Ti Palimed ni Katugangak

Kolum: Iti Duyog ti Singasing

Ni Jaime M. Agpalo, Jr.

(Maudi a paset)

 

Matukay ket maaringan ti addaan nalukneng a panagpuspuso ta ngamin ti kararag ket personal nga unnoy ken pannakisao iti Namarsua.

No personal a komunikasion, kabukbukodan a preperensia ti kayatna a sawen, awanan iti inpluensia nga agtaud iti sabali a tao wenno iti banag a nakaited iti motibo a  nangigutugot a mangaramid kadayta a banag.

Maitutop laeng ti pannakisarita ti asinoman iti Mannakabalin a Namarsua, aglalo no addan iti kangitingitan ti panagtabon ti init wenno twilight zone.  Aramid daytoy dagiti dadduma pay a relihion a saan a sakupen ti Kristianismo.

Daytoy a paset ti istoria degdeganna ti pammati iti asinoman a napasnek a makabasa. Makaimpluensia ken makapatignay rikna a situasion.

Ta saan kadi a daytoy ti tarigagayan ti amin, ti kinaadda ti kinatalinaay inton dumteng ti panungpalan?

Nabaknang a kapanunotan.

No taldiapan met ti ugali ken tabas ti narrator, ni Odette, adda makita a rason no apay a saan nga agbaliw ti riknana iti nakaikamanganna ta ammona a tingitingen ti mapaspasamak nga isu iti gamuluenna iti inaldaw-aldaw.

“…Impariknana idin kaniak a saannak a kayat a manugang ngem saanko met sinubadan iti gura. Dinayawko ketdi babaen ti panagayat ken panangasikasok ken lakayko.”

Saan a sinubadan ni Odette ti negatibo a nariknana ken ni Nanang Ipang no di ket impariknana, impakitana a natakneng a naikamang. Awan kenkuana ti balikas a “ngipen iti ngipen” ken kaarngina.

Ammona a basaen ti situasion ken pagsasaadanna isu a kabaelanna a timbengen dagiti pasamak. Nabasana no apay a nadagsen ti rikna ni Nanang Ipang kenkuana. Gapu iti frustrations daytoy ta arapaapna a makaturpos koma met ni Ronnie nga anakna iti kursona. Gagangay a marikna ti maysa a nagannak dayta ket pabasolenna ti naikamang wenno agdas-al iti naikamang ti gurana. Ngem agbaaw met laeng dayta inton maipakita naikamang ti panagayat ken panangipategna iti pamiliana.

Saan a nagimula ni Odette iti sakit ti nakem ken saan a nagibalbales.

“Nagpangngaduaak no sumrekak iti kuarto wenno saan. Inkeddengko a baybay-ak ni Nanang Ipang tapno makapagwayas a mangipeksa kadagiti im-impenna. Maawatak a kasapulanna ti sumagmamano a kanito a panagwaywayas tapno makapagpanunot ken mangutob iti nagbanagan dagiti nasayaat ken dagiti madi nga inar-aramidna iti padana a tao. Adu pay dagiti simmaruno a sinasaona ngem saankon a dinengngeg. Kasla inalasko ti bagik a mangsiim ken manguray kadagiti dadduma pay nga isawangna. Umanayen a naammuak nga  agbabbabawin kadagiti panangin-insultona kaniak idi nabiitak pay a naikamang kadakuada.”

Ti point of view ti maysa pay a nakitami a naisangsangayan iti sarita. Maysa a first person participant. Partisipante wenno supporting role laeng ti akem ti narrator (ni Odette).

Ti maysa pay a first person  point of view ket ti “I” wenno “siak” ti kangrunaan a bida. Ni “siak” ti kangrunaan nga agakem, ni “siak” pay ti narrator.

Iti pammaliiwtayo, ti point of view a first person participant ket manmano a mausar iti Ilocano literature. Saan nga ammo no apay. Nalabit a saan a popular wenno makatikaw. Dagiti laeng makaidasig iti kaipapanan ken pagdumaan ti flat character ken round character dagiti nagballigi itoy a nangusar itoy point of view.

Well written a sarita. Maikari ti naipaay a pammadayaw.

Nabara a kablaaw iti autor!#