sinursuran-banner-sqSinursuranNi Jobert M. Pacnis

Ti Sarita Para Ubbing

Kolum : Sinursuran
Ni Jobert M. Pacnis
(Maikatlo a paset)

Sumangkapateg latta met iti sarita a para ubbing ti balabala wenno plot. Isu daytoy ‘tay panagsasaganad/panagsasaruno dagiti pasamak iti uneg ti sarita. Masapul nga addaan iti lohika a suroten tapno di mayaw-awan ti ubing a mangbasa. Iti ababa a pannao, masapul a rugian iti rugi, gibusan iti gibusna. Kasta laeng kasimplena.

Addaan paset ti balabala. Umuna, ti panangirugi. Gupden kano daytoy a paset ti realidad ket iserrekna ti ubing iti lubong nga ikut ti basbasaenna.
Kaw-identayo man ditoy ti saritak a “Ti Imut a Nateng” nga impablaak ti Bannawag. Kastoy a nairugi:

ITI maysa a paset ti minuyongan, adda dita da Kamote, Ube, ken Aba. Agpapadada a nalangto ta nadam-eg ti nakaimulaanda. Isuda pay dagiti makuna nga aggagayyem ta kadagidi a panawen, agkakaarngi ti langada. Dagiti laeng bagasda ti nagdudumaanda.

Bayoleta a dakkel ti bagas ni Ube; nalabaga ni Kamote idinto a kayumanggi ken ni Aba. Agpapada pay a girayan dagiti bulongda a mabalin a kettelan tapno sidaen.

Awan ti makuna ti tunggal maysa kadakuada. Besprenda a makuna.

Ditoy, napessaten tj panunot ti ubing iti realidad. Sumreken iti lubong dagiti agbibiag iti dayta a sarita. Rugianna metten ti agpanunot. Ne, Ube, Kamote kada Aba metten dagiti adda nga agbibiag. Mabalin a rumsua ti adu a saludsod kenkuana. Dayta a panagsaludsod, isu ti kangrunaan a rason no apay a suraten dagiti sarita a para ubbing. Pagwerreten ti imahinasion dagiti ubbing, kunatayo itay, saan kadi?

Iti pangrugian, maipakita/maiparaman ti umuna a gunay. Unang galaw, kunada iti Filipino. Kalpasan a maipakitam dagiti agbibiag iti sarita, ken ti lugar no mabalin, masapul a sumreken daytoy iti umuna a gunay.

Ngem iti maysa nga aldaw, kellaat a nagbaliw ti aw-awid ni Aba. Nagbalin a lastog.

“Siak ti kasusustansiaan kadakay’ a dua,” sangkakunana kadagiti gagayyemna a da Ube ken Kamote.

“Kasano met a nakunam ti kasta?” sinaludsod ni Ube.

“Wen, a, ta siak ti katayengtengan ti maris kadatayo a tallo!” imparayag ni Aba.

“Uray pay, Gayyem,” kinuna ni Kamote. “Dikami met paudi ken ni Ube iti maris, a! Sa maysa, agpapadatayo laeng a pagaayat dagiti tao a sidaen. Ken maidasar iti tunggal piestatayo a nateng.”

“Dikan agrason,” nakapungtot ni Aba. Kinatosanna pay ni Kamote.

Napadiwig iti sakit ni Kamote. Bumales koma ngem inatipa ni Ube.

“Saan, Gayyem,” kinuna ni Ube. “Amang a dakdakkel ngem kadata.”

Nagpaggaak ni Aba. Pakkoknan dagiti gagayyemna.

Kalpasanna, rumsua ti/dagiti komplikasion iti sarita. Daytoy ‘tay parikut a masapul nga isapulan iti solusion ti/dagiti agbibiag.

Ket tunggal adda maisar-ong kadayta a paset ti minuyongan, saan a di lastogen ida ni Aba.

Sa sumrek ti sarita iti paset a masapul a kumalay-at ti gunay. Pairtengen daytoy dagiti paspasamak iti uneg ti sarita.

Idinto a naburiboran da Kamote ken Ube. Sabalin ti gayyemda. Ket tapno di maisagmak daytoy, kinasaritada kadayta a malem.

“Gayyem,” kinuna ni Ube, “gesdam koman ti kinalastogmo.”

“Pakibiangam koma?” immulagat ketdi kenkuana ni Aba.

“Pakaisagmakam laeng dayta, Gayyem,” kinuna met ni Kamote.

“Kunam la no asinokay’ a kalaingan! Agpayso met dagiti ibagbagak, a! Ken maysa, kabaelak a salakniban ti bagik!” Kinugtaranna dagiti dua.

Awan ti naaramidan da Ube ken Kamote.

Pasang-at pay a gunay, daytoy ti sumaruno a paset ti balabala. Ad-adda a pairtengen dagiti aksion a mapaspasamak.

Saan laengen a nalastog ni Aba. Nagbalin payen nga imut.

“Diyo kettelen ‘ta uggotko,” kunaennan no kasta nga adda mangnateng kenkuana. “Da Ube ken Kamote ti paltonganyo!”

Ket inton nakapanawen dagiti nangnateng kada Ube ken Kamote, kantiawanto metten ida ni Aba.

“Nagalas ti langayo a napaltongan!” kunaenna.

“Di bale, Gayyem, ta ad-adunto manen ti agsulbod nga uggotmi,” sipapakumbaba met latta a sungbat da Ube ken Kamote.

“Uray man ket paltongandakayto manen!”

“Urayen, a, Gayyem, ta ti napateg ket dimi yimut ti adda kadakami.”

Nagpalting dagiti lapayag ni Aba kadayta a nangngegna. Inkappitna dagiti dati a gayyemna. Naiparusisi dagitoy iti sakit.

Kalpasanna, masapul nga idur-as latta dagiti paspasamak, saanen a paluklokan. Iti kasta, saanen nga ibbatan ‘tay ubing a basaen. Ituloyna agingga a malpas. Iserreken ti sarita iti paalimpatok a gunay. Ditoy, umalimpatok (climax) ti sarita. ‘Tay kangatuan a pasetna. No innayat koma, daytoy ‘tay kapintasan/kaganasan a pasetna. Asino ngarud ita ti ubing a mangibbet pay itoy a paset ti sarita?

(Adda tuloyna)