Tres Tarukoy (Maikatlo a paset)

Sarita ni Rilo A. Bedo

 

DUA aldaw sakbay ti naituding a batang ni Illong nga agpainum, di maipinta ti rupana a nakatugaw iti balitang iti sirok ti manggada. Parikutna la unay ti pangalaanna iti ipainumna kadagiti atanudna. Nalpasen ti panagraraep isu nga awan ti nakitangdananna. Kababain met no ag-pass. Baka no ikkatenda iti grupo.

Adda iti dayta a kasasaad idi madarimusmosanna ni Lakay Teody, ti albulario iti Brgy. Cenal.  Naggapu daytoy iti balay da Lito a kapiduana. Napanna la ketdi ‘inagasan’ ‘tay ubing daytoy a nadamagna itay bigat a di bumabbaba ti gurigorna. Nakaibus payen iti sangabotelia nga agas nga inreseta ti doktor.

Awan la ti panamatina iti lakay ta numero uno met daytoy nga er-er. Kinapudnona, arak ti pagtaladona. Yawidna ti sobra ket daytoy ti ug-ugmokanna idiay balayda. Uray la agbasingbasing no kasta nga adda ‘agpaagas’ kenkuana idiay balayda. Ngem no apay ketdi a kasta la unayen ti panamati dagiti kaarrubada kenkuana. Sabagay, adu kanon ti napapaimbagna.

Ngem ken ni Illong, nairanrana laeng dagiti napaimbagna. Siguro, nagapekton ti agas dagiti doktor isu nga umimbag met no kuan dagiti ‘pasientena’. No apay a di makaur-uray dagiti tao nga agimbagda. Pagsusukotenda dagiti mangagas kadakuada.

Nagkatek ti isip ni Illong. Kinamakamna ti lakay ket kinasaritana.

NASANGPETAN ni Iniang ni Illong a nakaidda iti siledda nga agassawa iti panaggapu daytoy a naglaba iti balay ti Hawayano iti Buyon, ti purok iti amiananenda, iti dayta nga alas kuatro iti malem.

“Ney, kueem?” inamad ni Iniang. “Adda pay la ‘diay init ngem inyuldagmon. Dika ketdi koma nagsakdo.”

Naginmumulagat ni Illong. “Madmadi metten ti bagbagik, Baket,” kinunana.

“Ta apayen? Ket no awan met ti nagtrabahuam.”

“Naggupongak itay iti kayo, Baket. Ngem itay malpasakon, kastoy metten ti riknak.”

“Nga ania?”

“Nasakit ‘toy likudko, Baket. Lamminenak pay. Sa inton kuan, kasla nagbara ti riknak,” impambarna

“Nabiglan, a, dagita ur-uratmo. Dimonto met ngamin watwatwaten!”

“Sika met, Baket. Madi la ngaruden ti bagbagik, sumanaoka pay laeng…”

“Ket agpayso met ti ibagbagak!” dinapadap ni Iniang ti muging ni Illong. “Normal met ti bara ‘ta bagim.”

“Dayta nga’d met ti diak maawatan, Baket. Kellaat met lattan nga agmadi ti riknak.”

“Nagtomarka koman, a. Adda met paracetamol…”

“Nalpasen, Baket. Ngem awan met pamaliwan ti riknak.”

“Ania ngata daytan?”

Naragsakan ni Illong. Napateg gayam ken ni baketna uray no kasta la unay ti panagsasao daytoy kenkuana.

“’Gur’ka, nadamagko a mapan kan’ ni Apong Teody dita yan da Kayong Lito ta mangwaris. Ipakitaka kenkuana.”

“Iti koma doktor, a, Baket,” inyunnoy ni Illong. “Ammom met nga awan panamatik iti al-albulario.”

“’Wan nga’d ti kuartatayo! No koma manakmanka, di kad’ adda pangyospitalko kenka?”

Kasla napak-olan a pusa a nagkallong ni Illong. Ngem saanen a nagtimtimek. Aggargarakgak ketdi ti unegna.

Rimmuar ni baketna idi makaipisok iti pangrabiida. Nakitana ti likudan ni Lakay Teody a mapanen iti yan da Lito. Kinamakamna daytoy.

“Apay, ‘Basang?” inamad ti lakay.

Imbaga ni Iniang ti gagarana.

“Kasta? Baka no nakabatbati ni Illong?” inkusipet ni Lakay Teody. “Ala, yuraynak la ngaruden ta kitaek laeng no naisaganan da Lito ‘diay imbagak itay a yatangda. Warisakto pay ti anakda ‘ton aginnagaw ti sipnget ken lawag.”

Nagkuyog da Lakay Teody ken Iniang a simrek iti siled a yan ni Illong. Nagngilangil ti lakay a nakakita ken ni Illong.

“Apay, Apong?’ madanagan ni Iniang.

“’Ka mangala iti pangtaladok kenkuana nga arak. Madi ti agparparikna kaniak.”

Nagdardaras nga immulog ni Iniang. Idi agsubli, addan iggemna a bilog.

Tinalado ni Lakay Teody ni Illong. Agngilngilangil latta a kimmita ken ni Iniang.

“Ania ti nakitam, Apong?”

“Nakapasakit iti di-katatawan ni Illongmo, ‘Basang.”

“Sadino, Apong?”

“Kas makitak ditoy,” intudo ni Lakay Teody ti baso a pinakbuanna iti sangkasukat nga arak, “naggupong iti kayo ni lakaymo. Iti panangtumbana ‘tay dakkel a kayo a naipasanggir, adda natupakanna. Isu a dayta, kasla nadagsen ti bagbagina.”

(Adda tuloyna)