sinursuran-banner-sqSinursuranNi Jobert M. Pacnis

Ti Tension iti Saudi Arabia

Sinursuran: Kolum ni Jobert M. Pacnis
(Maudi a paset)

Daytoy met laeng a rason no apay a nupay kalpasan ti lima a dekada a pannakabukel (ken pannakapabarona) ti Tai’f Treaty, saan latta a makuna anagballigi. Napuyupoyan latta ti apuy idi Mayo 1998 ta paginnagawanda manen dagiti isla a sakup ti Red Sea. Ken rumrummuar a ti natiliw a Syrian a suspek iti panagpatay, riribuk ken panagbomba iti Yemen, ti Arabian intelligence ti nangala tapno kiwarenna ti nasao a pagilian.

Ta kadayta nga umuna nga aldaw ti Mayo 1998, nangipatulod ti gobierno ti Yemen, segun iti gobierno ti Saudi Arabia, iti soldadona a mangbantay kadagiti isla a sakup ti Red Sea. Manen, ditoy a simngay ti riribuk, yiirteng ti relasion dagiti dua a pagilian. Rimmaba a rimmaba agingga nga addadan naipatli a biag.

Kukuami ti 75 porsiento kadagiti isla, kuna ti Saudi Arabia.

Paset ti teritoriomi amin nga isla, impetteng met ti Yemen.

Ania pay ngarud, saan latta a madepdep ti apuy a iti nagbaetan dagiti dua a pagilian. Ngem idi Hunio 2000, nagpinnirmada manen iti baro a nagbedngan segun iti nakalanad iti Tai’f Treaty idi 1934.

Ti yanna nga adat, saan latta manen a naresolba ti isyo. Ta malaksid iti reserba a lana ti pagin-innagawanda a teritorio, nabaknang pay daytoy kadagiti makalapan nga ikan a mangitag-ay iti ekonomia ken mangsuporta iti biag aglalo ket dakkel ti sakup dagiti pagilian ti disierto. Ken gapu ta bassit laeng dagiti agindeg kadagiti nasao nga isla, dakkel ti posibilidadna a madebelop daytoy para iti nailian a panagnam-ay. Ad-adda ngarud a rimmubrob ti arapaap ti tunggal pagilian a matagikua dagitoy nga isla.

Gapu ta maysa a nakurapay a pagilian ti Yemen, kasapulanna unay ngarud tapno makatallapaw wenno makaaddang man laeng. No baybay-anna pay, pagtaudan ngarud ti pangbiagna kadagiti umilina?

Iti biang met ti Saudi Arabia, kasapulanna la unay dagitoy tapno mapagtalinaedna ti yanna ita nga arig kontroladona ti suplay ti lana iti sangalubongan. A mangmangyeg iti adu a pagnam-ayan kadagiti agturay ken umilina.

Kadagitoy a rason, saan ngarud a narigat a maawatan no apay a pagammuan, adda manen bumtak a riribuk iti nagbaetan dagiti dua a pagilian. A segun pay iti report, adda ilem ti Saudi Arabia iti Yemen ta daytoy laeng ti kakaisuna a demokratiko a pagilian iti Arabian Peninsula. Amkenna a no pumigsa daytoy, maysa a pangta iti seguridadna. Isu a no agingga’t mabalin, agtalinaed iti babaenna ti Yemen babaen ti panangparnuayna kadagiti riribuk a mangdaleb latta iti kasupangetna.

Kas kadayta napasamak itoy nga iseserrek ti 2016!

No rumaba a rumaba ti riribuk, kas nasaon, adu a kailiantayo dagiti maapektaran. Napia laeng no dida mairaman kadagiti maidaton iti altar ti gubat ta di ket ad-adda ti ladingit dagiti pamiliada a mangnamnama kadakuada a mangiyaon iti panagbiagda.

Itoy nga isyo, napateg la unay ti panagridam ti gobiernotayo tapno sisasagana a mangiyawid kadagiti umilina no saan latta nga agkirpa ti tension idiay Saudi Arabia— iti nagbaetanda iti Yemen, ken uray payen ti Syria a kadangdangadangna met.

Ket gapu ta sumreken ti panawen ti eleksion, saan koma a rason daytoy tapno mapolitika dagiti pakaseknan dagiti mangmangged iti ballasiw-taaw. Iti kasta, saan a maitantan a maipaay kadakuada ti kasapulanda unay a tulong.

Ikararagtayo koma , adda man wenno awan ti kabagiantayo kadagiti nasao a pagilian, ti pannakarisut ti parikut ditoy a deppaar. Ta datayo met laeng ti maapektaran no agkibaltang ti suplay ti lana ditoy pagiliantayo.

Ken awan metten ti kas iti nakaluganak a pagdandanaganna la unay dagiti ipatpategna iti biag a mabalin a pakaapitanna pay iti mabiit no dina maaluadan ti panagrasuk ti presion ti darana. Banag a saantayo a kayat a mapasamak.

Alaek man ti kanayon nga aglabas iti wall ti facebook-ko: pray pa more. Saan a pray-pray ‘pag may time.#