Ti Piesta ti Arbis-bisibis

Sarita ni Ma. Theresa B. Santos

(Maikadua a paset)

 

Impadamag ti lalaki ti napasamak kenkuana ken ti kinaasino dagiti nangdangran kenkuana, ngem ad-adu ti saan a mamati iti sasawen ti lalaki idinto ta adda met dagiti masemsem kenkuana.

“Ania kano, Manang Melba, babassit a tattao? Di ansisit!”

“Wen kano, ti losngi a lalaki! Asino met ti nalimbong ti panunotna a mamati iti taltalunggatingenna? Agar-aramid laeng iti estoria de rabong ta kayatna laeng soluen ti agala iti rabong iti dayta a paset ti kumonal. Isu a ti la taltalunggatingennan. Balasubas. Balatbatakto pay la ketdi iti siitan a burrarawit, no mabuisitak, hu! Busorkon!”

“Isu nga adu ti mabusor kadaydiay a Moises, ta ti la taltalunggatingenna nga ipadpadamag. Loklokkuenna dagiti kabaranggayanna. Adu ti mabusor kenkuana, lalo dagiti lumalaga iti basket, labba, bigao, yakayakan ken dadduma pay, uray dagiti umaaramid iti papag kada tugaw ken dadduma pay a kasangkapan ken pangdekorasion,” binagi met ti agpaspasuso nga ina.

Impugtit ni Baket Ikka ti ammalna a tabako ket kunana: “Ti kinaameng ket saan a pakairanudan iti kaanoman ta agsirayto met laeng dayta; no ania ti inaramidmo iti padam a tao, mapasamakto met kenka.” Nagmisuot ti kuttongit, kayumanggi a baket, ngem nakaranting pay la daytoy iti edadna a pitopulo ket pito. “Saan ketdin, pareng Mencio? Aniat’ makunam?”

“Hustoka, Mareng Ikka, ti kinaameng ket aramid a mangpeste iti gimong.”

Kalaksidan ti napasamak ni Moises, agtultuloy latta ti panagbakir dagiti agrabrabong. Saanda a patien ti taltalunggatingen ni Moises. Kunada nga agim-imbento laeng daytoy iti sarita tapno mabukodanna iti agrabong.

Lalo la ket ngarud a nagpungtot da Holcima, Olkawey ken Fanerri. Nagrekoridada met iti kinawayanan ket amin a makitada nga agal-ala iti rabong, inda saplitan iti siitan a burrarawit. Sumagmamano kadagiti lallaki ti nasaktan unay, ket gapu iti butengda iti inda pannakasaplit, ti la nagtartarayandan, adda nasimbalud ti sakana ket natumba, adda naikarangukong iti kasiitan, adda naipisok iti nakanganga nga abut; sumagmamano ti narud-akan iti siit ti dapanna, naisab-it dagiti gurongna, takiag ken bagi iti remmeng, gapu dayta iti butengda iti di katatawan.

Nagbalin a pagsasaritaan ti karkarna a pasamak. Nabungon iti buteng ken alliaw ti bumaranggay. Adda met dagiti nangipapan nga agbisin la ketdi dagiti kaaduan, ta saan laeng a dagiti agrabrabong ti maseknan uray dagiti agdepdepender iti kawayan nga inda panguartaan.

Naummong dagiti mariribukan a bumarangay iti barangay hall ta pagsasaritaanda ti nasayaat nga aramidenda iti dimteng a parikut. Adda payen dagiti sumagmamano a nangipadpadamag iti ruar ti barangay, ngem no saanda a nalais, nakatkatawaanda laeng. Ta asino met ngamin aya iti mamati iti ansisit? Panawen ti kompiuter itan. Isu nga adun ti saan a mamati kadayta. Nupay kasta, mamati dagiti taga Brgy. Pinagkawayan ta isuda la ngarud ti nakaeksperiensa iti karkarna a pasamak. Ngem ania ngarud ti solusion ti parikutda?

Ni Lakay Sebio, maysa kadagiti respetado la unay a bumaranggay ti nangisingasing nga isanggunida ti parikutda iti maysa a mistiko iti ilida a Caoayan. Daytoy ni Rino, agkabannuag, kabbalayna ti asawana ngem awan pay anakda ken agnanaedda iti suli nga amianan ti poblasion. Da Brgy. Kapitan Constante ken Kagawad Samuel ti nagdisnudo a nagprisinta a mangsarak iti mistiko.

“Ania ti itsurada, kapitan?” inusisa ti mistiko nga agtayag iti lima a kadapan ken walo a pulgada, addaan nasabang a kayumanggi a pammagi, ken maysa met a mannalon. Makaawis iti raniag dagiti matana ken ti isemna, ken nairuam a saan nga agtignay iti dinadarasudos. “Malaksid a babassitda a parsua, ania pay dagiti naidumduma a kababalinda ken ugali a napaliiw dagiti biktima?”

“Kas kuna dagiti nakasaksi ken uray dagiti biktima iti pannakasaplit, pasig a babbai a babassit ti nangranggas kadakuada. Immaratiddog ti uloda, dadakkel a nagbubukel dagiti matada, ken kasla lapayag ti kuneho dagiti dadakkel a lapayagda,” insungbat ti kapitan.

“Kaasiannakami man a, kabsat a Rino. Mariribukankamin. Saanmi nga ammo ti aramidenmi.Agbisin la ketdi ti kaaduan a kabaranggayanmi…” impakaasi met ni Kagawad Samuel.

Saan a nagtimek ti mistiko, a nalabit nga us-usisaenna dagiti impormasion a naidanon kenkuana, dagiti matana ket naipigket iti nakanganga a tawa ti bungalow a balayda ken matmatmatanna ti nagaraw a puraw a kaulpan. Saan met a nagtimek dagiti dua a sangaili, agingga a nagtimek maneni ti mistiko.

“No immaratiddog ti uloda ken agnanaedda iti kinawayanan, mabalin a Megy dagita. Awan ammok a di katatawan wenno elementals nga agnanaed iti kinawayanan, dagiti laeng Megy.

“Ania ti Megy?” saludsod dagiti dua a barangay opisial.

“Agkurang ti ammok maipapan kadakuada, malaksid a maysa a klase ti gnome dagitoy.”

“Gnome…?” kinuna ti kapitan.

“Babassit a parsua. Kabaelanda ti agpukaw ken agpakita. Ansisit met ti napuotak a pangawagtayo kadagiti gnome. Kasta nga agpayso. Ikkandak man iti dua nga aldaw nga agreserts, umayakto sadiay Pinagkawayan,” impanamnama ti mistiko.

“Kasanon no saan laeng nga agsanut-agablat iti burrarawit ti ubraenda no di ket pumataydan? Kaasi met dagiti kabarangayak…!”insennaay ti kapitan.

“Kapitan, kagawad, siguradoak a saan a pumatay dagiti Megy. Nasisingpet dagita a di katatawan. Agbibiagda laeng iti bukodda a lubong. Saanda a makibibiang iti lubong dagiti tattao. Ita laeng man a, nga adda naammuak nga adda aramidda a panagranggas? Nakakaskasdaaw man ta maiduma dayta iti kababalinda a nasingpet ken managpakumbaba.”

“No kunam a nasingpetda ken saanda a bibiangan dagiti tattao, apay ngarud nga agsaplitda iti burrarawit, saan kadi, kap?”

“Isu ngarud, kaasi dagiti agrabrabong a nabaut iti burrarawit, adda pay met ngarud siitna dagiti nausar, segun iti lemma dagiti siit a naipalok kadagiti gurong, dagiti takiag ken bagi dagiti biktima…”

“Dayta met ti pampanunotek, kapitan, kagawad. Naisabali daytoy a kaso iti karakteristiko dagiti Megy. Ngem posible met nga adda rason ken gapuna no apay nga agranggasda. Ta gagangay a mapasamak ti panagibales no malak-am iti pannakairurumen wenno agpeggad ti biag. Bay-anyo, ta agresertsak man, umayakto idiay Pinagkawayan iti maikatlo nga aldaw.”

(Adda tuloyna)