” kalpasan ti nagan ti ili gapu iti produktoda. Ngem kadagiti lugar, lalo iti siudad, madlaw a dakkel la unay ti epekto ti economic base.

Kas koma ti maysa nga ili sadiay Pampanga, kaadduanna ti kubrador ti hueteng. Ngem idi nagsardeng ti hueteng, naapektuan ti pagbiaganda.

Adda dagiti rinesertsko a pakasaritaan ti lugar: no apay a naawagan iti estafa country, fake gold barangay, pot center, bargain center, ken dadduma pay a nakakabit a nagan dayta a lugar. Negatibo man daytoy a nakakabit, agdadata met a kinapudno. Apay dagitoy negatibo a nakakabit? Nababa ngamin ti ekonomia dayta a lugar. Awan ti pamataudan dagiti umili. No ania ti popular a pamataudan, dita a tumaud dayta a nagan. Por ehemplo, diak mamati idi damo ngem iti fake gold country, adu ti agar-aramid iti fake gold bars ken bullions. Ilakoda dagitoy kadagiti sindikato, indibidual wenno grupo a nalaing met iti boladasna a mang-biktima ti padana a tao.

Nakabase ti struggle ditoy iti ekonomiada. No kasano a mataraonanda ken no ania ti itaraonda iti pamiliada ti struggle a makunkuna.

Survival is the name of the game. Ta apay a kastoy? Saanda a makastrek iti trabaho gapu ta ababa ti adalda. Ngarud, nasken nga addaanda iti pamastrekan, illegal man wenno legal. Kadagiti adda iti tukot ti economic base, saan a nasken ti legal ken illegal. Ti importante, adda taraon. Importante ti pagbiagan. Daytoy ti biag ti underworld. Saan laeng a pinnuskolan ti rupa no di pay binnaliktadan iti bituka. Struggle daytoy dagiti babassit nga umili.

Daytoy nga struggle ti reflection wenno aninag ti gimong iti dayta a panawen. Isu a dakkel la unay a banag dayta makunkuna nga economic base a kas pundasion ti maaninag a sarming ti gimong dagiti babassit nga umili.

5) Superstructure – “The social, political, and ideological systems and institutions—for example, the values, art, and legal processes of a society—that are generated by the base.” Panirigan nga agiray ket isuda ti mangbukel iti pundasion ti gimong kadayta a lugar ken panawen.

Ania dagiti panirigan? Social. Political. Ideological. Institution.

Social. Kas iti nadakamat nga immuna. Social status. No addaka iti baba, nasken a gun-odem ti nangato, no matter what.

Political. Political struggle dagiti babassit. No dadduma, armed struggle, kunada met laeng dagiti nagbaklay iti armas. Dagiti makakannigid, supporters ken sympathizers. Saan laeng a dayta, adda met politika iti tunggal indibidual. Adda bukodna a panirigan, ket saanmo a maikkat wenno mabalbaliwan dayta a politika kenkuana iti agpatnag laeng.

Ideological. Ken dadduma payen dita nga is-ismo. Adda dita ti dangadang. Adda dita ti struggle. Agtutupa dagiti nagduduma nga ideolohia, nga isu ti pakawarwaran ti sarita. No dadduma, mapagbiddutan ti political ken ideological. Lalo kadagiti immuna a sinurat iti Literatura Ilokana. Kadagiti nasursurat maipapan iti rebellion, pasig a political, nupay kunaen dagiti mannurat nga ideological met. Ngem no damagem ti sinuratda, wenno amirisem kadagiti sinuratda no ania ti nagdumaan ti Marxist communist ken Leninist communist, saan a nailawlawag wenno nalawag. Banag nga agkarkarawa ti mannurat wenno dagiti mannurat a nagsurat iti maipapan iti rebellion. Ni saan pay a nalawag ti pigura no apay nga adda panagpabantay. Ken no kasano ti mapan iti bantay. Amin dagitoy ket struggle a makunkuna. Ken agtinnagda iti marxismo a teoria.

6) Dialectical materialism – “the theory that history develops neither in a random fashion nor in a linear one but instead as struggle between contradictions that ultimately find resolution in a synthesis of the two sides. For example, class conflicts lead to new social systems”

A) Idi, kadagiti adda iti kolehio, natibong la unay ti fraternity. Ania ti fratmo? Nasisita idi wenno dimo kayat? No nasisita kenka, nasken dayta tapno maaddaanka iti proteksion wenno di man isu ti pakadadaelan. No dimo kayat, face the consequences. Nasken nga ibaklaymo a bukod dayta nga ibunga ti dimo iseserrek. Saanka nga in. Ermitanio. Wenno ania la ditan.

Nagsabali itan. Saanen a fraternity ti utek dagiti agtutubo no di ti binangonda a bukod a lubong. Gang, kunada dayta. Kas koma iti Hip Hop, Crip, Rockers, Funk, Blood, ken adu pay a di maawatan ken makapangato iti kiday a gunglo dagiti agtutubo tapno laeng maaddaanda iti bukod a lubong a maiduma iti sabali.

Apay a napasamak a kastoy? Daytoy ti struggle dagiti agtutubo, ti pannakaaddada iti nawaya a gimong. Nagduduma met dagiti rason: barkada, puersa ti barkada, bukod a ragsak, panaglemmeng iti imatang dagiti nagannak.

Barkada. Kayatda ti maaddaan iti gayyem, adu a gayyem. Nailet ngata ti lubongda, isu nga struggleda ti pannakaikalawa ti lubongda babaen ti pannakaaddada iti adu a gayyem. Wen met piman, no man is an island. Ad-adu a gayyem, ad-adu ti ragsak. Pressure from peers. Ibagam ti gayyemmo ta ibagak met no asinoka. No rockers dagiti gaggayyemo, natural, rockerska met. No hiphopda, hiphopka met. No teachers’ enemyda, uray sika met! No teachers’ petda, uray sika met. Ta dayta ngarud ti lubong a binuangayyo. Bukod a ragsak. Wala lang, trip lang. Agsapsapul iti ragsak. Nalabit, naliday ti biagna, isu a kasapulanna ti sabali a lubong.

Ti social struggle ditoy ket no kasano nga adaywanna ti kagurana a lubong ket mapan iti sabali pay a lubong, dayta lubong a makaited kenkuana iti ragsak. Panaglemmeng iti imatang dagiti nagannak.

Saan laeng a panangbuangay dagiti agtutubo iti bukodda a lubong a naiduma iti lubong dagiti dadakkelda, addaanda pay iti bukod a lengguahe. Wow, repepipaps, cool na cool to its! Addaanda iti makunkuna nga slanguage. Apay ti slanguage a binukelda? Maysa dayta a behikulo iti yaadayoda iti lubong a kayatda nga adaywan. Ti struggleda? No kasanoda nga adaywan ti kagurada a lubong ken no kasanoda a buklen ti naglemmenganda a lubong. Iti yaadayoda, tumaud ti rissik. Iti iseserrekda iti sabali a lubong, tumaud met dita ti makunkuna a kinagangganaet ta agdadamo ngarud. Dayta a kinagang-gannaet ti aw-awagantayo iti alienation. Imbagatayon idi kadagiti immuna a sinurattayo a napintas la unay a tema iti literatura dayta nga alienation . Dayta rissik a makunkuna, no saan a pisikal, mental ken intellectual nga struggle.

Dagitoy dagiti sumagmamano laeng a napintas a taudan ti sinurat nga agtinnag para iti Marxism theory. Ti Marxism a kas sanga ti sociological approach.

Ala ngarud, kailian, ituloytayonto iti sumaruno a topiko.