Ti panagpipili iti Dingolandia (Maudi a paset)

NAGDIRETSO ti grupo ni Baboy iti balay ni Baka a kaduada.

“Ania ti panagkunayo, kakadua? Adda ngata pangatiwtayo itoy a panagpipili?” sinaludsod ni Baboy.

“Sigurado nga adda,” kinuna ni Martines. “Nadlawak itay iti tallaong.”

“Dakkel ti gundawaytayo,” insarurong ni Abaleng. “Naangot unayen da Buaya ditoy Dingolandia. Nabungsotdan no labsen ti agsao.”

“Hustoka,” inkanunong met ni Ar-aro. “Agruaren ti buyokda. In-inut metten a mariing dagiti kalugarantayo kadagiti aramidda. Isu nga idurdurondatayo a lumaban kada Buaya!”

“Iti kinapangas ti grupoda,” binagi met ni Pusa, “adun ti saan a maragsakan.”

“Pakasiudotan pay dagiti kalugarantayo kadakuada,” inlangit ni Tangad, “ti dida panangikaskaso kadagiti reklamo. Aglalo no kabagianda dagiti mairekreklamo.”

“Kadakami laengen idiay Sitio Cabakesan, saandakami a sardayan a kamatkamaten dagiti kabagian ni Uleg,” insanamtek ni Sunggo. “No mapankami agipulong ken ni Uleg nga akinsakup iti sitiomi, katawaannakami laeng. Awan kano met ti nadangran kadakami. Makilang-ay la kano dagiti kabagianna kadakami. Ngem patienmi a no maikkan iti gundaway dagidiay, pagbalinenda a taraon dagiti kas kadakami.”

Nagemmak ni Baka. “Masapul a magupeden ti dinastia ni Buaya. Ken mapungtil metten ti sara dagiti kaduana. Kitaenyo, masukansukat ti napipintas a luganda. Mano met laengen ti sueldoda koma?”

“Dita la ketdi ti pappapanan dagiti mapukpukaw a pondo ti Dingolandia,” insennaay ni Baboy. “Adun a tawen a kasta ti mapaspasamak.”

“Ken iti negosioda a droga, kunam,” insilpo ni Martines.

MINITING met ni Buaya dagiti taona iti dayta a malem. Inawisna dagitoy iti maysa kadagiti tallo a palasiona iti ruar ti Dingolandia.

“Ania ti panagriknayo iti daytoy masungad a panagpipili, kakadua?” sinaludsod ni Buaya.

“Medio delikadon sa, madaydayaw a Pangulo,” insungbat ni Bannagaw.

“Umanamongak iti nasao ni Bannagaw,” insippaw a dagus ni Kali. “Nasiputak la unay ti panagkikinnissiim dagiti kalugarantayo itay. Liblibianda ti grupotayo.”

“Nangngegyo met ngata dagiti reklamoda itay,” kinuna met ni Banias. “Ammodan dagiti nalimed nga aramidtayo.”

“Dayta met ti napanunotko itay,” inkanunong ni Buaya.

“No kasta ngarud,” inngaretnget ni Uleg, “masapul a makapanunottayo iti addang tapno datayo met laeng ti pilienda.”

“Rumbeng laeng!” inggarikgik ni Bao. “No maikkattayo iti takemtayo, pangliksabantayto pay iti para iti pagragsakantayo? Diak la kayat a kasta ti mapasamak!”

“La ketdi, a!” imbullad met ni Ngilaw. “No ipatungpalto ti grupoda, no mangabakda, ti panagdaldalus, anianto pay ti pagpiestaak a pagalaan iti taraon?”

 “Ken pagpaaduan da Lamok, kunam, a,” inyagaw ni Lamok. “Dikami pay maungaw!”

“Ipanunotantayo ngarud a naimbag iti nasayaat a maaramid,” kinuna met ni Dangandangan. “Saantayo nga ipalubos a padisiendatayo iti nagtugawantayo.”

“Ammokon ti aramidentayo,” inyisem-isem ni Kali.

“Ania? Ibagam tapno daras a maipatungpaltayo!” kasla nakangngeg tuleng ni Bao.

“Butbutngentayo ida!”

“Wen, mayatak dita,” inkatawa ni Lamok. “Agpigergerda la ketdi aglalo no sika ti mangkigtot kadakuada, Madaydayaw a Pangulo.”

“Awan sa ti utekmo, Kali?” inngirsi ni Buaya. “Panunotem, no butbutngentayo ida, saan ngata nga ad-adda a didatayo pilien? Nga adayuandatayo?”

“Ania ngarud ti aramidentayo?” sinaludsod ni Ngilaw.

“Adda napanunotko,” binagi ni Banias. “Mangparnuaytayo kadagiti pasamak a di magustuan dagiti kalugarantayo. Kas koma iti pannakatakaw dagiti pagbiaganda. Ket pagparangentayo nga aramid ti grupo ni Baboy dagiti pasamak.”

“Mayatak iti dayta!” insaysayengseng ni Lamok. “Iti kasta, saanto a pilien ida dagiti taga-Dingolandia. Adda met siribem, Banias!”

Kasla dimmakkel ni Banias iti panagriknana.

Nanglangitlangit ni Buaya. “Mayat dayta…” kinunana, “no didatayo masiiman! Ngem kasanon no agkabsiw ti aramidentayo? Ad-addan a dakestayo!”

“Ania ngarud itan ti aramidentayo?” indanag ni Dangandangan.

“Nasaganaakon daytoy a pagteng,” bangbangir ti isem ni Buaya.

“Yaman pay, Pangulo,” kinuna ni Banias. “Ania ngarud ti aramidentayo?”

“Simple laeng,” inyalumamay ni Buaya. “Agbalintayo a kasla kasisingpetan. Isem amin pati bakrang ken likudtayo. Baonentayto pay dagiti taotayo tapno kurimed a mamalaybalayda.”

“Ta apay?” masmasdaaw ni Bao.

“Pagiwarasentayto ida iti grasia,” impaggaak ni Buaya.

“Gastos dayta!” intubngar ni Uleg. “Makerrasan ‘tay iduldulinko!”

“Aniakan, Uleg,” ingilangil ni Buaya. “Kaykayatmo ngarud ti maabak ket awanton ti pangalapkapam?”

“Saan, Madaydayaw.”

“Ngarud, umanamongka iti naibagak. Mamin-ano met laeng a pasublientayo ti mapukawtayo iti dayta nga aramidentayo? Maysa… dua… a bulan siguro, bawing-bawi na a kunada iti Tagalog!”

“Ngem epektib ngata dayta?” adda panagduadua ni Bannagaw. “Kasanon no ibagada a gatgatangentayo ti dayawda?”

Nagpaggaak manen ni Buaya. “Itoy a kinarigat ti panagbiag, saanda ngata a sikbaben dayta a grasia?”

Nagari ti apagbiit nga ulimek.

“Ania, mayatkayo?” binurak ni Buaya ti ulimek.

“Mayatak,” kinuna ni Ngilaw.

Ket maysanmaysa ti kimmanunong ken ni Buaya.

PANAGPIPILI. Napnapno ti pagbasaan iti Dingolandia kadagiti ayup a mapan mangisurat iti kayatda a mangidaulo kadakuada.

Dakkel ti pammati ti grupo da Baboy a mangabakda. Uray naal-alimadamadda a nagiwaras iti grasia da Buaya.

Kasta met a dakkel ti pammati ti grupo da Buaya nga isuda ti mangabak.

Nagpatnag a naguray ti agsumbangir a partido iti pannakabilang ti botos.

Aglawagen idi malpas ti panagbilang.

Leppay ti grupo da Baboy a nagawid. Awan uray maysa a nangabak kadakuada.

Napangilangilda amin a nakalagip kadagiti sentimiento dagiti kalugaranda.