Ti Penumbra a Biag dagiti Nalalatak a Mannurat

Kolum: Iti Duyog ti Singasing

Ni Jaime M. Agpalo, Jr.

 (Maikadua a Paset)

 

Naisabali ti panagsurat ni Philip K. Dick kadagiti science fiction ken paranoid fiction, makuna a kumpet dagiti tema ken mensahe dagitoy a kas pagpampanunotan wenno thought provoking nga isu ti mangipaay iti pannakaimpluensia a mangaramid no maipada kadagitoy.

Iti paranoid fiction, ni Franz Kafka ti ammotayo a nalaing itoy. Paranoid fiction is a term sometimes used to describe works of literature that explores the subjective nature of reality and how it can be manipulated by forces in power. These forces can be external, such as a totalitarian government, or they can be internal, such as a character’s mental illness or refusal to accept the harshness of the world he is in. Ngem maisabali ti kapuonan dagiti pinutar ni Dick, a mangguyugoy ti rikna a mangtakuat iti ad-adu pay a posibilidad dagiti nausatan a dana ti panagsuratan. Naipelikula dagiti dadduma a sinurat ni Dick a nagbidaan dagiti nalalatak nga artista iti pelikula. Mangdakamattayo iti sumagmamano, ti Total Recall ni Arnold Schwarzenegger ken ti Blade Runner ni Harrizon Ford. Ngem isuna laeng ta ginammatanna ti bisio a nangidagem met la kenkuana.

Ni Norman Mailer, a namindua pay a nangabak iti Pulitzer Prize ken dadduma pay a pammadayaw ket saan met a nailaksid itoy a bisio. Saan laeng a nobelista, short story writer, nagsursurat uray iti non-fiction ken essay. Isuna laeng ta gapu iti nakailuodanna a droga, dina napanunot a ditoy ti inna pakaitebbagan. Nagbalin pay a mannakiapa ken bayolente: binagkongna ti maysa kadagiti innem a nagbalin nga asawana, kanayon met nga arestaren dagiti pannakabagi ti linteg gapu iti aramidna; ket iti naminsan, pinanalpaakna ti rupa ti padana a nalatak ken nalaing a mannurat, ni Gore Vidal.

Ni William Seward Burroughs, nga ad-adda nga agus-usar iti nome de plume a William Lee. Nalaing nga agsurat iti novel ken novellas (ab-ababa ngem nobela ken nakapokus laeng iti main karakter), short story writer, essayist ken painter, ngem iti kalaksidan ti kinalatakna a kas mannurat, saanna met a naliklikan ti droga ket naadik iti heroine. Agsipud itoy a bisiona, nagbatay iti ngatangata dagiti agpalpaliiw ken kritiko ken komentarista iti literatura ta saanda a nagun-od ti pannakailawlawag ti kayat a sawen, ti kaipapanan ti paulo dagiti sinuratna, a kas iti Naked Lunch wenno iti Ilokano, Labus a Pangaldaw. Malagipko la ket ngarud ti libro ni Bob Ong nga Stainless Longganisa a pumada no di man ket umarngi iti panagaramat iti metaporika a balikas a mangiladawan iti mapaspasamak iti gimong wenno dagiti nagduduma a rupa iti sosiedad.

Ni Aleister Crowley, nga author ti Diary of Drug Fiend ken Enochian Sex Magick. Nailuod iti droga, a kas iti insuratna iti librona a The Confessions of Aleister Crowley: An Autohagiography, a nangiladawananna iti panagbiagna a nalaokan iti panagdepdependarna kadagiti maiparit nga agas a kas iti heroin, morphine, mescaline, marijuana, cocaine ken opium; daytoy met laeng ti rason nga impatayna. Autohagiography, a biography of a saint, ti kayatna a sawen, ta imbilangna ti bagina a kas maysa a santo.

Ni George Carlin, nabigbig a kas character comedy, observational comedy, wit/word play, satire/political satire, black comedy, surreal humor, sarcasm, blue comedy, ken maysa pay nga stand-up comedian. Arak ken droga ti nakailuodanna met, nagdisnudo a simrek iti drug rehabilitation center idi 2004 ngem natay idi 2008 iti sakit ti puso.

(Maituloyto)