Total deployment ban iti Afghanistan, kagaten ngata dagiti kailian?

KAS kape iti agsapa a kapudpudotan ti damag maipanggep kadaytoy inrakurak ti gobierno ti pagiliantayo a Pilipinas mainaig itoy total deployment ban iti pagilian nga Afghanistan. Isu daytoy ‘tay pannakaipawil dagiti kadaraantayo a mapan agtrabaho iti nasao a pagilian.  Mapagawid metten dagiti addan sadiay tapno maiyadayoda kadagiti riribuk a mapaspasamak ita sadiay.

Inwayat ti gobiernotayo ti deployment ban kabayatan ti igigil-ayab latta ti riribuk kadagiti pagilian ti Libya ken Syria. Segun iti gobiernotayo, naiyulog daytoy a pammilin ita ta nasapa pay tapno mailiklik dagiti kadaraantayo iti riribuk. Saan koman nga urayen a kumaro ti riribuk kas iti mapaspasamak ita iti Libya ken Syria.

Ngem manmano a kailian ti umanamong kadaytoy a pammilin. Ta nalaka, aya, ti basta lattan aggawid nga ima-ima tapno umay laeng agpapaanawa, agsedsed iti kalsada ditoy pagiliantayo? Wen met nga agpayso. Iti rigat ti panagbiag ditoy, kaykayat laengen dagitoy kadaraantayo ti agsakripisio iti sabali a pagilian, uray katukad payen ti biagda, ngem ti maidegdegda pay a dadagsen ti pamiliada ditoy.

No ngamin kitaentayo, pudno a dakkel ti sueldo dagiti kadaraantayo nga adda sadiay Afghanistan. Dua ribu agingga iti tallo ribu a doliar iti makabulan. Agasem dayta no maisukat iti pisos a kuartatayo? Uray ibagatayo lattan a P40 ti maysa a doliar, abotennan ti P80,000 agingga iti P120,000! Pangal-alaam ti kasta ditoy pagiliantayo? Makatawen, a, ti urayem sa masapulam dayta a gatad— no iti gobiernoka nga agtrabtrabaho. Kasanon ngay dagiti babassit a mangmangged?

Gapu itoy, suntok sa buwan a makuna ti kayat ti gobierno a mangpagawid kadagiti kailiantayo a mabalin a maipit sadiay Afghanistan.

Adda met ketdi ikarkari ti gobierno a tulong kadagiti mapagawid nga OFWs a kas pangrugianda nga agnegosio. Ngem narigat latta a sikbaben daytoy dagiti kailiantayo ta narigat ti agnegosio ditoy. Kitaem laengen ti aglawlawmo, kailian. Adu a babassit a negosio ti nangrikepen gapu kadagiti di maaw-awan a kotongero. Uray pay ngamin dagiti simple laeng nga aglakolako kadagiti natnateng iti plasa ket mariknada dayta. Addanto pay ngamin pannakabagi dagiti linteg a mangkota kadagiti agparparti iti dinguen. Sangakilo agingga iti dua kilo tunggal ulo ti maparti nga ayup. Ayupda ketdi. Di pay la isuda ti ibala dagiti tao ni Ghadafi.

Nayonan payen daytoy ti damag a narigat a maala ti benepisio a sasawen ti gobierno. Adu kan’ unay ti kuskos balungosna. Mabutbotan ti bolsam a mangipagna kadagiti papeles. Kasanon no awan pulos ti nayawidmo/naurnongmo gapu iti riribuk iti naggapuam a pagilian?

Kidkiddawen dagiti kadaraantayo ita idiay Afghanistan a lapsuten wenno ikkaten koman ti gobiernotayo ti total deployment ban ta ad-adda a narisgo daytoy kadakuada. No di agtungpal dagiti maseknan, ma-terminate dagiti kadaraantayo— banag a dida kayat. Ta kas nasaon, kaykayatda laengen ti makipatintero iti riribuk ngem ti umayda agammusay ditoy pagiliantayo.

Nasken ngarud ti naan-anay a panagkuti ti gobierno. Masapul a siguraduenna kadagiti agsaksakripisio a kailiantayo ti seguridadda. Di rumbeng a parigaten  dagiti kailiantayo a mangmangged sadiay babaen kadaytoy total deployment ban, no patientayo ti kunkuna ni Manny Geslani- maysa a kadaraan idiay Afghanistan.

Kitaen koma met ti gobiernotayo ti nailian a relasiontayo iti Afghanistan tapno di madadael daytoy. Ta segun kadagiti agpalpaliiw, saan met a makuna a nariribuk unay idiay Afghanistan. Maysa ngarud a tungpa iti gobiernoda no ipawiltayo dagiti kadaraantayo a mapan agtrabaho sadiay.

Maipalagip a naaddaan iti ganna ti relasiontayo iti Amerika idi makidnap ni Angelo dela Cruz, maysa a kailiantayo, ‘diay Iraq a no sadino nga adda sadiay dagiti tropa dagiti Amerikano a mangpakpakalma iti situasion. Daytoy koma ti kitaen ti gobiernotayo. Ta kayattayo man wenno saan, dakkel ti maitultulong ti Afghanistan iti pannakapataud ti trabaho para kadagiti kailiantayo. No magannaan daytoy a relasion, sabalin a saritaan dayta.

Kasla met natungpa ti gobiernotayo idi yetnag ti Hongkong ti travel advisory-na a saan a yaay dagiti umilina ditoy pagilian idi kalkalpas ti hostage taking idiay Luneta idi Agosto 23, 2010. Agingga ita, nasakit pay laeng ti nakem dagiti kabagian dagiti walo a biktima ta segun kadakuada, dida pay nagun-od ti hustisia.

No amirisentayo, addaan ti agsumbangir a kampo ti rason. Kayat ti gobiernotayo a maiyadayo dagiti kailiantayo iti igigil-ayab ti riribuk. Ngem ipatangken met dagiti kailiantayo a kaykayatda ti makipatintero iti riribuk ngem ti umayda agammusay ditoy pagiliantayo. Ta agasem met ngamin ti kinadakkel ti sueldoda sadiay!

Saan laeng a dayta, no panunoten kano, ad-adda a nariribuk ditoy pagiliantayo. Ta uray magmagnaka laeng, kellaat lattan nga adda mangpaltog, mangbagkong, mangpilid, wenno mangkidnap kenka. Dimo ammo no asino dagiti kabusormo. Naimbag sadiay ta ammoda dagiti likliklikanda.

Nasken ngarud ita ti panangikalakag ti gobierno iti pannakapataud ti naan-anay a panggedan dagiti umilina tapno saanen nga agpanaw dagitoy. No masolusionan ti kinarigat, awan ti rason tapno mapan pay agpaadipen dagiti kailiantayo iti sabali a pagilian. Nupay narigat daytoy a banag, no agkaykaysatayo, aglalo la unay dagiti opisialtayo, saan nga adayo a maragpattay’ daytoy.

Ibasura koma (opisialka man wenno ordinario nga umili) dagiti bukbukod nga adyenda. Agtrabaho para iti panagrang-ay ti pagilian. Dagiti di mangipangpangag, di agkuti para iti pagimbagan ti sapasap isuda koma ti magaburan kadagiti aggidday a basura a kas idiay Baguio. Ania ket ngatan a kinadalus ti pagilian no kasta.#